раздахтӕнцӕ.
гӕндзӕхгин
ӕригон
загъдгин
багъӕуаййи
исковӕн.
фустӕмӕ
цӕгӕрхуӕрд,
фервистонцӕ.
Ӕрбадтӕнцӕ.
Бориати
скодта,
ниццо;
исхӕсдзӕнӕн
«фӕндуй
ракалдӕнцӕ;
фӕууӕлӕмӕ
’рцудтӕ
’ннеми
Ӕстӕмӕй
расайай
номдзуд,
хаун
цӕвуй
фехсуй
хъауруӕй
зиндзӕнӕн,
хунӕ,
зад
ӕнӕнез
астӕмӕй-астмӕ
нимайуй,
ӕхсӕни
райахӕсдзӕнӕй.
къелатӕбӕл;
бафедауӕн
уӕййаг!
раласуни
миутӕ,
’рбада,
ӕрбанхуӕрста
тъӕпӕнӕг
Къумӕй
фиййауӕй,
’нсувӕр-хуӕрӕ
дзой-дзоймӕ
къӕдзели
(ис)
’хсигъӕдӕ
гур-гургӕнгӕ
’руагъта,
дзӕргъӕ
къудурони
лӕггай,
зӕгъдзӕнӕнцӕ.
хурӕ.
хестӕри
Ӕрбадтӕнцӕ
Гъӕйдӕуай,
А
ӕргъӕзтитӕ
фонсиконд
ӕндургиндӕр
фӕккафтонцӕ.
ӕрвистонцӕ.
Зинг
батергади
фӕтӕнӕн
’рцӕуни
къохтӕ.
Согдзау
унаффӕй,
Хъӕзгӕрон
фембалдан;
исбадуй.
нивӕй,
гъӕрӕй
уайон
Бӕхӕй
гъазтӕн
Уайтӕкки
фӕлледзӕг
байзайӕггӕгтӕн
ниууадзӕ».
искӕнӕн,
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕн
уадзӕ
ӕрбаскъӕрӕ,
Сӕууай.
ӕхсӕнмӕхсӕнтӕй
сахъат
искарста
фидӕн.
бӕрзондбӕл
фӕккӕсгӕй
калӕ,
Райсунцӕ
изӕдмӕ,
никкӕнун
бандтӕнцӕ.
Еу
гъезӕмӕрттӕ
ӕхсӕвӕбӕл,
Нарт,
рахулуйӕй,
амонис,
зуймон
бӕззисӕ,
бахаттайуонцӕ,
гъӕунцӕ?
хор,
ӕвӕрис?
фӕууон,
бахуссӕ,
’халуй.
загъта:
адӕн
иссӕрфта
иуонуги
Мӕргътӕ
фурти:
кизгуттӕмӕ
ӕрахӕста
’ссерай,
амӕй
рахизтӕй.
мӕрдтӕмӕ!
зонгӕй
базонӕ
фӕлхӕнбӕл
раттидӕ
кинау
раргъавта,
рацӕргӕ
хӕлӕфтӕ
амона,
нимадтонцӕ,
зиннай,
фӕццӕфстӕй,
бӕрӕгӕй
мухури
исирайӕд!
фӕттардӕуй,
бауодзӕнӕй
бӕхтӕмӕ
рахъаугъа
зӕгъдтаг
раттӕ!
«Тухӕй
хуар,
исбидта,
ӕрдӕттай,
«Гъе-гъе,
дзулӕрттӕ
гъӕуайгӕстӕ.
хӕссис!
фиййау:
Бакӕсон,
Исфӕндӕ
Йа
бацӕуа
бахуӕрдзӕнӕ.
ӕхсӕнмӕхсӕнти
ӕрӕфтуйон,
изгӕ
курмӕ
синд
думӕги
ӕрсурдта,
фудиронхгӕнӕн
рамаретӕ.
хонунцӕ
’й!?
фӕсдуарӕй
бамортӕ
Сослан),
хорнигулӕн
рагъазунтӕ
фӕзи,
фунуктъиз,
фӕййидтайдӕ,
тӕрӕг
баддзинан,
сагсортӕ,
сфунх
фаццудӕй,
синхонтӕмӕ
Сире
басайдта.
мастхатӕн
нимӕхст
Уазабӕл
дессаги
кӕрцӕ,
ауӕхӕн,
Судтӕй
Бӕдӕйнаг
февӕруй
бӕхтӕн
идзестӕ,
Ӕнӕхуӕргӕ
унгӕг
ригъуста.
итӕрдтӕн.
бакъӕртт
Ӕхемеднимӕр
фегъӕлдзӕгдӕр
Фӕттахтӕй
Уинун,
ниф-фардӕг
билӕмӕ.
лӕудтӕнцӕ.
ниллӕггомау,
уай!
Хъӕрццигъа
дини
уонӕбӕл.
Тӕхгӕлдиатӕмӕ.
ниммардӕй.
хъумайаг
хъор
Хорцески
ӕрбаййӕфта.
’сцудӕй,
Цъеу
ходӕгмӕ
ӕхсӕви)
рагӕлдзидӕ.
бацайдӕ,
ниххудтӕн.
кӕнунмӕ,
уадта
Гамӕзи.
Агундӕ-рӕсугъди
догъи
фӕразис,
ӕрлӕудзӕнӕн,
ниххурруттитӕ
изӕйрон
байвардтан,ӕз
исдзурдта
бакӕндзӕнӕн.
зӕйи
базудтонцӕ.
Калун
ивӕрӕ
исӕвзурстӕнцӕ
Исхуӕцӕ
райсӕд
ӕхсӕдгӕ
дорти
хъӕстарӕг
нигги
уормен
Камбӕдати
мул-дзугути
гудуни.
Ӕримӕцудӕнцӕ,
фӕррӕдудӕй.
ӕристон,
Уайгӕ
ӕривӕзуй.
байраг
цӕрдуодӕй
баййафта.
силӕн
зуст
дуйнебӕл.
ракӕндзинан
уӕларви
-
цӕх-цӕхгӕнгӕ
уӕларв.
дӕргъцӕн
нийвазта
сӕртӕ.
ледзӕн
заути
стугӕмӕ
федар
(ӕхсӕвӕ)
аласабӕл
гъаздӕй,
’рвадӕ!
тъӕпп
Асӕхъ-Масӕхъ-Гъолонрехӕмӕ:
бараскъӕ
гъеууотӕ
феваст
ӕфсерӕй
байамондзӕнӕн,
иннемӕй
баздахтӕй.
ӕддӕгфӕсте.
цъухӕн
ӕрхудтӕй,
циртӕй
зӕгъӕ.
ӕрсӕрфта
Сугъзӕрийнӕ
Равдеса
ӕрбабадтӕнцӕ,
гӕгъӕди
топпӕй,
кӕронбӕл
Балӕбурдта
рахастмӕ
цӕудзӕнӕ!
ӕрластонцӕ.
адӕм.
хӕдзармӕ
бахудтонцӕ,
’сӕфтбӕл
кӕнонтӕй
сугъдӕ,
бӕхгини
нимайунмӕ
Субалций.
(ӕрдзӕ)
уӕй-уӕй-е,
рафтауӕ-бафтауӕ
ниууадздзӕнӕ?
кӕсгон
’нӕном
байзадтӕн,
комгъӕди
фӕззинӕ,
ниййаууон
барветуй
уӕргутӕбӕл,
Магъа,
зӕрбатуги
истонай,
Хъӕндзӕргӕс
фезмӕлай,
рахадтон,
байауӕрдетӕ.
дзоронцӕ:
сугъзӕрийнӕ
фӕууидтайтӕ
фӕрсунцӕ.
сӕргътӕ
Гъӕладзорӕ
фӕккӕнӕ!
хуарздзийнадӕй
изазун
фӕххӕтай,
местӕлтӕ
ниххуфдзӕнӕн,
хӕдзӕрттӕмӕ,
Иннетӕ
ӕрбахӕссӕ,
Ӕгӕр
фурт»,
ниввӕретӕ
ӕмбӕлгутӕ
кӕнетӕ!
фингӕн
ниннӕрун
смагӕй,
бахуӕридӕ,
ефтигъд
ӕрхудта.
уартӕ
балӕуирдта,
раниуазӕ.
уӕлдӕйдтӕ.
кустуӕлиуон
гъӕуанзи
бакодтан,
идони
синтӕсӕд,
лӕхъуӕнтӕ,
Царвӕй
косӕг.
гӕбӕтеми
хаттемӕй
Бафарстонцӕ:
тъӕригъосмӕ
ӕрцӕунмӕ
кӕци
къӕпхӕнтӕ
цудӕнцӕ
хуастӕмӕ
Зӕгъдзӕнӕй,
зӕрдгин
адтӕн:
егӕрттӕ
ӕрбавгарста,
раковгӕ
фӕдес!
(биццеу):
рахъӕрттӕнцӕ.
равардта,
уӕле.
фӕттарстӕнцӕ
’хсидзгӕ
Ӕрлӕууй,
хӕццӕ.
ӕрхӕссуйнаг
исӕрхӕн
нинниуазта,
Хузӕдзӕгатмӕ
мадзӕлттӕ
райдӕдтай?
фӕллӕудзӕнӕй.
бафӕдзахста:
нигъгъӕзтитӕ
фӕттӕруй
ӕхседгутӕ,
февардта.
уӕлбилӕ
бафӕразта.
ӕндагъдӕр
архайдта,
радаргъ
хурфӕй,
Адӕмбӕл
Ӕрӕги-дурӕги
лӕуунцӕ».
ан
Ралӕуирдта
байдӕдтӕнцӕ
нивгун
ӕз:
лухгӕнгӕ
рандзарста
кезугай.
къосӕй
ӕхсирӕн
Адӕдзей-рӕсугъд,
Сӕумӕй
галуани
агора,
хинцунмӕ
цӕргӕсӕй,
рафунӕй
Рӕфтад
Рахезӕрдӕмӕ
уолӕфуй.
сдзӕбӕх
Айсана,
тургъӕмӕ
ниццагътонцӕ,
сӕрӕн
нӕййахӕста.
низзадӕй;
нӕзӕгъуйнаг
иуазӕгдонӕмӕ
ӕхсӕрфӕмбӕл
Нартӕ.
ӕй?,
искувдиадӕ,
зинг
исерун
адӕймагӕй
Рацӕуй
тӕрсунцӕ
дзӕбӕхтӕй
нихъхъес-хъес
рахуӕрон,
раздӕхон?
киндзӕ
искӕниуонцӕ.
Нокар.
Уес
Ке
ӕнкъуӕлхитӕ
басӕттӕн!
ӕнӕбӕрцӕ
ӕфсӕдгӕ
иуонӕхсартӕ
бахудтӕй,
искӕнтӕ,
бахуардтон.
фӕсарӕфти
бонсӕуӕйизӕрмӕ
ӕрдӕгарудтитӕй
кодта:
Ацӕтӕмӕ.
бахӕссай,
зиндзӕнӕнцӕ.
Мукарай,
фӕммӕнгӕдӕр
Ӕндеугӕ
агъаз
фӕззиндзӕнӕй.
рафӕрсагхуайӕ
Ниххудтӕй
Фонси
сортӕ
Ӕрбацо,
исбадтӕнцӕ,
сӕумӕрдӕмӕ
къӕсибадӕг
рӕдесун
ӕркъиӕгтӕ
уордигӕй.
ракӕнтӕ.
федарӕн
исхуссӕ!
уайагӕ
уӕс,
«Гъа-гъа,
кӕндзӕнӕй».
Кирӕмӕ
ерунмӕ,
Дзимайхуӕбӕл
Сайтан
раледзуй
’рбахӕссон,
Ӕхсӕрбун
лӕгигъӕдгун,
Ӕгъдаугинти
уӕмӕ!
«Сослани
еуӕрдӕмӕ,
согвадӕнмӕ
Исцудӕй,
ихуӕрститӕ
ӕринцадӕн,
батахтӕй,
Ни
адтӕн.
ниххаудтӕй
Фӕснадмӕ
сивналидӕ
буллийгитӕ!
фӕххезиуонцӕ,
уон!
Акула,
ивардта.
фембалдӕй:
’сарази
’мбурд
никкастӕнцӕ.
уӕргътӕ
Корун
ӕвастӕй
мӕскъебӕл
Кӕнтӕмӕ,
ракалдӕй
ӕгъдинцойни
исӕрун
фӕггӕдзӕгӕнгӕй
дуйнейӕй,
унӕутмӕ:
басугътай
гӕмӕх
Афонгӕ
байзайунмӕ
разиннидӕ.
рахастонцӕ:
Цудӕнцӕ
бафӕндуй,
гъог
бахонон,
Ӕрба
бацӕудзӕнӕй?
бӕрцӕ?
бафӕрсгӕй,
Мӕсугмӕ
хъӕпӕлтӕ
Ӕрхастонцӕ
байвӕруни
нийнӕфтӕй:
сӕргъи.
бӕрзонддӕр
ӕрӕварӕ,
февӕрӕ
(Ӕхсийнӕ
къохӕй:
заман
ӕрбаздахисӕ,
бафӕлладӕй,
баласӕ.
багӕлдзӕн!
’схӕссӕги
хорхуфини
нивгӕрдон
байамонӕ
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕ:
Фӕстагмӕ
сиахс
изӕрхуар
тӕрхъостӕ,
рони,
уалемӕй
Уорӕзмӕг:
уӕууӕй,
кӕнис!
уӕргутӕй
Хуцауӕй
уиндӕй,
Фӕйӕлвасуй,
«Ау,
райдайуй,
ӕхсӕвӕбӕл
мадӕмӕ:
ӕлхуйнӕй
фӕсевӕд?
Цӕй
ӕнӕисуст
ирдтонцӕ
уагъд
рацӕуай,
фӕтгӕ
хӕлафӕй
райарт
исихалун
бунат,
бамбӕлон.
ци!
дӕттӕн!
Ӕнӕнезӕй
федаун!
райвардта:
Хецӕнтӕй
ракодта?
’вдӕймаг
думгутӕмӕ
Хӕрани
’хсӕрфӕмбӕлттӕ
цӕх-цӕх
тохуй.
Ӕвзурстонцӕ
фулдӕретӕ
’цӕгӕй
медхъун
багӕлстон,
денгизмӕ.
сдзурдта
ниссагъдӕй
цӕуӕн
расаста
тохунмӕ.
нигъгъизун
ардӕгмӕ
фӕггузавӕ
Иннӕрдигги
бахудтонцӕ
дзӕбӕх.
бавгъау
берекетгун
хузӕнттӕ
Байгӕлста
ракӕсуй
губуни,
Урузмӕгмӕ
дӕлхонх
фагӕ
сосдорӕй
ӕрдзордзӕнӕн.
Уо
Ӕдосӕ
бацо
(лӕхъуӕн)
исхезӕ.
ронӕ
балердзаутӕ,
бакосӕд
Алӕгатӕ.
лӕгъуздӕртӕ!
ӕрӕгмӕ
ӕгадӕй
ӕрбадтӕй
саугӕнгӕ
ниуӕзт
ӕфсертӕ,
уегасдӕр?
фӕууӕд,
равналидӕ
’руидтонцӕ
еу,
адтӕ?
котӕ?
Курдалӕгонмӕ:
’рвадтӕлтӕ,
хедӕй,
фегъустан.
нӕнгӕ
рахезидӕ,
мин
лӕуунцӕ.
скӕнтӕ,
кӕна.
къӕрцци
Халон
хабархӕссӕг,
ӕрбацудтӕ!
ниууагъдтай
Цибӕлци.
ракорон,
агордзӕнӕй,
сӕхемӕ;
Уотӕмӕй
ӕфснайдзӕнӕн,
ӕркӕндзӕнӕн,
нивӕн
истӕвдӕй,
уӕхе!»
иннемӕ,
галауани
ӕрбахонетӕ
рахъӕртӕн,
ду?
никъкъуӕридӕ.
тӕнӕг
фезмӕлӕд,
фелхъивтитӕ
’рцудӕнцӕ
ӕдбунтӕ
хизта
Нартӕн,
ӕрбауайетӕ,
Гъаст
мӕхе
рарвистайдӕ,
ӕрхаудзӕнӕй,
ӕрдиги.
ӕнсувӕремӕ
Цӕвӕ
фӕндадтӕй,
Мӕрдтӕ
есуй
фӕууидтон!»
уарецавд
Сӕумӕмӕ
исхалӕ
сӕрей
Изазнӕ
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕ
Дзоруй
бавдесдзӕнӕ.
ӕргъаутӕ,
фӕууиндзинайтӕ.
нийнадта
фиййӕутӕмӕ;
ӕрӕздӕхгӕй
Исцӕуй
тумбул
ӕрхаста:
сӕрти
уӕс
дӕндӕгутӕ
ефтигътӕбӕл
рахизтайдӕ.
(Мӕрдти
зӕгъдзӕнӕй,
ӕнӕсагъӕсӕй.
райгас
бонгини
ауалдзӕги
дзурдтон.
фӕххезидӕ
Адӕдзей-рӕсугъд
калдтонцӕ,
ӕвӕрунмӕ.
цӕрддзомӕ
устургомау
фӕйфонс
цӕфсун
енцег
исуолӕфон
исӕздахтӕнцӕ
дзогтӕ
рацӕвай,
Айсана-рӕсугъдмӕ
Рахаудтӕй,
мӕхебӕл
искӕсӕ,
ӕрфедар
исхъӕртун
’ртӕ
бахуӕрӕд,
арахъхъ.
лӕварӕн
ниссагъӕсти
бафӕразайтӕ
фӕууадзӕ
рартадта,
Насиран,
’хснун!
естӕмӕн,
лӕг?
Рахуардта,
фӕллӕбурдта;
рауиниуонцӕ.
арӕсӕни
симдтонцӕ.
бӕхӕргъӕуттӕн
кирӕ.
Уациамонгӕ.
Ӕфсерӕ
авари
Къӕрӕугомӕрдӕмӕ
содзун
фӕрразӕнгард
исивӕруй,
ӕгасуодӕй
зӕболӕй
уалдӕни
кӕндзӕнӕй,
фегъоса
къӕвда
рахатӕ-бахатӕ
кизги.:
радзорун
ракӕсӕн
фӕддӕлгоммӕ
нимӕхсгӕ
бакӕнтӕ:
’схизтӕй
раздахтӕн,
рӕбунӕй
исӕмбалдӕй
ниххастӕй;
лимӕнтӕ
меднимӕр:
гъӕдтӕ
рамардӕй.
Ӕруа,
басӕттидӕ,
уотемӕй)
ханмӕ
саста,
Акулайӕн,
уӕс.
ӕрцӕнцӕ
фӕййаууон
фӕццагътай?
истонун,
думӕгмӕ.
хуӕцунӕй
саргъӕй
фесафӕн,
Уодесӕг
хӕссис,
Йӕ,
ӕрттева,
берӕгъдзӕрттӕ
ниссагътай?
ратардтан.
цӕхӕн
исхъиудтӕй.
изӕрон
уайдӕ!
исхайир
рахъӕрттӕнцӕ,
кӕлмитӕ
фустӕбӕл
лӕуунцӕ,
ӕфтаугӕ.
ангусаг
ни
мӕри
Уой,
ӕндзеллау
цардӕй;
Хан,
Бӕхӕргъау
Комӕрдӕмӕ
гӕрахау
Уадмирити;
мӕгурдӕр.
уӕлбӕхмӕ
мӕсуги
ӕфцӕгбӕл
хӕдзӕрттӕмӕ
ӕнхузонӕй
медӕггаг
ниббадуй,
ӕрцӕй,
рагисон
исгурусхӕ
’хуӕрститӕмӕ
хабар?
тъӕпӕнӕй
никкӕндзӕнӕн.
Дзорун
’руалдзӕг
байсарайтӕ,
фехста,
Мӕрдти
ӕнӕниййергӕ
кӕстӕрӕн.
ескӕмити
ниррохсӕй.
(къохи,
раскъӕрӕ
Уалинги
ӕмбарзта,
фӕд-фӕд
бахезӕ,
’фсӕдтӕбӕл
фиц-цагдӕр
Фӕндонӕй
сайтӕнттӕ
фӕдздзорун
хуӕрифурт.
Авдсӕрон
Хузи-федар:
кодтан,
ӕривгӕрдон,
киндзхонтӕй
Уат
цӕститӕ,
сарази
рацӕй
исхуссун
къӕбис,
фӕххудта,
райсдзӕнӕн.
Тургъи
ходунцӕ.
исхатдӕнцӕ,
Рохсаг
лӕги:
ниууадздзӕнӕй.
Хӕдзари
исковунмӕ
ӕфтауги
’рӕндиудта,
зӕрӕндтӕн:
ӕрхӕссетӕ,
сарсенӕй
фатӕй,
искӕрдӕг
гацца
къӕхтӕмӕ
даргӕ,
кодта
ходуй.
батардтон:
Хӕмици
’мбӕлттӕмӕ:
кой
ардӕн
барӕ
уонцӕ?
’ййафун!
баталингӕ
ниддӕлгоммӕ
гургурӕй
Хъуми
цормӕ,
ӕрцудӕй!
гъӕлӕсидзаг,
сагмӕ,
Согӕй
фӕсевӕдӕй
ӕвгарстонцӕ,
рабадтӕй.
Сӕлих:
круппи
фӕххӕссуй
уодӕнстӕнцӕ.
ӕдкъала
хатунмӕ
хонхи
ӕскъӕтмӕ
Некӕмӕ
адтайуонцӕ:
мӕсугӕй
ходтуйнӕгтӕ
Тугъд
анзей
исгӕлста,
маретӕ
исзагъта,
ӕрбацӕуй.
исуастонцӕ.
исбидта.
Цеценӕй
дивилти
фӕййидта
хӕкъоли
Сатанайӕй
райзадӕй,
хӕссуй,
киндзитӕн
багъӕуонцӕ
исасугъта
сувӕллон,
тӕбӕгъ
айдзаг
кувддаг.
сидайуй
ес,
Ӕ
ниххуӕцидӕ,
сирд
балӕстӕнцӕ
къӕдз-къӕдзити
зӕгъунмӕ
ци.
бафедаунгӕнгӕ,
зинбӕл
Косетӕ!
форми.
бакӕнун.
Субӕлци
фехсидӕ;
барвиста.
кӕстӕр.
хан
фӕллигъдӕнцӕ.
фелвастон:
фӕззиндзӕнӕн,
циртгӕнӕги
исхӕлӕмулӕ
Раст
зӕппадзмӕ.
фӕккой
зонун».
ронбасти
рамӕлдзӕнӕн,
Бадгӕ
сахатбӕл
фӕррӕуӕг
ӕрифтудӕй
кӕмӕ
хӕтунгъон
уодзӕнӕ!
ӕнгъӕлдтан;
уӕдта?
аразта
зӕгъгӕ.
цӕмӕн
ӕртасунгӕнгӕй,
райгъосидӕ,
имистонцӕ.
уингӕй?
Ӕхсарӕ,
бӕрагӕ!
рауадзис?
фӕппайда
заруй,
цо.
ӕрбалӕуерун
тапга
уарун.
Ӕрхустӕй
никкӕсунмӕ
исахъилдта
Мацибал
къӕлца
киндзхонтӕ,
хунтӕ,
исесидӕ
хуӕрун.
исӕфсаста,
фӕббадис?
тӕгӕнай
берӕгъ:
бӕласи.
ӕфсади,
ласунмӕ
хорх
косунгъон
уӕйгутӕ:
нивгарстон
цагъд.
Уӕрхӕгӕй.
Мӕнгӕдтӕ
Уон
кӕунцӕ,
фехстайтӕ?!
дондзау
ӕрӕйфестӕг
исуадӕнцӕ.
Мӕнӕн
исхауй.
райгон
исдумуй.
(еци
Рахастонцӕ
Зевӕги,
къулдунтӕбӕл
искӕндзӕнӕ
Ледзӕ,
ӕнӕцӕститӕбӕл
догӕ
кӕсунцӕ.
рауадзиуонцӕ
рамаргӕй?
фӕттӕрдзӕнӕй,
гъӕнӕ
дасӕн
’вналетӕ,
дортӕй
Сосланетӕ,
Еухатт
цӕуай,
Уӕддӕр
фидӕ:
фудӕнӕн!
ракодтон,
ӕрхезгӕ.
иссеридӕ.
гъоли
фӕккодта!
хатиаг
Али,
идаугутӕй,
фӕццӕгъддзӕнӕй,
ӕрцӕуй.
гъӕуй;
раздӕхун,
уонӕй,
фесавдӕй
лазӕ.
Хӕтун
ӕфсӕрми
Тӕхгӕлдиатӕмӕ,
фӕдбӕл
уӕллӕймӕ
сиребӕл.
къубулӕнттӕ
дӕндаг
исӕфт»,
Хатир
уӕрццӕ
ӕрӕгиау
уӕрдун,
Муггаги
пелеуанӕн
Ӕрхизтӕй
къобосгунтӕй
Цъӕх
’сбийетӕ,
кизгӕ!
хъамуцийӕй
къуӕрунмӕ
хусгӕ!
оми
ӕвзурстонцӕ.
негасдӕр
исафун?!
раравдзӕ
косуй
сауфестонӕ
идард.
хъӕндзал
уасун
сластай,
кидзих
бандзарстонцӕ.
ӕрдойи,
къорий
бафӕрсӕ.
’хсӕвеуат,
баласуй.
бателӕ.
фазӕнттӕ
исӕдонуг
Гӕмерити
’рдусдони
бӕлӕстӕ
байтулдта
нӕл
Залиаг
фӕйнӕгсидзтӕй
зӕгъун!
Зиндонмӕ».
дзабуртӕн
ӕнӕбаригомау
зониуонцӕ,
тъинкки
бӕрзӕйбӕл
зустгомау
фӕхӕсса,
хъалон
Гей,
хумӕмӕ
ӕрлӕудтӕй:
мӕтъӕлӕй?
рӕвдауӕн,
асӕбӕл
ратдзинайтӕ?
айтӕ
низзадӕй
ӕмгъудмӕ
ӕмвӕтӕн
равдесидӕ,
баниуазӕ,
фервистонцӕ,
уотемӕй;
ниххӕр-хӕр
нистегъуй,
дуйнебӕл
ӕрбахӕссетӕ,
ӕвгӕрдунбӕл
дзубанди,
карздӕр
ӕртондзӕнӕн.
рагъазта
ӕриста
балӕсон,
Ами
ӕрцудӕнцӕ,
кодтайдӕ
ниннӕхстӕй.
Никколай
ӕндурӕй
Уӕрей,
цӕхъалтӕй
идзаг
фехсидӕ
айуан
хӕрдмӕ
’донгонтӕй
(Соппари
ракордзӕнӕн,
Нартӕй»,
сувӕллон:
ӕрттивта.
фӕммард
исӕскъардта,
семӕн.
Идонӕ
дестӕ
уоми:
байзайдзӕнӕй,
хъӕппӕлӕй,
уайуй.
Еу-дууӕ
тарстан,
’руадзетӕ,
фиййӕутӕ:
(уӕларвон
феууӕрдун
боз!
ӕрхъӕртттӕй:
иуонтӕбӕл
радзориуонцӕ,
ӕрцӕуй
фурмӕстӕй.
Нокарӕн
байхуӕрсонцӕ,
Бонивайӕнтӕбӕл
лӕуун
Уӕдзӕфтауӕ
бафхуардта.
гӕмеритӕ
къӕдзӕхтӕ
райгурдӕй
сумах
фӕрки-фӕркгай
Цибӕлци
Байхуӕрстонцӕ
цӕудзӕнӕй,
рауидта.
бафтаугӕй,
федауи.
сӕрбехъурӕндтӕ
байтамал,
хезунтӕ
рацъӕкк
ратолӕ-батолӕ
ӕвӕдзи,
Ацӕ
фат,
сог,
бацитӕ
рабадтӕнцӕ
Бакомӕ,
Рацӕуай,
’снифс
расайӕ,
Минӕвӕртти
исрохс
хъоди
ӕртӕрун
кауи
бафхуӕрун.
тӕрхони
’симбалдӕнцӕ,
ӕрӕвардта,
галауантӕмӕ,
фӕккӕнуй,
миутӕмӕ
астъонӕ,
дӕн»,
ӕрифтудӕнцӕ,
исистонцӕ,
ӕрхонунмӕ.
ӕрбаздахуй,
дӕ.
ӕлхӕдтонцӕ,
бандзаретӕ,
тохунмӕ,
хуӕздӕртӕ
кодтан:
къӕразӕй
рахаста
фур.
дуйнетӕбӕл,
гъуддаг.
“Нӕ
ратӕрун
Уӕрхӕги.
уӕдӕйардӕмӕ
фӕндаг,
’й,
(хонсари
фӕууо
райсунмӕ.
уой.
’нбӕлттӕ
Бадзориуонцӕ
тарстӕ,
сувӕллӕнттӕмӕ
ӕруайдзӕнӕй.
ӕнгъӕлис,
Рарӕвдзӕ
бавналинӕ.
уӕйугмӕ
зӕнхи,
фӕлласта
Фӕснӕли
ӕрбахонон!
анзбӕл
фӕххӕтон
рун
фудӕнӕн
ӕрбацайдӕ,
Деденӕг,
хестӕртӕн:
банхуӕрста
дорин
ниббадӕ,
хезгӕ
бӕззуй»,
хӕзнати
Ӕлдар-Хуар(з)-
уарзгӕ.
тӕллӕх
ӕйафта
цӕрдт
уодзӕнӕй?».
Гъолонрехӕ.
аллон-биллони
Цӕх-цӕх
хабармӕ
ӕрхӕссетӕ
цӕруй
бунтӕй.
Ӕримӕхӕццӕ
ниффӕрт
бахуардтон,
«Мӕ
ӕнгом
думӕггӕгтӕбӕл
Сӕрдӕ
исковдзӕнӕн,
гъудитӕ
фӕццудӕнцӕ.
гӕсгӕ:
ӕндури,
«Ниууагъта»,
рӕнгъӕй
нийгъосун
тъӕфсӕй.
’саразтон!
ӕрлӕудтӕй;
листфонс
кӕнун»,
хӕдзарӕмӕ.
мардӕгъдаугӕнгӕ
ниллӕуун
тунӕ
ӕривардта.
байфарстонцӕ,
рацӕунмӕ,
фӕппурх
’ссирдта
хомӕй
хецӕуттӕ,
Ӕнӕ
ауиндзӕнтӕ
кунцемӕй
ниххуайуонцӕ,
хуӕри,
Сосланӕн?
райдӕдтонцӕ,
Зумӕги
баласта
фергъӕвӕ,
пъӕстутӕй
Намӕ
ниххудтӕй:
рахафта
’суонцӕ,
ӕрцӕуиуонцӕ:
фонсӕн.
хаттӕй
фиййӕутӕ,
идонӕ
цӕгӕр
’хсарӕй
Сӕр
хуӕргӕ
хецӕн
фӕццудӕй;
номбӕл.
зӕппадзи
ӕрхӕссуй.
’схаста;
Цӕунтӕ,
’фснайд
кеутӕ-меутӕгӕнгӕ
зӕронди,
гъӕунгти
ӕриздӕхай,
’й?»
Хузи-федар
Сибӕлци,
ӕскъодтитӕгӕнгӕ
ӕнӕуагӕ
бундзагъд
батӕруни
мӕнкъӕй
фӕууагъта.
Ӕзмесӕмӕ
кӕрцитӕ
кизгӕмӕ,
унӕрӕй
фӕндӕгтӕ
Бестауи
расагъта.
уоми;
’уазӕг,
Зӕгъӕ
ӕризадӕй
тъӕбсӕй.
Къолой
цӕруй,
Уасгергийӕй
’нгӕрттӕ
Еугуремӕй
ӕндӕдуар
хъӕппӕли
ӕмбойни
ӕрбаста
гӕнӕн
нийгъазунтӕ
курдмӕ
’сбоз
бурӕуи.
Хӕмицӕн:
исдзурдтонцӕ,
уӕрагисӕрмӕ
карди
гъудӕй?!
уӕладзуги!
хъуахъ
Реутӕ
фӕддундӕй.
Матара
мӕлӕн.
бауадзидӕ
Уадзӕфтауи
адагӕ
фӕрскъитӕй
ӕрдзӕ
рауон-циуон
(Ӕхснарт)
уагътон.
ӕрбауадӕнцӕ,
ивӕрдта,
хъипп
ӕфсӕдти.
ӕлдар».
бӕрзондӕй
ӕрцотӕ»,
тухӕйти
ӕнайепп
ӕрӕнбурд
«цӕку-цӕку»
уодзӕнӕй?»
’дтӕнцӕ,
Хӕтӕг
Росе,
Ӕз
цади.
ӕрбаздахтӕнцӕ.
ӕрбатӕруй
тухгӕнӕг
есдзӕнӕй,
ирадӕй.
равгардидӕ,
искӕлӕд,
ковун
суйнагӕй
исхезӕн
ниццагъта.
фӕразин,
ӕрхъӕрта
ӕнамонд!
уобаймӕ
исигарста.
Дӕн,
дӕхецӕн
ӕрцавта,
дортӕ
ӕрхудта,
мӕхуӕдӕгга,
фӕккустон,
норӕй
изӕлу.
“Тӕходуйтӕ,
ецирдиги
фӕййинианӕ,
финсдзӕнӕн,
искодта.
лӕхъуӕнти
фехгӕндзӕнӕй,
’дадзи
фехснуй,
фӕййидтан!
ниццудӕнцӕ,
Естӕбӕл
раргъувта.
ӕркӕнӕд!
архайис?
баскъардта.
зайунмӕ
цӕлх-ӕмбурдӕй
рехи
зонун:
кӕнӕ»
Еуӕрдӕмӕ
цӕнгтӕ
тохунцӕ,
дзиглотӕ,
кӕсӕнцӕстӕй
А-гиди,
цъола
цагъайраг,
’ндиудта,
аласӕбӕл
ниййесдзӕнӕ.
Агунди
сагелдумӕг
калун,
Дӕуӕн
ивӕзни
курдуати
зӕгдзӕнӕн,
расӕтта
фелвастӕй
исӕнтӕстӕй;
Исдзордзӕнӕй,
Ӕставдлӕдзӕг
Сӕгтӕ
ӕнцон
’хсӕви
цардан,
исбаддзӕнӕн,
бауотӕ,
изазунцӕ,
ӕнӕдзорӕг
сӕрмӕ
ферми
райсӕ.
уӕрдунтӕ,
кодтон
ескумӕ
хӕссӕ,
гиризгомауӕй
ӕрхӕлар
Сослан!
ӕфсӕйнаги
дессагмӕ
рахгӕдтон,
берӕгъбӕлттӕ
ӕвзардзинан,
ӕрдавунцӕ,
гъунтъузӕрдӕмӕ
бахуӕруйнаг
нимӕдзӕ
сӕхтӕг
Ӕхсӕртӕггатӕ;
игъуста.
хъаболи
гӕрзитӕй,
Бориатӕ:
ӕрхӕссун
хуӕруйнӕгтӕ,
Урузмӕг
игъосуй:
хӕдзаронтӕ!
ӕрхъан
раст,
бавналон,
лӕудтӕй
фервӕзунгӕнӕг,
фехста.
ӕхсирау
ӕнгъӕлуй.
къахнад.
исихалдта
Фӕдздзубандитӕ
уалинги
рахснадтай.
нӕййес!
ниррӕнгъӕ
тӕрунмӕ,
ӕсӕвӕ
бандзарун
хӕлайфӕгтӕ
гӕбӕти,
исцӕгъдидӕ
бадзурдтонцӕ,
идаугутӕмӕ
ракъолӕй
фонс!
фиццагдӕр.
зӕгъдтитӕ
Сидзмудзи
«Исӕфӕн!
метӕй.
егари.
Фус
тъанг
галдзӕрттӕ
рагъазидӕ.
цӕудзӕнӕ?
ма,
фӕццагътонцӕ.
листӕг,
Хуцауӕн:
гъӕуагӕ
«Дамбаца
хӕстӕгдӕр,
ӕмбӕлттӕн:
хуардзӕуӕнти
батухта
рамардӕй,
уарзтон,
бабастонцӕ.
скӕнӕн?
фӕййевгъауӕн
ӕруайӕ
зундӕй.
ӕрцӕудзӕнӕй,
старцӕбӕл
Тоги
ӕскъӕрун
галти
стгутӕ
никкодтон.
имӕ:
«Бафедауӕн»,
уарунмӕ,
ӕдули
ниууардзӕнӕй,
цӕхуари
тӕнгъаздӕнд
Афонӕ
ӕрискъӕруй
тухӕмӕ
фӕккосуй
Киндзхонтӕ
’ркӕсидӕ,
уордгути
гъема,
ӕрсабур.
иуазӕгмӕ,
ниссагътонцӕ.
рахездзӕнӕй,
сӕни
бахъӕртдзӕнӕй,
бахуӕрдзӕнӕй.
къустелӕ.
Ӕхсӕгкаги
цӕубодзо
сагъӕсгӕнгӕ:
койи
Елтагъани
Хуӕруй,
фӕффӕлмӕндӕр
ӕлвесуй:
радавидӕ.
фатӕй
исхонон,
тӕрхонмӕ
’нсуртӕ
Дуармӕ
байвӕретӕ,
гебенатӕ
радзора,
фалӕмбулӕ
искӕндзӕнӕ,
здӕхӕнмӕ
адӕн,
фӕразӕн
ӕрифтудӕй.
Гӕбӕти
Дуаргӕрон
фӕцан,
фӕууинетӕ,
надей
легдони
маймаиддӕр
Бийнонтӕ
аразийӕй
кӕсгӕй
Ниццӕфтӕ
рамӕлӕн
Гъуддаг
басти
уотӕ:
уа,
Рабадунцӕ.
ӕрбацо
дзӕгъиуонцӕ,
ӕфсӕддонӕн
Мӕрдтӕмӕ
цулухъи
тугъди
дарун.
дзиназтонцӕ.
рамардта!
исесдз
ардигӕй
фӕгъгъӕуай
Махӕй
истӕхун
батумбул
Хонгӕ
исӕскъардта.
ӕскъухт
Сирдон;
хуӕрӕй,
Мӕйӕ
Астӕуккӕй
Хъӕндзӕргӕс,
тӕрсгӕй
фесафуни
хъутаси.
лӕгӕн:
галтӕн.
ӕрбахӕтдзӕ
сувӕллӕнттӕй
фӕууиндмӕ
фадзӕласӕй.
ибӕл
ӕлхӕнунмӕ
гъӕйдӕуай,
фехалдта;
гигна!
пӕрпӕрӕй
Айсана
бӕхи
Махӕн,
Ронги
меркъи
уафси
«Кӕми
скъотт
Хуӕндонӕ
фусӕй
тоггинти
батӕхидӕ.
лӕгтӕ
Неке!
ниййарӕзтӕй.
Курдалӕгонмӕ
раберихтитӕ
медӕг
цӕруй.
ракъуӕридӕ,
бавдесӕ,
’рвадтӕлтӕмӕ
фӕууидтонцӕ,
раззаг
фӕццӕун,
Нокари
дзонӕгъӕй,
маргӕ-еу
Борӕфӕрнуг
Ихуӕрститӕ
равдиста,
бӕхгӕс,
кувди
къӕхӕни
аласа,
рауайетӕ,
тухуаст,
цурд
рахудта.
фӕллӕборӕ
хуар
искумдта.
цауӕни.
рацудтӕ,
фиййау
Ӕрбадун
райервӕзӕн
уосгор,
бакӕндзӕнӕнцӕ.
цӕуӕйнӕнттӕй,
фӕндаггагӕн.
уони?
нилхъивтонцӕ.
кунци
фӕууадӕнцӕ
Гъӕйдӕ,
фурттӕ
ниддумдзӕнӕ
думӕггаги
’рласта!
зӕгъуйнаг,
кодтон:
мӕлӕн
Донбеттирӕн
исхатта.
цидӕртӕ
ниууорӕдтӕ.
батумугътӕ
ӕркалуй,
равзиститӕ
искудтӕн.
фегъустайайтӕ,
аггаг
рахуӕридӕ.
зӕрбатуг
муртӕн.
ӕфсӕйнаг,
буммези
(фаттӕ)
бадзориуонцӕ
Мӕнӕ,
гъӕла
кӕмӕн
дзигготӕ
райсӕрстонцӕ,
Дзенети
(искурдиадӕ
туххӕй-фудтӕй
(уинун)
Мадта,
мӕбӕл,
Киндзхонӕй
Уӕд,
Урузмӕг,
къубӕрттӕ
тохонайӕй
фидбилизӕй
уӕрдунӕй
калунцӕ:
«Уой
бацӕудзӕнӕн,
ниууосиат
къӕхтӕй
хораууони
ӕрсадзон
Ӕстгутӕ
пахсатӕ,
Гуцмӕз-ӕлдар.
усхъӕй
баниуазидӕ,
мӕкъустгутӕй
тохгӕ
зумӕг.
стъегъгӕ.
ӕрцурхта
гъӕуаггин
Хумтӕ
бафӕсмардта.
фӕххуӕцидӕ,
ростӕмӕ
фӕккӕнуй
’й».
Уӕлӕ
ӕрбахӕссинӕ.
бастадӕй,
разелай,
хабӕрттӕ
хортӕ
уӕйгутӕмӕ:
кизгемӕн
Борӕатӕн:
къибилай
ӕрсурдтон,
бостӕй
зӕнхон
мегъи
байсетӕ,
марг
ӕлгъ-дунгӕ
’схустӕнцӕ
фӕккӕнуй?
хӕрди
фӕххуаста;
кӕнунцӕ
хуӕрунцӕ
рабадтӕй!
никкалдта.
цӕгъдгӕ,
рагацау
’ргъӕуттӕ
фӕккӕнай,
нӕбал.
хъӕртун
ниууадздзӕнӕй,
ирд
фӕрсуй.
зингдзау,
агоронцӕ!
Лух
дӕтта,
агорунмӕ,
цӕрӕнбӕстӕ
дардтонцӕ
ӕрхъӕрттӕнцӕ
исхауидӕ.
тӕрсӕ!
кӕми?
фагӕй
исковетӕ:
кӕцӕй
бавзарон.
соронцӕ.
Судӕй
Сосланетӕмӕ.
тӕрон,
гӕл-дзгӕ
дзиуиттӕгтӕ
къохтӕмӕ
«Уорс
ниххусдзӕнӕй
къахӕй
павзбунӕй
медӕхсӕвӕ
рацотӕ,
Ӕгтӕмӕ
ӕрхаста,
Топп
фестӕд!
рагъар
адтӕй).
бунатмӕ.
ласун,
фӕххустӕнцӕ,
Уӕнгӕли
рарветиуонцӕ:
ӕрӕййафтонцӕ.
дзуапп.
Албӕг.
лӕудтӕй:
бауайон,
Сирдонӕн:
мӕстаг
бавдесай,
Рауай,
’ртудта,
рафтуйуй.
Фӕстаг
фӕндаги
найӕн
фӕккудтӕнцӕ.
ӕрбагъазта
къулдунӕй-къулдунмӕ
ледзунти
истухгиндӕр
зонун
стад
кӕрцфагӕ
Цӕууон,
рӕгъти,
бахъӕрттӕнцӕ,
рабӕтдзӕнӕн!
ниууадздзинан
хъӕлнӕгъбӕл
ӕстъалутӕ,
бакомӕд;
галдзар,
аурстонцӕ,
балӕууй,
Сирдонмӕ.
Цӕкути
Цогӕ,
сӕфтӕгей
Семунцӕ,
къамбецдзар
’скиндӕй,
ракалдта,
фелвастай
фӕккӕсун
къибилатӕ
фесӕфун
фестъӕлфа,
тъупп,
исцӕуа!
ракалдзӕнӕн.
дзори,
устурӕй-устурдӕр
исаразӕн
(Сӕууай)
ӕхсарӕй
Епӕре
ӕнсувӕртӕ:
Еунӕгӕй
здахтӕй
уадзунцӕ!»
бакалдтонцӕ
Маци
никкӕндзинан,
хаттӕй.
Уорӕзмӕгутӕ
исдзурдтонцӕ.
бадарон,
Нихӕсгӕрон
ӕнӕсагъӕсӕй
исхата.
цармӕ
тухстӕй
мардзинан.
тауӕрӕхътӕй
рауадздзӕнӕй,
’нгъеза,
ӕрбайвазта,
уӕрхӕмӕ
баздахтӕнцӕ.
’срӕдуйа,
фӕхсунгондӕй,
лӕф-лӕф
бахӕссуй
исӕййафта,
Баздӕхуй
хиститӕ,
усхъи,
цӕрӕн?
фӕккиндзхон
Систадӕй
сбадтӕй
къӕразгӕбӕл
исхаудтӕй,
дзӕмбутӕ
ӕргомӕггаг,
санси
ӕстаунцӕ.
февналуй,
рамардта.
фӕууӕлгоммӕ
гаццабӕл
фӕндадтӕй.
кӕстӕр:
’донӕ
барст!
тухтӕнцӕ,
сорунтӕ
зӕрӕндтӕй
ӕхсӕукъи
ӕрбацӕунцӕ
’рцудӕй:
ниллискъӕ
бауагътонцӕ.
ӕрцӕра,
бадзорӕн.
Тӕхгӕлдиатӕ.
балци:
’гасей
медӕмӕ.
фӕййагъаз
ниббогъ-богъ
Йей-йей!
басайдзӕнӕй:
синдбӕл.
рауайдӕ,
искодтонцӕ.
уайтӕ,
сӕрбонсбӕл
камари
фӕххезӕ,
хуӕнхтӕбӕл»,
зиндзӕнӕнцӕ,
талинги
къода
се
кӕнӕд.
гъазта,
фуркъай
Сӕумӕ,
Ӕртикъахуг
бангъӕлмӕ
фусӕргъаутӕ
Фӕткъу
Арази
Нӕлфус
фӕттӕрдзӕнӕн.
уойасӕ
бӕгӕни,
фӕккодтонцӕ.
фӕййархайдтан
ӕцӕгӕйдӕр
низмалдӕнцӕ:
фӕццӕудзӕнӕй,
Ниццудӕй
нигъгъавта,
кӕсдзӕнӕй,
ӕведауцӕ
Уа-нӕ-уа
истонун
уосӕй.
уойдзаг
макӕмибӕл
фӕардӕг
уӕйуг?
цагъдмӕ
«нӕ,
муггагей
’донӕй?
адӕбӕл
’рӕфтудта.
’уӕнгтӕ?
ӕхстонцӕ;
куй!
къагъд,
уайунтӕ
изайӕн,
къах
’ндурӕй
Гъа,
’ссердта;
ӕрхезӕ,
дӕттиуонцӕ
цӕуи?
Губунмӕ
Ӕхсийни,
исцудӕй;
ӕфсапъитӕн:
ӕрбамбурдтӕ
къолибадӕг,
ӕвзагӕй;
дзӕбӕхӕй,
рауидтонцӕ
Фӕййаууон
сестӕ
Али
багӕлдзӕ
гъоси
косӕгмӕ
’гъосис,
бацо.
зӕгъгӕ,
фусунтӕмӕ:
Бахъӕрттӕнцӕ
зунд
фӕттӕрса,
ниллӕгмӕ
ӕстӕггаг
бафӕразианӕ,
никъкуӕхтӕ
бакомӕд.
расорунмӕ
Дӕтгӕ
хуарз!
Дигорӕ
исистонцӕ.
(Сатана).
симбӕлдӕй,
Тилеф
Рахӕтӕн,
Ӕхсаргардӕй
цурхӕ
скъудтӕ
баййафтонцӕ
удзестӕ,
’сбада
хай!
фегъуста,
бавналгӕ
Уӕйгутӕй
растигъта:
уй
лӕуӕрдгӕ
къагъдӕй
хезнӕ
байстонцӕ
Уӕдта,
фӕдздзурдта:
бакодта,
хъалмухъагау
голлӕгти
кӕун.
ӕвналдта,
еци-еу
загъд,
ӕфхуӕрдзӕнӕй
Исминлӕгтӕ
фӕндӕ
скӕнинӕ,
гобанцъарӕ,
уоси,
бавдесунмӕ
къилдунтӕбӕл
исардудтонцӕ,
исӕмбӕлдзӕнӕй
рацӕуонцӕ,
’йбӕл,
къела
исдзорӕн,
фалдзосмӕ
гъӕдласӕй
байзайӕгтӕ
пъадвали
ӕрцитӕй
баууӕнда,
цӕуидӕ.
багъудтӕн?
бауӕрдӕ,
нурба
бонӕ
аргъӕн!
ӕнӕуой
ниуӕзгӕ
медхъунӕй,
зонӕнгин
хуӕруй
Сӕууай!
Ходӕзмӕлттӕй
ӕхста,
ниффӕдзахстонцӕ:
фӕццӕудзӕнӕн
хизта,
хуӕрифуртӕхсӕнтӕ
зиннуй.
сосӕгӕй
фӕуагъта
Изӕдтӕмӕ
Ӕвзалутӕй
Гъонгӕсмӕ
ӕрдо,
ӕфцӕкъуатӕн
бакӕсӕ-ма
сирдкъӕртт
хъӕстӕбӕл
фӕккафта,
ӕфсад
зингӕй)
бафӕрсиуонцӕ,
цудӕй
исистайдӕ.
уацайраги
цауӕйнонӕй
цӕуа.
хӕтӕнти
анӕн
бакъуӕрдта
мардӕй
Уосӕмӕ
«Фӕууинӕн,
ниссагъӕсий
’рхаста,
зонун,
(урсмӕ)
хӕфси.
дон-дон,
ниххаудтӕнцӕ,
искурдиадӕй
Рацардӕнцӕ
рартайӕ,
фудеуӕгдзийнадӕбӕл
нӕбал,
фусти
бацӕуй
’руагӕс
Гъузун
хъиамӕтӕн
бафсастонцӕ,
бонтӕ
Кантдзи
дзубандий
хилӕмӕ,
цардӕй,
гӕппитӕгӕнгӕ,
Нана,
Ӕгъдау
равардтайдӕ!
кӕрӕдзей
ра,
хайгун
фӕндаги»,
байамудтон,
кӕсгӕй,
рафснайдтонцӕ
Болат-Хӕмицмӕ
фестӕн
идард
хуартӕ
истухӕ
бӕхӕрӕгъаубӕл,
Цӕун
базуг
синӕр
фӕстаги
фӕххондзинан,
зонӕн
иссӕй,
равардта!
ӕскъӕрттӕ
’хсӕй,
рацӕфтӕ
ракоргӕй
адӕнӕй
уодзӕнӕн
«саг
рӕсугъдӕй.
ӕфсоргъи
фӕййидта;
пъӕскъугай
зӕнгӕ,
цӕгъдуй
мосей
гӕппӕл,
седзӕр
фесавдӕнцӕ!
ӕрбахъӕрттӕй»,
Уорӕзмӕгбӕл;
ӕстонг
ниуӕзтӕбӕл
Нихӕсӕй
фӕрӕдуд
истардтонцӕ
уинис.
къӕразгӕй
баздӕхунцӕ,
фӕстегӕй.
Фӕссабур
фӕсмардтай?
фӕййагӕйнӕ
исӕвгарста.
хуӕрунӕй
базонон?
фӕккодта.
гъӕзӕмӕ
фӕххудта.
ниввӕрӕ.
лӕхӕйдзаг
(зелгӕ)
дӕларв,
Иуазӕгӕй
уалӕнгӕй
къахбӕл
Сабат-бон
ихуӕрсти
цӕрунцӕ
равардтай.
уадзидӕ,
бахатдзӕнӕй,
Суадзӕ
барвистай!
рауидта,
базудта!
еуафонӕ
фӕззардтонцӕ,
рагӕлдзидӕ
хуаста.
ниууадздзӕнӕй».
нилхъивта,
зӕрдиуагӕ
Айсана-рӕсугъд,
’нсурӕй
Дзентӕ
’рцӕудзӕнӕнцӕ,
хонхаг
ниццӕлхъитӕ
Хӕмиц!
райластонцӕ
хуннуй).
ӕдта,
хӕтӕн
ардаун
тургъӕ
Хъаугъа
сайтанти
ӕрхӕсдзӕнӕй.
Мардӕвӕрунбӕл
тӕретӕ,
кувд,
соми
зӕгъис.
хецау!
ӕргӕлста,
лӕгӕй».
ниндӕдӕр
Цӕйтӕ,
ӕрбагъузтӕй
ратдзӕнӕн,
ӕрвӕнсис
бӕхуӕрдуни
ӕхсӕй,
рауо!
райгъустӕй:
багӕлстайнӕ!
исбоз
ирӕзтӕй
исхӕссон,
ӕнкъаййӕн
хӕдзарӕгонд
гъемӕ
исбадӕн
Ӕхсӕрфӕмбӕлтти
ракумдта.
сурдта
дзигготи
фесавдайтӕ?
фарсеми
исцӕунцӕ
хонӕ,
доней
ӕрбадарӕ,
цит,
цъӕх
хуйгӕ,
балӕборон,
рауадзуй.
истухстӕй.
фӕрсай,
тасун
бауорӕдтонцӕ,
Алӕгӕн
Неци
лӕгти
къуӕхтӕ
дзолтӕй
рахуӕ-рӕ,
Силӕбӕл
райевгъудта
къустелтӕ
фонс.
райвӕзуй,
райхалдтонцӕ
исардауидӕ,
хестӕг
листӕгмӕ
искӕрдӕ.
Рӕхис
фӕггӕпп
Нартӕ
зӕгъдзӕнӕ!
бахизта.
гӕлдзӕн.
исимӕцудӕй.
фӕййидтонцӕ.
ракодта:
Мах
дамбацайӕй
цӕрун.
горен.
уодзӕнӕн.
Адзалӕй
рахесӕй
сувӕллони,
Сомигонд
ниллӕудтӕнцӕ.
Кӕрӕдземӕ
Алибегӕй.
раласта.
ӕрбатӕрай,
фӕххондзӕнӕ
тухсуй.
лӕхъуӕнтӕ
«гъӕйтт»
ӕримӕуадӕй,
Уайтагъд
халӕбӕл
гӕрзтӕ
уӕлеуати
Дауит
нӕтун
Есен
уотид
дзорунмӕ
Деденӕг
ӕфсорхъи
гъӕмпӕ,
боцикъа
рахудтонцӕ
Ме
лӕвардтайдӕ
ӕстъӕлфун
«мӕ
исефтихта
’ндеунцӕ,
биццеуи.
зӕнхонуг
кодтонцӕ?
синдзгунти
Ӕгас
бицъинӕг
ратӕруни
ӕндуртӕ
уӕлети
рӕдуд
фиццаг
(загътонцӕ
кӕнӕн»,
нийдзулдӕй,
бауорамдзинан,
астӕутӕ
фӕууо!
ӕфхуӕруни
еуетӕ
уӕйугӕй
рауотӕ,
Гемудӕ
сефтиндзун
бӕхарцӕй
гъӕуайгӕнӕг
Фонсӕй
«хуӕрзбон»
хистӕгти.
гъигӕ
бунӕттӕмӕ.
лӕгбӕл
(кард).
тӕрса,
ниуазуйнагӕй
ниццудайуонцӕ,
исцудан,
ранӕхстӕй,
ескӕд,
фӕттӕрегъӕд
хорӕфтуӕн
кӕстӕреуӕг
ӕруадӕй
ниффардӕгӕй.
кодтайтӕ.
ӕррӕвдзӕ
ӕмгъудӕй
ӕмбал,
Сосланӕн.
биццеуӕн:
барци
гъӕрадзӕст
Ӕргъуди
исгъӕр
Рауайетӕ,
ӕнхӕстӕй,
ӕрцудтӕ?
Улинкъӕ
уайдӕ;
ӕвзурста,
рӕхцгӕ
ӕййафун
уайтӕккӕ
уоди
будури
бӕхгӕрдӕг
’скӕсун
исӕмбугъулатӕ
мард.
Гъӕ,
ӕрбадтӕнцӕ,
нийӕвӕретӕ
къӕхти
корӕ!
ниххусдзӕнӕн,
ракӕнӕ.
«нӕ-ӕ»
тарстӕнцӕ,
сауцӕстӕ
Фӕггӕпп
аразис?
хондзӕнӕй.
бахастонцӕ
хӕдзӕртти
ниннеуидӕ,
Кумӕ
астӕумӕ
ергӕ
райсдзӕнӕй!
мийнасӕй
ӕрхуӕцуй.
раййафдзӕнӕнцӕ,
«Цо
къалдун
барцитӕ
Мӕстгунӕй
’нгъӕл
дзабурти
февӕрдзӕнӕ:
къӕрцц,
хуннуй
уоййау
Сехуар
бӕхбӕттӕнбӕл
Фӕццудӕй,
Телӕхсӕн,
сӕргубур
нӕртони
Надбӕл
Хӕстӕг
симбӕрздзӕнӕй
раздахтӕнцӕ
балӕсӕ.
федармӕ.
дардзӕнӕн,
хан!
байвардта.
фудгол
хъадир
фӕммӕхудта
рауо,
Бакӕсай,
’мбӕлттӕбӕл
цъӕфси
фид,
Беценти
бунмез,
фӕлхӕнтӕ.
хумӕ,
Фӕммӕбӕлкуста,
Фӕууинӕн
фӕббугъӕ
кӕлунцӕ.
никкӕсунмӕ.
байвад
къӕразӕй,
бафарста:
фезмӕлунцӕ,
каркӕй»,
къелабӕл,
уӕдӕйти
исӕхгӕдта
дуйнемӕ
циртмӕ.
Райзелӕнтӕ
гӕзӕмӕ
исӕвӕрдтонцӕ
Равдесай,
уогӕй,
ӕрӕздӕхдзӕнӕн,
агорунцӕ
лӕхъуӕнӕй.
артӕнти
хумидайӕни
авд
агорун!
къелабӕл!
гъезӕмарӕгӕнгӕ
фӕййеу
бацудан,
гъаздӕ:
равгӕрдӕ,
Акула-рӕсугъдӕн
рацӕугӕй!
уайагдӕр
гъарӕнгӕ
урзидзаг
къахмӕ
гъуни
Дӕллаг
фӕццӕудзӕнӕн:
ех
бакой
Ӕхсийнӕ
раковидӕ,
исхӕламулӕ
ӕхсайдта,
хъабагъ
сайунмӕ
бӕхӕргъаутӕ
искӕнӕд!
кӕсетӕ
цъеу-ӕзмӕлӕг
хъуахъгӕнгӕ
райгъал
искодтон,
лимӕнеуӕг
Елтагъанӕн
сдзоргӕ
бакӕнӕн?
лӕдӕргӕдӕр
хъанзӕй.
Уобаййи
ранадта.
баууӕндун
къуӕхтӕгонд
кӕнӕ
ниррӕуигъта,
састӕнцӕ.
Бахъӕрттӕнцӕ,
ӕрбатухтон.
ракӕна
бафӕсмардта,
ӕрхӕссиуонцӕ,
хаййи
ӕртӕридӕ
Ӕрбасихӕссӕ,
никкудтайдӕ,
Сирдон,
уӕлӕрвонти
дӕхе,
медгъунӕй
зудта)
рахезай,
исхаттӕй.
’мбӕлттӕ!
’намондӕн
хецау,
’схуӕцуй,
Раскъардта
Ниццийнӕ
рамӕлӕт
къуа-ри
ниддес
истохунмӕ,
сӕрбӕл.
хуаллӕгутӕ.
къотӕр
Бодзо,
инсӕй
исуидта.
гъӕргӕнгӕ
исӕвдолӕ,
ниллӕудтӕн,
райервазтӕнцӕ
Къамбеццари
изӕдтӕ
мистӕй
ниссор
арфӕ
Иуазӕги
ракӕнун
бадун.
ӕмхузонӕй
зинтӕй
ӕрвадӕ
болат-дӕндаг
искӕнтӕ.
бафтудтонцӕ.
рафаста,
Егар
бонмӕ.
къобӕлттӕбӕл
исмуггаг
сибиртт
райдӕдтӕ,
фӕсевӕди
фӕсевӕд.
гъезӕмӕртӕ
ӕцӕгдзийнадӕ
ӕруарун
тохъулий
амӕнтӕни
фӕккудтӕй?
рацудан!
уинӕ,
сагъӕсӕй
ӕрӕвзурстайнӕ,
кафун,
Хъара-денгизмӕ
цирӕгътӕ
багъуд
хонхӕрдӕмӕ
Сосӕг-ӕлдар.
ӕрбабӕттӕ,
ниваст
лилагъз,
равзарӕ
рауинӕ-бауинӕ
кӕнуйнаг
взагӕй
бахатунмӕ.
бадӕнбӕл
Изӕрмӕ
иуӕнгтӕ
саугъӕдрӕбунмӕ
ӕфсерӕбӕл
гъуддӕгутӕ,
иссерун,
Адӕкезӕ
согдзаубӕл,
ӕрбаздӕхидӕ,
бабадӕн
(зӕгъгӕ),
рацох
еу-дӕс-авд
кӕдмӕ
адӕмихаттӕй
Хуцауӕй,
Алкӕци
лӕгъуздзийнадӕй
фӕккӕсдзӕнӕй
исӕфсес
сбаддзӕнӕн.
тугъд,
тахтӕй.
ефтонг
систайдӕ
басугътонцӕ
фӕндаггӕгтӕмӕ
Уингӕ
байгъуд
бадтӕй!
ӕхсинунбӕл.
рамарунӕн.
ӕндегӕй
ӕртумбул
хуӕздӕртӕ,
соми,
тогесунгъон
ӕвгӕрдунцӕ
фегъустай?
фӕххондзинан.
ниууагъта
ӕрлӕууетӕ!
исуайӕ,
федауис
исаразтайдӕ,
техъул
ӕртӕфстӕнцӕ,
тогесӕг
исӕздахта
робасдзар
фӕккӕндзинан,
ниххустӕнцӕ
ӕндӕргъцӕ.
Аллирдигӕй
дӕттуй.
Гурдзийӕй
будуртӕмӕ
Сосланетӕмӕ
лӕвар,
Заруй
бакодта
ра-нӕхстӕрӕй.
’рцӕй,
бафедудтонцӕ,
Дзурд
ӕвдиста,
хуӕртӕ
Уорӕзмӕгмӕ,
’фсӕбӕх
фӕцӕй,
биццеумӕ,
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕн;
сӕфтӕг,
закъитӕбӕл,
ӕрхӕссон.
ӕввастӕй
кӕлгӕ
Дзауматӕ
басайдтай?
кодтайтӕ?
гъӕйдӕ
фӕкъкъулумпи
Тъизмуди
еугуремӕн
истардта,
ратулдӕй.
уӕддӕр;
топп?!
Комбадати
Агънати
тунд
лӕудтӕнцӕ:
рохсмӕ
кӕркдони.
хъурмӕмӕ
бийнойнаг,
бацӕудзӕнӕн
стъалутӕ
Цицхӕбуда
бакӕнӕн
дзӕбодуртӕ
Ӕркодта
аразунбӕл
Хъара-Ногъайтӕмӕ.
къӕйтӕбӕл
фӕммӕстӕй
Уӕди
ӕрсагътонцӕ.
никъкъахуй,
бахилдӕнцӕ,
дзол
Сирдони
цъеуи
’носон
цӕрдӕй
рарветдзӕнӕ,
рахӕр-хӕр
цари
бабухстӕ?
хӕлеу
фӕккӕнун!
сомийӕн
исаразон,
хӕрадзаст,
силгоймаги,
Хӕфсӕ
’рух
къелатӕй
расурдтон.
багъзалдӕй,
ӕрхезидӕ
ӕстӕймаг
уадӕнцӕ
иннердӕмӕ.
райервӕздзӕнӕй
Талингӕ
Сослан,
амунд
хумӕгӕнгӕ
’ригъуста
рунтӕй
Дзанхъутас
хуӕруйнаг!
сугъд
мӕхецӕн
(еуемӕ)
Уорӕзмӕгмӕ.
ӕргъӕуӕй
уораметӕ!
скӕнӕн
кизгӕй
аци
ралӕуердзӕнӕ
лӕхъуӕнтӕ:
ниммӕгур
гъӕлӕстӕ
цӕугӕдӕр
Ӕнӕкъох
ӕхцайӕй,
фастихадзи
уедгутӕ
думгӕ
Зиндзӕнӕн
бадетӕ
фӕттӕрон?
Батрази
цъӕфси,
фелвастонцӕ.
къотӕри
арф,
иннети
аууони
хаунцӕ,
цадий
уосонгӕ,
Бӕлхети
Ӕрхъӕрттӕнцӕ
агарци
зӕрдиуагдӕр
фӕмеддуарӕй;
фӕкъкъех
цудайдӕ
дзолгӕнгутӕ
астӕумӕ.
хъӕстаргъбӕл
хъӕрта
зӕнхитӕбӕл,
махӕн.
Уорӕзмӕги
Бон
исхъӕрттӕнцӕ
Бацудӕнцӕ
ӕркодтай?
фӕдзӕхститӕ
идзӕгънӕ,
Урузмӕгтӕ,
кодтон».
исмардӕй.
нихъхъантӕ
хойтӕ
бадзурдтонцӕ
Нурма
фӕццардтӕн,
ба?
хъалӕй
ӕрӕфтаугӕй,
ракодтонцӕ
ниххуаста.
ӕримӕхаттӕй
Хӕдзаронтӕ!
уӕнтӕ,
дуӕрттӕ
бауосиат
ӕрбарвиста,
Уорӕзмӕги.
Бацудӕй.
хъӕрццигъа,
’нгъудмӕ,
ӕруингӕй,
мӕгурдӕр
цауӕнӕй
ниуазуйнагбӕл
Ставдлӕдзӕг
тӕбӕгъӕй
стӕги
рацавта.
Кизгау
нӕййес,
бӕхдзар,
къагъд.
кӕсгӕй:
«Бон-хуарз»
еухатт,
фӕдзурдтон,
сдзурдта:
ставд.
фӕзӕ
райдзулун
байсарай,
барвистонцӕ,
бакъулумпи
заманай
кумӕдӕриддӕр
тухтан.
«нӕгъ-нӕгъ»
федис
расӕрфта
фуд
Ӕфсӕдтӕ
ӕхсӕземӕн
исӕфа,
гобати
ӕрахӕстонцӕ
ракӕсидӕ.
е
фӕллӕборон,
уӕлмӕрд-хуӕрнӕгмӕ
фиййи
’рбацудтӕ,
бабадидӕ!
фӕсдуар
фестӕ,
сехуар
тӕзтӕ,
нигъгъӕр
сӕди.
фӕззилдӕнцӕ,
искӕнун
хӕтӕг
фатбӕл
силгоймагӕй
цид,
Сосланбӕл
худтонцӕ;
Никки
тъинккитӕ
медхъунӕй
’ндийудта,
райвулдӕй,
Фустӕн
(си)
дӕндӕгутӕ,
лӕудтӕнцӕ
фӕлледзунбӕл
исбӕздзӕнӕ.
ӕндӕр?
хӕдзарӕмӕ».
игъусуй.
ракӕнӕ
Рагӕнттӕ
нивӕрзӕн
саргъ
саразуй,
цӕфсуй,
Етӕ
рахаудзӕнӕн,
ӕфтуйа,
никкалетӕ
ниррохс
исрасуг
басастайдӕ,
Думгутӕ
Фӕттауӕрӕхътӕ
уойтухӕн
фӕсабӕрцитӕ
цӕфи
кудтӕй
раз
ӕрлӕудтӕнцӕ:
Елиатӕй
ниххӕссӕд!
бахуайгӕй:
исцудӕнцӕ,
Цӕмӕн
бафтауӕ.
рацургъта,
Мӕнӕ
гъӕдӕ
цӕстгӕсӕнӕй
ӕрлӕудтӕй
уинидӕ!
хуӕрунцӕ.
бӕласӕмӕ
комуй?
уина,
фӕззиндзӕнӕн.
ӕнгъӕлетӕ,
унаффӕйӕн
ӕфсадмӕ.
дзорон,
нилхъевидӕ,
гъуд
ӕвзестӕ
уоци-
фӕххастай!
калуй:
рагъуди
мӕнгӕдтитӕ:
бахуӕрай,
кодтонцӕ.
лӕхъуӕн!
исамадтонцӕ,
нимӕдзи!
бадаруй.
рауадзгӕ
хъӕбӕрдӕр,
ӕрдӕгмӕрдтӕй
уаруни,
ӕмбӕрзт.
ниццагътайсӕ,
Авд-авди
истун
хецауиуагӕн,
фесӕфдзӕнӕй!
Хӕмиц),
уомӕ.
байагорӕн,
еумингий!
гъӕуанз
(Бориати)
ӕрхийӕй,
кадӕбӕл
«Гъӕ»,
исбӕттӕ
На,
Дӕхецӕй
донгомӕй
хисти
идардгомау:
мӕтӕзей
искӕнӕд
-ӕз
махмӕ
тулфӕ
хускъӕдонӕ
Зӕрбатуг
ӕрфунӕй
хӕссис?
гъӕри
лӕвар!
муггагемӕй
Уӕрхӕг!
бадгӕ
хъауритӕ
ӕрӕги
дзӕнгъал-тунгъул
батардта.
бахуардтонцӕ!
ӕрба
бахӕссетӕ,
фӕууо,
’мбесонд,
уӕхуӕдтӕ
равналдта
Хуцаумӕ:
хъиллиппитӕгӕнгӕ.
кафетӕ,
ниййидта
адтӕнцӕ).
хонсари
иссӕй
фестӕ!»
низзайдзӕнӕй,
бӕтманбӕл
лигъстӕ
уобӕл;
Фӕббадтӕй
сорун
Гема-Гемудӕн
цӕуан,
исӕрветуй
фарсӕрдӕмӕ
зелӕнгӕнгути
батухсидӕ
мӕгуйраг
ауиндзӕгӕй
’рфӕллад
лӕгӕттӕй
нӕбӕззон
багур-гур
Фунуки
бӕхӕн.
ниввӕриуонцӕ,
Медӕмӕ
худтонцӕ
змӕлд
Мӕнги
ракъуӕрун
балӕууй
фӕсмӕретӕ?
дзӕгъ-дзӕгъ
уадзун?!
о,
сумахмӕ,
Уӕхӕн
рацӕвидӕ
цӕунгъон
кӕми
тӕвдӕдзийнадӕй
байагъӕз
фустӕ?
хадтӕй.
сапойнӕхснад
еуӕрдиги!..
сидзӕй
буни,
банӕхстӕр
бабӕй,
лӕууай,
исхӕссетӕ,
Ӕфсӕйнаг
бакомӕд!
фермитӕбӕл
фӕттарстӕй.
некӕдбал
зӕнхӕ
ниссагътонцӕ,
Ӕндӕра,
ӕрфӕнти
сосхъӕд
Гъезамарӕй
хъуахъ-хъуахъ
загъта,
(берӕгъ)
цогӕ,
хъури
ахасти
хуасгӕрцӕ,
дуйнетӕ
исхъал
салд
’рвадӕлтӕ!
исуй,
иуонггъӕуаггинӕй
адӕймаг;
фӕццӕудзӕнӕ.
истадӕй.
рамардтӕ!
ауӕдзау
ӕривардтонцӕ;
фингӕбӕл,
хезӕнмӕ
ӕрбафтудӕй,
У,
Батраз;
рамаринӕ.
ракӕсуй:
фӕллӕвардтон,
’ндӕртӕ
естӕбӕл
банихаста,
Ӕрцудӕнцӕ
фелвӕсидӕ:
кард!
батухсун
Нокарай
ӕркъиагӕй
Ӕрцардӕнцӕ
уолӕфтӕй,
бӕгъатӕрбӕл
иссеруни
рагъуд
фатӕй.
сувӕллӕнтти,
байзайун
циргъ
ӕставдбӕрзӕй
гӕлста.
’лхӕди!
гӕппӕлтӕй
Уосӕн
къӕразгӕ
уадзимис
басодзӕ!
тарстӕн,
тӕрхъостӕ
ниууагъта;
’фсоргътӕ
кӕцӕйдӕр
баковӕн
ӕвӕрунмӕ
бадзурдта,
ниббастонцӕ
куйхузи
фӕраза!
бацудайдӕ:
Фӕццийнӕ
байдта;
фӕххӕсса,
синдзитӕй
’сиздӕхтмӕ!
равардта:
сирд.
силӕхӕрӕг
ледзун
фиййау-биццеумӕ
хъамили
ӕрхӕстӕгутӕ
хезнӕ,
Багъодзай
бандзарста,
багӕлдзуй,
здӕхуй,
иссердтонцӕ.
баууӕндонцӕ,
алкӕддӕр.
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕй
Дондзаутӕ
ислӕвардтонцӕ,
догъи!
цӕппозуртӕй
дӕр?
ӕргуридӕ,
Ӕхсӕртӕггатӕ,
тонау
Ӕнцъухӕй
Басмӕхътӕ
никкодтан!
исрӕфтӕ
Кизгарӕзт
базонунмӕ
хуардтайуонцӕ,
истуфултӕ
синх
’дтайдӕ
Фӕсмӕрун
ниххезуй
фӕгъгъазун
Ӕфсад
курдта
бӕрзӕйи,
гъоси;
ӕрбунат
цӕкутӕ,
фестунцӕ,
Фӕдесони
зобатмӕ
бафтудайтӕ?
зӕппадзи.
ралӕдӕрттӕй
афӕй
искӕндзӕнӕй,
байвардта:
искӕна.
мухур
кӕрзӕлгъист
раледзидӕ.
’уазгутӕн:
ӕртхуӕрдтӕн
Хадати
тъӕфтӕ,
дӕлбунтӕ,
ӕрвадей
байзайа,
исуагътонцӕ.
ӕнӕхуӕрзбон
хузи.
гъонхезнӕй
ниввӕрӕ,
федудтонцӕ,
нимбӕрздзӕнӕй
Хумбар
Фӕххаттӕнцӕ
«Мулдзугутӕ
ӕрлӕудтӕнцӕ.
цӕуӕн?
иннебӕл
ниххӕлхъой
сласай
Фиди
ӕстӕмӕй-астмӕ
ӕргъӕуттӕ
изазнӕй.
ниййараздзӕнӕн,
Нӕхе
ӕхсӕрбунмӕ
ном.
ранихъулдта.
мӕбӕл
гъӕуемӕ.
ивазунцӕ,
Игъал
мацибал
сау.
гъосин,
ратардта.
Хӕмиц;
уадӕй:
Ӕврагъ
уӕхуӕдта
фесгун
сили
бафӕразай,
ниййахӕсдзӕнӕн.
мӕнгӕдтӕдӕр
ӕфцӕги
Ӕндӕра
фӕндурдзӕгъдгути
тӕха,
согтӕй,
фӕууинун
Къандз
рауорамидӕ.
ахӕри
равардтайсӕ,
цудтӕн!
Гъӕдрӕбун
лӕггонддӕр
фӕццӕрӕн
Цардӕнцӕ,
рауадздзӕнӕй;
байзайӕ,
целхъӕй,
фӕххуӕцдзӕнӕнцӕ.
лӕгъзгубунӕй
ставд
Фӕййагайуй
устур
райдӕдта,
байзадӕнцӕ,
семгутӕ
сайун
зӕгӕлсард
хайуанебӕл
ракорисӕ,
бауорӕдта
сугъди
исихалдта,
ӕрбахастонцӕ,
рахъӕртдзӕнӕй.
раззӕгутӕбӕл
кӕрцӕбӕл
Фиццагдӕр
хӕзнатӕй
байагъаз
сӕрвӕлтау
’лдар
рафедудӕнцӕ,
исӕвгарстон.
фӕззина,
стъигъта
хӕран
Сатана-Ӕфсийнӕ
Елиатӕн
унаффӕ
арази.
фӕразтан,
Ӕрхъӕрттӕй,
ӕхснунмӕ
Иснӕфтауӕ,
фӕлдистонцӕ
калӕ.
(нана)
’нӕзунд
къуппа
’монди
синдзӕй
бафеддзӕнӕн?
ниууагътай?
зиндтайдӕ,
фестур
ӕхста
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕ.
сӕрфӕн,
Рацудан,
ӕригъосӕ!
фӕууайтӕ
Ӕхсӕртӕггатӕн:
ӕфтуййӕнтӕмӕ
Хумӕллӕги
бакӕндзӕнӕн».
фӕдздзӕгъӕл
ӕхснеуӕн
уӕд?»
кизги,
«Гъе
хуал-лаг
зӕгъун
хуӕздӕр!
Иуонтӕ
пакъу
фӕдтӕн?»
Иуазгутӕ,
’фсийнӕ!
сидзмудзи
«Айӕ
кӕндзинан?
(дӕснимӕ)
уиндуг
Уӕйуг
фӕсабӕрцӕй,
аууон
цӕнгӕрийни
исуолӕфтӕй
фесафтайтӕ!
исхӕссӕ
ӕрӕмбурдунцӕ
мезунцъаг
нӕма
’нцӕ!
архайдта.
Ацӕти
хуӕруйнаги
идонӕй.
адӕммӕ:
кӕнгӕ.
Байста
гъазтемӕй
ӕрласта
къӕдзӕхбӕл.
Сӕдӕ
лӕгтӕй,
баскъӕрун».
’мбӕлттӕ?
бадарон
тохона
Арв
Уацамонгӕ
райхалӕ.
мади.
фӕллӕуерӕ
искарста,
ӕркӕнӕ
исфицайтӕ
бавналунмӕ
ракӕнон
дзиргъӕги
над,
цӕуа,
гузаввӕмӕ,
мурт-мурттӕй
рауадзуй,
райртаста,
’лдартӕ
хӕсмӕ
ӕстӕггадӕ
дӕттунцӕ;
исаразай,
базудта:
Уӕйуги
фӕрнуги
райгъустӕй.
лӕгигъӕдӕбӕл
Елӕхсӕрдтон
Едили
ӕрбасурдта.
кувд:
силӕстӕгӕй,
хъӕндзӕлтӕбӕл
фурзундгинӕй
равгарстон,
сдзурдта,
ӕртӕ
ӕфсӕнкъӕбот
Ӕнӕуой
муггаги
Ӕрхъӕрттӕй
Сосланетӕй
Сувӕрцимӕ
уайдӕ.
донбӕл
Уӕйгути
ратардтонцӕ
рабадунцӕ
зайа,
Иннердиги
никкиндӕ
дӕттуй?
«ци
Нӕййес,
кӕндзинан».
ӕндургинтӕ
исефтонг
бантӕстӕй,
байурстонцӕ,
рахатиуонцӕ
(кизгӕ)
ӕвӕруй.
еске,
лӕдзӕг.
рауӕн!
таргӕнгӕ
исуагъта
хусгӕ.
Ахсӕви
тугулдортӕ
’фсийни
лӕууӕ
хӕр-хӕргӕнгӕ
гъазунтӕ
хӕфсӕ,
заманати,
архауиуонцӕ,
и,
февдолуй
никкодтонцӕ!»
лӕваргор
фӕррӕхуайетӕ!
рарӕуӕг
кӕстӕр,
ласӕ!
хъарӕгун
Елиа
хизт
федауӕн,
хъиамӕтбӕл
ивардтонцӕ.
ӕрластон.
хуӕрифуртӕн
Сирдонмӕ,
’риздахтӕнцӕ
ӕрцӕуисӕ
ӕндургин,
(Уорӕзмӕг)
Хумӕ
цурхуй.
ӕндӕмӕ.
бидӕр
границӕмӕ
сауӕдонӕмӕ
гъар
хинцгӕ
рамӕлӕн,
дзӕхӕрадонӕй
раскъардтонцӕ,
хъоббӕгътӕ
ӕрифтудайдӕ
разагътонцӕ
бонӕй
ракомӕ.
Ӕгъзӕлбӕл
Ӕрхъӕрттӕнцӕ.
багъӕудзӕнӕй
ӕдонуг
мӕмӕ
зонуй!
нивӕрзӕн,
фӕллихъӕ
уидтонцӕ.
егар
цагъд
цари,
кӕстӕремӕн,
бӕласӕбӕл.
сагъӕси
ӕртӕ,
раскъӕрӕд
Атӕ,
сосӕггаг
кӕцибӕл
Нартӕн
бафӕрсунцӕ
къабази
ахедгӕ,
цардӕй).
ӕрхин
Къела
дӕттуй
гӕргӕргӕнгӕ
къотӕртӕ
хуӕрзӕнгорӕггаги.
зайгӕ
’схизтӕй,
къибилайӕй
фӕстӕдӕр
цӕргӕс,
уайтагъддӕр
равгӕдтонцӕ,
ӕрхауидӕ.
ӕзмӕнтӕг
дууетӕ
сехуарафони
уадӕй
гъудӕнцӕ.
Уӕлӕмӕ
ралгъиста.
рауай!
ницъцъӕрттитӕ
бахондзинан;
бази
уӕсей
фӕссайӕ,
хусгӕй
(Сайнӕгӕн)
ходӕмӕ
исаразон.
барӕнтӕ,
лимӕнтӕмӕ
ӕнцӕ»,
ракиудтӕй,
«Тӕходуй,
гӕлстайтӕ,
ӕййӕфта
исхезӕ!
райарастонцӕ,
некӕми,
ӕнвӕрсунцӕ
Бафӕрсун
байдӕдтонцӕ;
ӕрбабаста.
’фсӕртӕ
сагъӕдахъи
фӕткъутӕ
Уомармӕ:
агорун;
федарӕй
хӕссӕ.
ӕрифтудӕнцӕ
ракӕнун.
ниууагътон
расиндтонцӕ,
ӕвзаруй,
’ргом
Уомар:
гъӕлӕсӕй.
Синхонтӕн
дудагъ
байагоретӕ
уӕхӕн».
бунатмӕ;
алливарс
цӕуагӕдӕр,
никкосарт
ӕфхуӕрдмӕ
гъӕдин
худта.
бауагъта.
Хуӕздӕр
Исуадзӕ
фӕххонун
тагъддӕр
уасхӕ
гъомурун
цӕугутӕ?
Тотӕ-монтӕ
’уазгутӕ!
гъудӕй.
дуарӕй
ӕркалдта.
фелвӕста
Кӕддӕр
Ӕвӕццӕгӕн,
билтӕ
Нийуагътонцӕ
ӕрбалвасидӕ
сӕригъунтӕ
хускъаг,
сконд
худтайнӕ
ниндзарста.
мӕйӕй-мӕйӕмӕ
ниууадзис,
рамардзинан.
ӕртулдӕй.
горени
бантӕсӕн
разиндзӕнӕй,
донӕй
ӕруӕди,
базилдта:
Уайтӕккӕ
растигъта.
бӕлӕгъ
Уӕдмӕ
Равналдта,
ӕхсӕвӕмӕ
бахуӕрун,
балистухъ
фезмӕлӕд
Гӕрзин
Ӕхсӕвӕрӕн
Цӕугӕ
бафехсудӕй,
ӕзмӕлд
куддӕриддӕр
фесафта.
хӕрадзаст
ахӕстони
Дортӕ
рауолӕфӕн,
Гъей!
раргъувта,
сайтан,
ӕрталингӕ
рахатта.
тайунцӕ.
гъӕуемӕ
ратӕрӕ
фехгӕдта,
исевгъуйӕн,
уотӕ;
дӕтдзӕнӕнцӕ,
бандеуа
’фсадтӕ
уайдзӕнӕй,
Барастур.
кокони
ӕрцӕуай,
хахиаг
буйнаг,
ефтонг;
гъунӕрдӕмӕ
уотӕ.
Ӕргъӕутти
ӕртадӕй,
фиртони
баниуазун
пурхгӕнгӕй
Тӕрхони
исӕвӕрдта
уӕйугмӕ:
къубуси
цигъӕуагӕн,
денгиз-ардӕгмӕ
фесӕвди
ракӕдзос
уафс
гобӕнтти
инунмӕ
’фсастӕй,
фӕууй,
ӕртайдзӕнӕй,
хундӕуа,
хонидӕ,
ӕрдӕгмӕрдтӕ
цӕуидӕ:
сауӕндар
Ӕхсӕртӕггатӕй
нирримӕхсӕ,
’схъӕрттӕй
рарветӕн.
Ерӕхцауи,
ӕвнали
ӕрбахаста,
фӕндагбӕл.
расурдта
сирдтӕй
раревӕд
фӕцан.
дӕхуӕдӕг
тӕрсонцӕ
цӕстисугӕй,
иуонггъӕуӕгтӕ
фусун
хелагӕ.
исбийӕ.
идзагӕй
бакӕнӕ!
фӕдесонтӕй
Барӕнтӕ,
раздзӕуӕг
басайдтонцӕ!
харадзаст,
исфӕлдиста!
къуари
ӕзнаггадӕ
арцӕ
гъӕуайгӕстӕ
бауидӕ,
тӕрвӕзтӕ
цацӕг
ласта.
бафсастӕн,
Сӕууай,
нихъуӕруй
къохтӕй.
(бӕх)
Дзахана
финкӕ
лӕф-лӕфгӕнгӕ.
бӕрӕгкӕнӕнтӕ
гъӕуй!
фелвасидӕ
еухатт
Цалхӕмӕ)
гъӕй
хонетӕ,
цӕлмартӕн
Алмуталхъ
бафедаундзийнадӕн.
байзайӕ!
райвазтонцӕ
Айсана-рӕсугъдӕн
Уӕсхӕри
систонцӕ.
фӕлледзуй,
Фусунмӕ
баздахгӕ
ӕрбахъӕртун
къохтӕй
Кертиби,
аккаг
Агӕмӕ
ӕвзардзӕнӕн.
Цибӕлцимӕ
баздӕхтӕнцӕ
ӕркӕниуонцӕ.
Хуӕцунтӕ
банӕлуӕг
Ӕрхизтӕй,
абонӕй
(гъос-гъосӕй)
Дуйнемӕ
бауорамун,
фӕббадун;
исбийӕ
раледзгӕ
агорӕг
искӕсун
(лӕхъуӕн).
Алӕгай
дӕмӕй
бадардтай.
хауӕн,
цӕргӕсмӕ.
рахауа,
Цӕттӕй
дзурдӕй
уӕдмӕ,
Нихӕсти
хуари.
Уӕрппи
исаразтон
’ндӕргъцӕ
Биаургенӕн!
бӕззис.
базонунмӕ,
Уацирӕт-рӕсугъдбӕл
Цалхи,
«Уоххай,
уӕлбонисконди
ихӕлун,
фестидӕ.
ӕндӕгорен
Дортӕй
хъумац
бафтауӕ!
«ӕстонг
багъӕуа,
готон,
уотӕ!»
искодтайтӕ.
фарнӕ
дӕдтай,
миститӕ
а?
саги
хъалтӕ
Сауӕнгӕ
ӕнгъезунцӕ,
лӕдӕрдтӕй.
хӕссӕнтӕ,
нихснон,
бӕстӕбӕл.
Ӕхсӕземӕй
ирагӕс
ӕрминӕг
туппурмӕ.
биндзитӕ
раздахтӕй,
еудадзуг
фендзастӕй
Саугъӕди
рауагътайтӕ
(зинггӕнӕнтӕ)
дарун
рамарун,
фӕффӕсхъитӕ
хъутасей
гъӕлӕсидзаг.
ӕрбаздахтӕй,
рахуссон,
рохсгӕнгӕ,
фезонгутӕ,
фӕууа!
Нийуагътонцӕ,
ӕрдозӕмӕ
тиллӕг
фӕрса,
дзӕбоктӕй,
еумӕ
амудта
листтӕгъзӕстӕг
бахуӕронцӕ
гъӕртӕгӕнӕг
Фӕддӕмӕцудайнӕ,
калуни
агоретӕ!
нивгӕрдай,
ӕфӕцӕгбӕл
ӕрхастон!
уӕхецӕн,
Фусти
Некӕмӕй
фӕббоз
Къантдз
гъазуй.
мондагӕй
ӕркъуӕрӕ!
лӕгӕт.
сакъадахӕй
цӕуӕгау
хуӕрдтонцӕ,
дзордзӕнӕй:
Багъӕр
Батразӕй
гъӕу,
фелвасдзӕнӕ
рахаудтайдӕ,
Хорискӕсӕни
къӕйӕ
иссо,
фӕллихстӕ
фӕууй
ӕрхауй.
рауинуй
фӕдбӕл.
Алӕгатӕ
уацеллатӕ,
рахӕссай,
зинги
банадӕй,
хуӕрей
дӕуӕн?
фестидӕ,
кӕрӕдземӕй
нӕмгутӕ
«Ӕгайтима
фӕддардзӕнӕн,
Адӕкезӕн
хуӕсти
Цалдӕнми
фурттӕмӕ,
игъустӕй.
тъӕригъоси,
байсарстонцӕ
’ндеуй,
ниххудтӕй
батухстӕнцӕ
исмадзал
рахуссон.
ӕлдарӕн.
раздӕхон,
фау
разелӕ,
минкъийгай
рабадай-ра!
’ртей
цӕхгӕртӕ
уӕддӕр!»
истадӕй
ранцӕдтитӕ
Мегъи
(цидӕр).
рахаудзӕнӕй,
ӕрмӕтъӕл
Цӕй,
рамардтонцӕ.
къахтмӕ
смагӕй
сӕрггаги
муггагӕй.
киндзей
минӕвар
хӕдзаронтӕ,
нӕуӕггӕнӕн,
ӕмӕлвӕст
Фиййау
’сфӕразта.
Гъуй-гъуй,
’мбӕлттӕн:
гъӕдрӕбунмӕ
«Айбӕрцӕ
туппурмӕ,
Ӕр
урдугӕй
зӕнхӕй
Туппурмӕ
’лгъист
хуали
дӕ»,
Ӕрцудӕй,
ӕрцудӕнцӕ
барстӕй
зарунгъӕр
Равгарстонцӕ,
иссердтон.
исхезӕд
исфӕуй,
ӕрбабадтӕй.
фӕммедӕгдуар
Уациамонгӕ,
’ргъуди
фӕннӕуӕгӕй
истардтайнӕ!
гудунтӕ
байнафон
Сосланӕн:
бацийнӕй.
нӕбал
Нокарӕн.
Урузмӕги
сикъит
фидбилизау
бӕнттӕ
«Бӕргӕ
ӕруадзидӕ,
лӕппобӕл
адагӕмӕ
рарветдзӕнӕн
Беуолгъани
циртдзӕвӕнӕй,
ӕркъуӕрдтонцӕ.
комеми
Дуаргӕс
хуцаубони,
хор
Ниууагъта
ӕрцӕудзинайтӕ,
’й:
рӕуаги
схъӕрӕй,
Алӕгатӕ,
равзурстӕй,
бауадӕй
исхустӕй,
’сунаффӕ
реутӕй
цуди
Дууадӕс
бафӕрӕзта
ехӕндӕр
Агундӕ:
фӕййарда
фӕххаттӕй
уе
гъонгӕс,
кизгӕ).
мади,
хӕдзӕрттӕй
хуӕрзеуӕгӕн
бафедудтонцӕ.
фехалайтӕ,
кӕнидӕ!
ӕрискъидтӕй.
исхъурмӕ
Хускъадони
Бӕхӕргъаубӕл
бакома,
фустӕ
раттай,
фӕллӕууӕ,
Айсанӕ-рӕсугъд
бавзурстайанӕ!
Дӕлзӕнхӕ
тохунцӕ
исуй.
ӕмбӕрцитӕ,
ӕрлӕудтӕй,
ӕндеун,
иннемӕй.
Атӕ
Нӕндзӕнӕн
ӕрхаудтӕ!
бауинсӕсугътон,
ӕфсес
исаразта:
Гъай-гъай,
Уадзӕфтауӕ,
хинтӕ
Ракастӕнцӕ
хъадиртӕ
уойбӕрци
ниууадзидӕ.
бахудта,
ӕхсӕр-
гуппӕй
ледзунмӕ
фудӕнхӕ!
курдтай,
гъенур?
Гема-Гемудӕ
Къӕразгӕбӕл
исуӕлбилӕ
(Ам
гур-гурӕй
Ӕгириддӕр
ниббӕттӕнцӕ,
фургоси
искувтон,
дуармӕ.
цуппартегъон
Ӕризӕрӕй.
хуаллаг.
игъустонцӕ;
рӕйдтӕнцӕ.
сабур
Алӕг,
ратӕфирфӕс
Изӕйрон
турмон-хъӕрццигъа
ниббӕттӕ
’нсувӕртӕн,
Е
Алцрий
ӕрцӕунӕй
фӕккӕнгӕй
уӕлӕстӕн
ӕрдӕгӕй
фӕццӕгъддзӕнӕй!
лӕууӕн.
мӕлӕтӕй
бӕхуӕрдунӕй
бакастӕй,
хист
бандеугӕ
ниттастӕй.
ниууадздзӕнӕ.
уайун
фӕкодтан,
зинггӕнӕнтӕмӕ,
Ӕхсарӕ.
махмӕ.
мардӕй!
калӕгау
бахилдӕнцӕ
Фестадӕнцӕ,
нихтӕй.
багъӕудзӕнӕн,
ӕрбацавта
балӕмарста.
сорунгъон
исӕвӕрӕ
ӕрауигътонцӕ,
Ауарӕн
Зинггорӕн
хъӕрӕймаги
хъадирбӕл
радзорӕ,
уодзӕнӕй,
кӕнонцӕ?
байдайунцӕ
бакӕндзӕнӕн,
хуӕри
фервиста:
ахуадгӕ
фӕффӕразуй;
бустӕги
(ма)
фӕммардӕй;
ниццӕудзӕнӕ
скӕндзӕнӕн,
лӕудтӕй;
федарбӕл,
хадтонцӕ
иуонбӕл
Хӕйттӕ
ан!
Ниххустӕнцӕ,
туххуаст
гӕгъӕдийӕ
бакумдта;
ӕнгъуд,
райста.
фӕззиндтӕй,
фендӕмӕ
Ӕхсӕртӕги
фидхуартӕ,
кенӕ
раздаха
мингийтӕй
бафӕразтай,
уафсхуари
даруй
къуӕцӕлбӕл
хъумаци
систӕ
бафӕраздзӕнӕ!
Сосдори
фӕццӕуисӕ,
’рцудмӕ.
иуаруйнаг
зилдгӕнгӕ
ӕртумбултӕ
уӕхемӕ,
ӕхуӕдӕгга:
байвӕрунмӕ.
Дзӕргъӕ
Ӕнахур
гъавтон,
хецӕнтӕй,
Тухӕй
ӕндурӕ
къобӕлттӕмӕ
хедигъосмӕ
аллибони
Ракурдта:
топпбӕл
хецауӕй,
фидӕ)
калдӕй.
исхъӕрта,
исхустӕнцӕ.
лимӕн
бӕлӕгъи.
хӕлӕрттӕ
хуалитӕ
Болат-Хӕмиц
рамара;
гъайгъай,
(Агез-Биаурген)
гъог,
фефхуардта;
раласай
уонбӕл
сакъадахмӕ
кафӕн,
ӕндзарун
фарсмӕ,
кегъӕрейӕн.
Бадзурдтонцӕ,
рафтудтӕн.
Айсанамӕ:
рамарӕй,
хайтӕй
искодтай.
ӕлдар.
кӕлуй
бӕгънӕгӕй.
райӕздахӕ,
идарддӕрмӕ
Ледзуй
рауагътайдӕ,
дунгӕ
ӕрбайсуй,
сӕп-сӕппӕй
цъӕрттӕ
Мӕлгъӕвзаг
фӕйигон
’сцагътонцӕ,
бӕззун,
Сослан;
маруй».
урс
Тохъули
скодтон.
аласайӕн
хецӕуттӕ?
рафецудтӕй
багъӕудзӕнӕй,
рехӕ
фехстай?
хатӕнмӕ
пихсилсӕр
(Цоппари
идардмӕ.
фӕкъкъулух
Фӕффестӕг
фездухта,
фӕннадта,
сайис?
кӕнгутӕ
амондӕй
Донгӕс
фӕууадзун!
ӕнгаст
ӕгъзӕлӕнтӕй.
некӕмибӕл
нӕхе
ӕхсӕнмӕ
Ӕрдзимайхуӕ
дуйнейӕй
рагӕлста.
ходуйнаг
равзаруни
Бӕхгинтӕ
куййи
ӕхсӕнти
ӕртӕрегъӕд
дорӕй
циргъаг,
исуаддзӕнӕй,
арв
айдӕнау
ӕллухтӕ
хӕццӕ!
ӕхст.
гъолгун
уӕрагӕй
байгъустӕй
кӕсунмӕ
зӕгъӕ!».
’сбаддзӕнӕн,
уагӕр
ӕрбуни
денгизӕй
ардӕмӕ.
уоййау.
еуцӕстон
ӕхсӕрфӕмбал,
ӕнгъалдтонцӕ,
Цалдӕн
гъӕздугӕн
нимбарзтонцӕ.
сирдмар
фехсайдта
Согвадӕнмӕ
къӕртт-цъола
исгъигӕ
рацудӕй
разӕй,
Кӕстӕртӕмӕ
кардӕй».
искъуӕрдта.
цӕуӕг!
фӕххӕссуй.
нифсаста.
кӕркдони
цӕттӕ.
ниййамудта,
хезис?
Ӕрхъан
мӕкъури
ӕвгъау
бӕрзӕндтӕбӕл
бадзӕбӕхи
къозо.
ӕфтуйуй.
кӕнон».
киндзи
Хуарзау
гъулахъи
исӕфсастон,
дори
раргон
бацӕунмӕ
ӕздӕхуй.
исмедӕг
сабур,
бафснайӕ!
исефтигътонцӕ;
’донгонтӕбӕл
Кумӕдӕр
ӕригъзалидӕ,
фӕууагъта;
(ниртадта),
кауӕбӕл
дзорис
Агундӕмӕ
рамаргӕ
исхуӕцуй,
Ӕхсийнӕмӕ:
Ӕрмӕйесӕ,
фӕрӕ
Аурген
фезмалдӕй;
ӕрабадтӕй.
тӕхуй.
тавӕ»,
устурдӕр.
билӕбӕл,
Борӕфӕрнуг?
дӕдтетӕ!
басайдта
исковӕ,
кӕвдӕсбӕл
рамбӕлидӕ,
къохтӕ,
гъосин
рехӕмӕ
фестунгъон
ӕруадзай,
ӕхсӕрфӕмбалей
Цауӕни-еу
Солтан
хонхӕй,
искӕнинӕ,
фӕууай,
Хузӕдзӕгатмӕ.
(Ӕхсӕртӕг).
гӕсгӕ!
Исфардӕг
Къегъӕре
Къустелӕ
басӕттун,
алкӕд
зӕрдӕй
кастӕй.
бавналетӕ
фӕдтӕ?
кодтайдӕ!»
налатдзийнади
Мӕнгардӕн
уӕлдзӕрттӕй,
цагъанай
фӕсалгунмӕ
намаз
бавналдзинан;
исбӕзтӕнцӕ.
ӕррӕуигъта,
байамонӕ.
хъӕбӕр
фиутӕй
ӕритудта
давгӕ
Ацӕмӕзмӕ,
хъуртӕбӕл
исӕмбӕлдзӕнӕй,
сторти
абузтӕй
федудӕй
уорамун,
пихсӕ,
Ӕрхъӕрттӕн
ратдзинан.
ӕрбайсун
къӕртхуар
хуӕруйнӕгтӕ
иннӕрдӕмӕ,
раттон,
зонис.
фӕууиуонцӕ,
ниввардта,
рахӕлеу
–
дӕу!
фӕббадтӕнцӕ,
къахгӕ
сауӕдонӕбӕл
ластонцӕ;
кӕнис?,
ӕрайста
ӕрхуӕстӕнцӕ.
рауадзӕ;
идардӕй
исцъируй.
фӕттӕрун,
Ӕхсӕвӕ-бонмӕ
ӕппундӕр.
ӕрхӕтӕ,
Ахъуз
базондзӕнӕй,
истӕг
уадзуй.
зӕнгитӕй,
бафедаудзӕнӕн.
ӕрбайауигъта.
фӕккӕнианӕ.
искӕфтитӕ
иттӕг
нивагӕ
бакалдта:
’нгулдзити
айтӕ?
Ниууайӕ
фӕндуй
хъӕртуй.
фӕсонтӕ
Зинадӕгӕнгӕ
фӕккӕндзӕнӕн.
ходибилтӕн
фесӕфдзинан,
зилдӕй.
уӕцъӕфи
Табиафси,
аллихузӕн.
рӕзти,
райсунцӕ
«А
рӕстӕги
фезмӕлон,
(сес)
бийнонтӕн,
’хснарцъи
уӕхӕндтӕ.
ӕртӕнӕг
раниуазӕ,
зонӕн!
мӕрдтӕбӕл
Дзӕгъӕли
«Ӕрбахезӕ
фӕййаразӕ,
ходетӕ?
фӕххаттӕн,
рӕхгидӕр
цонгӕй
ӕсхъӕрау.
надамонӕг,
хуастӕ
фӕццудан,
рамаридӕ
кӕстагӕн!
фесӕфдзӕнӕй,
Сурдта
ӕвгӕрдун!
мӕлӕтдзагӕй
цӕууй,
уосӕ!
маретӕ.
никкодта!
Фонсиуарӕн
Кури
ӕхсӕвӕр
байвӕрисӕ.
Ӕрфӕн.
бабӕрзонд
бабадуй
Ӕлдар
дӕтгӕ
исластон.
ӕмбӕрцӕ
тӕрсун.
Камбадатӕй,
хуӕрзбон
искадгин
Ӕгъдауӕй
’сбадуй
исковӕ
ӕртайунмӕ
ауӕдзӕ
иннеми
бартӕмӕ
фӕттардта
Ӕрхумӕ
бӕзза,
надӕндӕрхцӕ
фестадӕнцӕ
исхуӕциуонцӕ
фӕстагӕн
нистъегъдзӕнӕн,
лӕууетӕ,
думгутӕ.
Саухали
равгӕдтонцӕ
рахӕссетӕ,
хуарӕн
хестӕргай!
ӕрхонидӕ,
мӕсуг,
цӕфхӕдтӕ
бӕзтӕнцӕ,
фӕххонун,
бандиудта
искафта.
Зар
фӕккодтон.
нӕмуг,
ӕртардтон
галтемӕй
Алӕгати
фӕуидтон;
нивгӕрдун
рахадта.
ходи
киндзхонтӕбӕл
Фӕс-и-Нарт
исцагъта:
гъостӕ
араздзӕнӕй».
исуидтонцӕ
фӕлдесонд
зайдзӕнӕй
иуонг
ниссадзон.
сӕргъи,
рӕстӕгути.
ниууадздзӕнӕн!
фегъустонцӕ,
рахудтай!
донхуаруг
фудгин
тарстӕй
Цотӕ!
уорӕдта.
Гъейтт,
рацуди
фӕсмардтонцӕ,
кӕнуй,
басодзуй.
Сирдонӕй
Синдзи
исцӕгъдуни
ӕрхонӕ,
Ӕхсари
«Хуарз
’ркастӕй
бийнойнаг
адтӕй».
ӕруадӕй,
цадӕ
ӕрбаздӕхидӕ.
ӕййивдӕй
ирадӕй,
цотӕ
исӕрха,
курдтайнӕ,
сӕдсӕронтӕ
киунугфинст,
будури.
бӕл
фӕстемӕ,
еугурӕйдӕр.
ӕмбалдӕй,
гъӕуаггинӕй
ӕнцъухӕй
аллон-беллон
дӕр!
мӕнгӕ»,
фал,
хоймӕ:
рацӕйцудӕнцӕ.
’саразтайдӕ
ӕрцӕуа
фӕккӕсетӕ
рахӕссунмӕ.
косӕрттаг
хуӕрдзӕнӕй,
ирӕдтаг,
Арӕхцау»
игъусуй;
хай
’сцудӕнцӕ.
адзалбӕл
дуйнемӕ.
ӕмбуйдзӕнӕй,
Фӕххилӕ
амонуй.
Насиран-ӕлдари
никкудтӕнцӕ.
’рфиццаг
рафарста,
Балхъ
марди
ӕримӕкастӕй
Нӕгъ,
Цӕуй,
хӕлаф,
ниййауигътонцӕ.
рехитӕ
’ркъети
райсдзӕнӕ,
кӕнианӕ,
хурӕмӕ
есетӕ.
фуртемӕн
цауддӕр
уӕзӕй
къанауи
ӕрдунтӕй
фӕснадмӕ,
Хуйӕндони
кудтӕнцӕ.
фӕййинунмӕ
ӕндиудта:
исхаста,
бахуӕруй,
аргъбӕл
Мӕцути
уӕдмӕ
фудӕбӕнттӕмӕ
райеуварс
Зиндони
нивӕндун
хъаруӕгиндӕр
ӕвдесӕйнагӕн,
дзоргӕй,
раздӕхдзӕнӕн
бафедауй,
Гъазӕн
мӕйтӕ.
рацудайуонцӕ
фӕракӕгӕнгӕ
исгалста
фӕддӕлӕмӕ
бауагъта,
амистолӕй
рӕбунмӕ
сауӕнги
кӕнис:
бӕндзуггай
ӕврагъ
лӕдӕруй,
бавналдзинан.
дӕлуймонти
Байгон
исхуӕцӕ,
бахезун
хуӕздӕр,
Агузни
радауидӕ.
тухтӕмӕ
анзи.
бауарзун
бафтудта.
рафарста
исӕвд,
ӕнӕбун
Сатана.
фезмалдӕнцӕ.
медӕгмӕ.
фурти…»,
сар
фусуни
фӕккастмӕ
ӕрсадзетӕ!
ӕндеун
нийтудтонцӕ,
ӕрцудӕнцӕ:
’фсини
фӕннимадта,
дзӕбӕхтӕн
буцӕугӕнгӕ
сирди
нӕлфусбӕл
афонӕбӕл
Бони
фӕссагъӕс
бацудӕй:
ниггур-гур
хъаболӕ
фӕцардайуонцӕ,
’схездзӕнӕн
семӕн,
бахуӕронцӕ.
гъӕудзӕнӕй!
фӕууингӕ
ӕрсиндта
Хъӕрӕм
зинӕууӕндӕн
ӕрлӕуун
ӕфцӕкъуатӕн.
зӕппадзмӕ
сӕ,
рахастонцӕ
лӕг;
Уосгори
бӕх!
мӕнмӕ
фӕццӕф
Тӕхгӕлдиатӕн
ниллискъӕй,
Уут,
раскъафтонцӕ,
ракастӕй
фӕккафта.
расӕрфта;
хедӕй
«Нур
морӕ
бадавон
арсгинӕй?
Турк
фӕцудӕй.
нуриуӕнгӕ
Уорузмӕг,
цирдигӕй,
Искодтонцӕ
цудан,
гъудигӕнӕг
фенамонд
асийнӕ
цудан.
Сослани.
фӕсабӕрцӕ
Ниддес
уорамӕ!
фестӕ
хирхӕ
нивгарстан
ниххизтӕй
ниффӕдзахста,
дамбаца,
рӕстбӕл
синдзӕ
медӕгӕ,
гъӕунгӕмӕ,
берӕ.
’гасемӕн
цӕудзӕнӕ,
’хцатӕ
разудта,
рантӕстӕнцӕ
ходгӕй
(уӕйугмӕ)
фӕдздзурдта,
исбада
хуӕрдзӕнӕн.
куййӕй.
лӕхтӕ
идаугутӕй
ӕгъзӕлдзӕнӕнцӕ,
рахадта,
кӕрцӕй,
гӕрзтӕй
Барастури
рахизтӕнцӕ.
суги
никкӕрддзӕнӕ.
ӕстарци
тӕкъуӕл,
гъавис?
равдесунмӕ
Селӕн
ниммӕлдзӕнӕй
’рцӕй.
кӕндзӕнӕй»,
ӕнгъалдтонцӕ.
тонауӕй
фӕллӕудтӕн,
фесавдӕй.
лӕдзӕггъӕдтӕ,
уоститӕ,
ӕхсӕвгӕс
Бахъӕрттӕй,
бахъӕрттӕй,
бахъӕртӕн,
ӕрӕййафа,
кувд?
ӕркастӕнцӕ
усхъӕмӕ
цӕй,
галдзари
согти
корунмӕ.
рӕдуйун
игъосун:
сахи
смедӕг
ниттелай,
Зӕрӕрдӕмӕ
Раздӕхӕ,
ӕрбастигъта,
туххӕ
цӕстау.
куст!
Ирӕди
бӕрцӕ.
Айсанайӕн
уедуг,
ранимӕхсдзӕнӕ,
ӕна,
ӕруадзӕ
исӕмбӕлай,
«гъӕйтт»,
исӕвардта.
адӕмуарзон
меддуар
Дзӕнӕт
хъадирей
Ӕхсӕртӕгӕн
дӕндӕгути
фӕццудтӕн.
Барастӕрӕн
бӕлвурд
хулуййӕй
кизгӕмӕ
Кенӕ
дӕхердӕмӕ
мурмургӕнӕгтӕ
’рмӕтъӕлтӕ
Фӕххуӕстӕй
’схъӕрттӕнцӕ.
кӕстӕрӕй
тӕгӕрсари
баууӕндтӕнцӕ.
Ӕхсидзгӕ
Бӕхти
«Цӕй,
исиста;
бадгутӕ
биццеу
рахудтӕй,
ниццӕвӕ,
лӕбӕзти
уайдзӕф
Елиатӕ
фарастей
фӕйнӕрдигӕй.
исмӕстгун
ӕхсӕвӕ.
бахабарӕй:
айдагъӕй
ниууагъдта.
рагӕнгӕ
фӕййамудта,
хестӕртӕ!
хъалдзийнадӕй
гъӕунги
мегъӕй
байамудта
батар
Тикис
«Уорузмӕг,
беллон
(Кувди)
алай
Бӕргӕ
фӕуидта!
(Алибег)
скъели,
Хуӕнхтӕ
райехадтайуонцӕ,
рарӕнгъӕ
рабадгӕбӕл,
будурмӕ,
уадзис,
гъома,
исгӕлдзӕ!
бакиндӕй
дудӕхътӕ
райервазтайнӕ
къӕбуртӕй
дӕллаг
фӕххӕссон,
ӕрзудтонцӕ:
ӕхснадта
топпгинтӕ
нивгӕрдидӕ
мӕтъӕлдзийнадӕ
бафтудта,
тӕрунмӕ
байнадӕй
искъахӕн
хурхӕбӕл
махӕн
халӕй
Донбеттиртӕ,
ӕхцул
уайон,
фӕууотӕхсӕн
Хуссуй
ӕвгарстайуонцӕ;
Хурдзинбӕл
фӕккӕнианӕ,
Кӕрдзинхуӕрди
райгъуд
тохъу-ли
дууадес
комӕ
фӕзилдта
хуӕрзӕнгорӕггаг
ралигъдӕй
иссердзинан,
ӕууелуй
ӕскъуӕлхт
бахизта,
никкӕрдай,
Федаугӕ
догон
басайдзӕнӕ,
Зиндони,
ӕфхъӕт
мӕсугмӕ
арвмӕ,
Федар
истухсун
райстон.
байагоретӕ»,
синдзи,
бахатунмӕ
цирти,
расаста.
Сакъадахи
гобан
Цуппаремӕй
’рбахауа,
рацӕуайтӕ,
Борхуар-Алиййи
ех,
тӕнӕй
байзадтӕн
сауфунук
Ковунцӕ
рафхӕлидӕ,
гъӕу.
биццеу:
къахтонцӕ,
рахауон,
ниллӕуирдта,
Дзӕвгарӕ
лӕхъуӕнемӕ:
Адӕкезӕмӕ.
ӕхсӕр
сахат
кӕстӕртӕн
’фсаддзӕнӕй,
уодзӕнӕнцӕ!
ардудӕй
«Маци
тоггин
Хуар
ихуӕрст.
иуонггъӕуаггин
ӕнгъудмӕ
фарс
куддӕридӕр
фӕззӕгъунцӕ,
Баууӕндтӕн
дӕттуй,
рагъаст
ивӕрун,
Хуйӕндонӕ
бацан.
райаразта
уой,
тӕхунӕй.
Фунуктъиз
хъӕзӕ.
бауай,
бабухстӕн,
фесӕфуй,
есунбӕл
лӕбӕзтӕ
исхудта,
цӕститӕ
фуртӕн.
’рфестӕг
сирекъелабӕл.
хӕзгол.
бауорӕдтон,
ӕруолӕфгӕ
багӕлдзун
Уӕлхонх
низзадӕй.
ӕзмалдӕй.
фӕххаттан
ратдзӕнӕнцӕ.
Исхуӕцӕ-исхуӕцӕ
дарӕ
райгурунмӕ.
цӕстисугтӕ
ӕркодтонцӕ;
ӕруадзгӕ,
бунӕй,
Халӕ
кӕрдӕг.
урси
рацӕуидӕ.
бакӕнай,
рауиниуонцӕ,
Ханмӕ
Ӕрдзимайхуӕмӕ.
ескӕмӕн
Райсурдта.
райсӕ!
арахъ
Хуӕрзӕбонӕ
иснард
рауидтон.
гулдзуг
Гъема
мӕйӕ
уӕлзӕнхӕ
дӕлхъур-уӕлхъурӕй,
нивӕ
’фсӕбӕхи
гъавгӕй,
Уонӕбӕл
мӕстгун
ухстбӕл
фӕххилӕ
Деденӕгӕн
Нӕййес
рауӕнӕй,
(Субӕлци)
(Нартӕ)
’рхӕтдзӕй,
расӕрфӕ-басӕрфӕ
гӕсгӕ
фӕймӕйдардта,
ивардтонцӕ,
бадзурдтонцӕ:
ниггӕлдзетӕ,
ӕвзаргӕ
’хуӕрсти
федеугутӕ
Гъӕбесӕй
хӕтгӕ
иссердзинайтӕ!
уадӕнуа
’й!
исирайун
Хестӕрдзийнадӕбӕл
цигогкитӕгӕнгӕ
тумугъӕй
синдзити
еумӕ.
тудта,
дзубандимӕ,
адтай,
фӕндуй,
байагурдта.
инней
идадзӕй,
искъахтонцӕ.
ӕхсайуй,
фӕннадтонцӕ.
«Куййӕй
гъӕрдӕр
Донбеттирти
бахизтӕй,
дзоруй;
ӕрбадтӕй,
бафедис
’рвадӕбӕл.
цудтӕн?
Телӕхсӕнӕн
фегадӕ
<...>
билбатуги
кирӕн
’рдхуарди
базонӕ.
хъӕппӕлтӕ
Фат
церхъи
ракалдтонцӕ
фатей
Хонхрӕбунмӕ
базудтан,
ӕлвесуй
дони.
сосӕни
Ӕрбон
давддзийнадӕ
рагурдӕй
Ӕлдарӕгонтӕмӕ
дзоргӕ
исбаддзӕнӕ?
къуӕдтий
цӕмӕйдӕр
рауорӕдта,
фӕххонис!
зинггӕнӕнтӕ,
Ай
листитӕ-еститӕ.
буйнагин
Райервазтайтӕ,
байвӕрай,
гъӕуӕнгӕрон
’рбацудӕй,
атемӕй
Бакастӕн,
райгъалиуонцӕ,
’лдӕрттӕ
зӕрдӕй,
сапойнӕвдулд
Ӕнзорати
ӕййӕфта.
фестан
бахудтай,
мӕри.
пухцӕн
февналдтонцӕ,
фӕззиннидӕ.
иссердзӕнӕн:
истгӕ
Цуппӕркъахуг
гургургӕнгӕ
дууехгӕнгӕ
ӕнгарӕй
О,
Хуйӕндагмӕ.
’рӕфтуйдзӕнӕй.
ӕруӕзтӕй
бӕрӕггӕнӕнтӕ
фезонӕгӕй,
къулух
цъумурдзийнадӕй
бакӕнӕн,
бедун
Субӕлцимӕ,
Албӕгмӕ
Хуцауи
бакодтонцӕ
гурумухъ
ӕруалдзӕг
лӕгӕй,
рахезуй.
пъӕстутӕ
Кӕдимайдима
слӕуерӕд!
бакумдта.
ӕрдоскъӕ
рабадтӕ?
уа!»
ниггӕлста,
ниххуӕстӕй
мӕкъурӕрдиги
фӕккӕнон.
пурхӕ
игъӕлдзӕг
ӕхуӕдӕг,
Анӕй
Рахуӕцӕ
фудӕнӕн,
фонсӕй!
уорамӕ,
Цубурфиндз
исцӕуидӕ
кӕлӕн,
Къегъӕрей
Нарти,
уоси:
атӕй!
рахабӕрттӕ
Елтагъан
’сбаддзӕнӕнцӕ».
комуй.
ӕрцӕттӕ
Райста
фӕццӕуӕд
рауадзиуонцӕ,
Мӕйтӕ
«Бодзо,
Сослани,
раздӕхиуонцӕ.
исхуӕцетӕ,
’систа
райдайдзӕнӕй.
ӕхсӕвӕрӕн
баскъардта,
исфунх
исласун.
барвиста,
рахснадта.
дӕлбуни
бафхуӕрдзӕнӕй!
мӕнгард
фӕббуцӕу
фӕуӕд.
бурдӕн
рацудан
тъуппгӕнгӕ
Байсастонцӕ,
фехста;
ниуазунцӕ.
низзайуонцӕ,
Дзанкати
хуӕрӕмӕ.
уосӕн,
курдтон
арфӕмӕ
’ссурх
листитӕмӕ
минӕвӕрттӕ?
Ӕрцӕуай
радӕлӕ
Урундухъ-Ӕфсийнӕмӕ
рӕвӕйнӕ
хъӕбардӕр
Федеуӕг
Ӕрбацудӕнцӕ
фӕццӕудзӕнӕй.
ӕфтуйунцӕ,
равдесетӕ,
рабуройнӕ
зӕрдӕй.
зонунгин
истонуй,
дзаманӕй
дзаумӕттӕ
тумугъмӕ
ниви
ӕстъӕлфӕ,
къадобӕл
рагъӕуай
уой:
нихснадта.
фенасагъӕс
«Ка
цӕнхӕ
рахаудтӕй
хурдзинтӕ?
дзогтӕбӕл
бӕхдӕрӕги
бафсаддзинан.
цъухи
сӕхъун
зунди
Нийӕвгӕрдетӕ,
адӕмӕн:
цӕунцӕ
банӕсайдзӕнӕй,
хъӕсти
Хӕдзарӕ
Цӕрун
ӕндӕр.
мӕргътӕ
зӕгъдзӕнӕн».
заргути
инней,
хӕрӕ.
къунти
Ӕна,
ӕрлӕдӕрстӕй,
никъкъуӕрдта
гӕбӕт
Дзахан-маханмӕ
ниййахӕссонцӕ,
никкатай
абони?
«мӕнӕ!
кафунмӕ
сес,
исӕрст
дӕлагиси
зӕнӕг
Ани
Ӕргиунгӕгмӕ,
рагъи,
фиййӕутӕбӕл,
никкастӕй
Мадӕмайрӕн
Нихӕсеми
цӕргӕстӕ
ковӕн
кодтан?
мӕлуй!
къубусӕй
тухт
фидидзагӕй
Ӕстонгӕй
хуӕздӕртӕ.
кирӕй
мадӕн:
Рацӕунцӕ
лӕуерун
кисӕй
ласт
Ӕй,
исцӕунцӕ.
хъӕбӕрдӕр
мӕсуг.
гъавгӕ
фонси
хабар.
радастонцӕ,
«бон
фӕрсти
(сурх
байдӕдта.
ласуй!
«Дӕ
сувӕллонӕн
феуордӕг
искувта:
марис,
’цӕггадӕ
Цӕветтонгӕ
ӕмбӕлттӕмӕ:
кезу.
афӕймӕ,
Бацӕунцӕ
фезмӕлӕн
банцадӕй,
рамардтон,
ӕнирай
рахснуй
сагмӕ
гъо,
фӕззигон
Горимӕ.
цирти
ӕркӕнон
бахӕсдзӕнӕ!
уиндзӕнӕй.
’нгулдзӕ
Уӕйгутӕ
рауадӕнцӕ;
ракӕсайтӕ,
’й»
нин.
ӕркӕндзӕнӕ
никкӕнидӕ,
къуӕре,
рӕуигъди
ӕрбалваста
исӕмбалдӕй?
еуӕрдӕгӕй
фӕккодта,
Рабадун
балӕдӕрун
гъесин
Уордӕмӕ
ӕндӕр
бӕстӕбӕл
исистонцӕ
уоци
ӕнӕисӕрд
къохӕй.
мулдзуги
сиуи
рафест
хъӕстарӕгбӕл
рабадӕ
ивард,
’лхуйнӕ,
бакастӕн
зӕгъуй),
Исистетӕ
тохгӕ.
уӕлахстӕн
лӕвардта
Куйти
цӕуйнаг
ратонон,
ӕрхизтӕй,
«Бодзо»
исбадтӕн
бацумун
Хъӕрим
«Гъӕ,
исхуссӕг
зинггӕнӕн,
рамаретӕ,
рауайун
райдайӕ
кӕниайтӕ,
Теурезӕй
ракӕнӕн!»
уӕлбилӕмӕ.
ходӕ
ниттудтай!
бадтӕнцӕ.
бафӕсмӕрӕн
кӕнунмӕ?
фӕллӕборидӕ
бахъӕртай,
Урундухъ-Ӕфсийнӕ.
мӕ-еу
рабастонцӕ
никковуй
Цӕразон,
ӕрхудта
махбӕл
бафеддзӕнӕн,
бадтӕй
’нӕсагъӕсӕй
фӕразтонцӕ
рагъӕнӕй
Адӕнмӕ
ӕрбатӕрӕ,
ӕрбадзурдӕй:
Куд
Ӕхсийнӕмӕ,
гӕвгӕвгӕнгӕ
бацӕнцӕ.
хораууонмӕ
Уӕлӕбӕл
исӕхгӕдта.
ракӕнинӕ,
фатгон
фарсти
иссериуонцӕ,
ӕнгъӕлӕй
думӕгмӕ
ниммӕтъӕлтӕ
фӕууингӕй,
Ӕрӕгиаугомау
(дууӕ
ӕрбайаразун
кодтай
уӕлгоммӕ,
агорон.
кӕнидӕ,
хестаг
хумтӕ,
биццеу,
исцудӕй
ӕхсӕ,
гъӕргомау:
едзагӕй
Дзалмадзани
разелӕнтӕ
зар
кӕрони.
Агунда-рӕсугъд-мӕ,
байаргъудтонцӕ,
Цӕгӕй
равардтонцӕ,
гъӕуанз;
ӕвдесай
баст.
феййафта,
Дӕу
ӕхецӕй.
гъӕртӕ
изӕдтӕбӕл,
лӕгӕтмӕ,
Сирдонтӕмӕ
маргӕ,
бонмӕ!»
бараст
сагъӕсӕй.
рази
ӕвналдта.
рамбарзта,
цӕнгтӕй
ӕфхуӕрд,
’рцӕуай,
курдта:
разиндтӕй.
бафӕрсунмӕ
ӕртикъахуг,
ӕртӕх
кӕрдзинхуар
’стардта,
сувӕллони.
’сцудмӕ
бакӕнӕ
седзӕрти
рӕдуйетӕ!
рацардӕнцӕ,
Гъӕдӕй
сӕрфун
цӕхӕрӕрдӕмӕ
расорӕ
хъазауатдзийнадӕ
райервазтӕй
таухуӕрӕни
Раздагъдӕнцӕ
Цуппӕрӕймаг
цӕстӕуингӕй
Ӕндегӕй
уайинӕ
ӕрлаудтӕ,
исӕййевӕн!
мардзӕнӕнцӕ.
бӕгъдауонд
гъӕуанз.
хъӕбӕр;
ратухта,
мӕрддзогӕнттӕ
уомӕй!
бакумдта
Аст
февналдтонцӕ
хуннӕд,
къохидзаг
фурттӕй
дӕхебӕл,
федауй;
фадгутӕ
бакӕсетӕ.
Ӕллах,
Никкувта:
Нӕрӕмон
фиййӕутӕ
райервӕздзӕнӕ.
ниххизтӕнцӕ,
бахӕссуй,
ӕхсӕрцъӕнг
Баслӕхъ
(идзести)
кодтон.
Цизи-мизи
цудӕй.
ӕрцудмӕ
фесхъеуй.
цӕфст
Дзалгъӕдӕмӕ
хӕссун,
Хъаурӕ
разелун
хӕдзарӕрдӕмӕ,
еугай-дугӕйттӕй
нихӕсмӕ.
Зулукъо-Тотраз
фадигъолӕмӕ
Хой
думуйнагбӕл
Ӕмбойни
зӕрдирай
раковӕ.
гӕндзӕхгиндӕр
дӕлтъӕрӕ
ракӕнӕ-бакӕнӕ
цӕстисуг
исимӕцӕунцӕ,
хӕнхтӕбӕл,
ниттудта,
къӕдз-къӕдзи
ӕхснарцъи
галеу
пецӕй
«Карк
фарси
Хан
исдзорай».
дуйнетӕбӕл
удзести
Кӕсӕн,
исбӕздзӕнӕй
фӕххуардтонцӕ.
бӕхӕргъаутӕмӕ,
Ходуйнаг
фиййаугуййи
ӕркӕсӕ.
нихходиуонцӕ:
гуппургинтӕ.
уинӕ!
иссӕхаста
Батразбӕл.
ӕдонугӕй.
Ниуӕзтӕй,
агоргӕ
мӕгур
бӕхӕргъау,
ӕрбатудта,
’риндиудта
сорӕ.
дуйнеймӕ
’мбӕлтти.
исуайон
ӕвгарста.
кӕнӕн
ӕрхуӕстӕй.
сунтӕги,
ӕвзалуйӕй
бунат
бӕрӕггӕнӕг
ниггубур
кӕнонцӕ
’схорх
къохмӕрзӕнӕй
(фустӕ)
агъазгӕнӕг,
уотемӕй:
исардудта.
уондзӕги
басодзун
фонсгӕс
Ӕрхуссӕ,
исӕхгӕдтонцӕ.
саби
рафецудта,
ӕвзалутӕ
сауӕдонӕ,
Солтанӕн
Фӕммедӕгуй
хуӕретӕ»,
(кӕрон)
ӕфцӕкъуатӕн?
ниггӕлдзуй,
фӕццӕуӕн.
фӕккӕндзӕй,
хани
«ма
зӕронд:
хонгӕй
бӕхӕргъауи
’й.
исӕхсдзӕнӕй,
Уонтӕбӕрзонд
ундта,
уодзӕнӕн!
Ӕрӕги
раттӕд,
байзадӕй.
хиститӕ
макебал
симбӕлӕд,
исхастайдӕ,
фезмалдӕй
давун
дууадӕс
архайӕн
Тӕрсун
’рӕд!
дзухи
ӕртудта.
фуртти
гириз
хӕснӕ
цӕрунмӕ
Хуссӕг
рӕбунмӕ.
Хӕмицбӕл.
авгӕй
ӕздахуй,
ӕнтъирун
Хуӕрунцӕ,
бӕхӕй
тӕрӕ!
Ӕфсийнӕмӕ:
уӕдӕртӕ,
гъолгун,
Цӕуӕн,
бунат.
Хадтӕй
гъавуй.
уинун!
гъогдзар
уод,
Киндзӕн
«Еци
искӕнунцӕ:
сумах?
фидбилиздӕр
къалеуӕй,
сауӕдонӕ
худтан,
баууӕндтӕй,
ӕвгӕд.
Рараст
ӕгӕр
батастӕй,
рамӕлӕти
Нӕтӕр-Уӕтӕри
сивардтайтӕ
исрӕуонӕ
ӕрхондзӕнӕн,
зинггормӕ.
исцӕфстӕнцӕ,
бауолӕфунцӕ,
фӕннӕхст
фӕразидӕ.
исӕмбӕлун
Дауид,
фӕхъау
рацӕудзӕнӕй
дӕдтунмӕ
Болат-Хӕмиц,
Изӕрӕрдӕмӕ
раййафай,
Бакустӕн
мӕмӕ-еу
хъурмӕ
Рагъӕн
Фӕснӕл
изӕд
Цауӕн
кӕстӕрмӕ,
мӕйӕн
адзал
фаста
исбадтӕй;
рахӕтӕн
зӕгъдзӕнӕ:
ракъуӕрдта
Агундӕй
фӕцӕудзӕнӕн
циуан
Камбадатӕй
Фӕимӕцӕунцӕ,
Субӕлцибӕл
Нартей
Хорцескӕ
зийнӕдтӕгӕнгӕ
хуӕрунбӕл
уадзӕ,
бауинуй.
’мбӕлттӕн
ниссахта
здаха,
’уазӕг
рауагътайтӕ,
сагойнӕ,
бӕгӕнигӕнгутӕ,
къохдарӕни
хуӕрдтитӕ
фӕссоридӕ.
уосиат.
ранихаста
Зӕгъунцӕ
топпигъӕр
сау-робасдзар
скӕндзӕнӕн.
уӕрдунемӕй
ӕзгули
пакъутӕ,
хъурмӕдзийнадӕ
гъӕлӕси,
урдуг
Цъухӕй
’скувта,
Саурӕсугъди
ракъуӕрдта:
Цӕунтӕ
Налат
хуардта.
Бонмӕ
ракъуӕрӕ-бакъуӕрӕ
ӕндиудтонцӕ,
Камбадай-фурт
хумидайӕни.
ракъуӕрдтитӕ
фӕррасуг
сӕхецӕй
Нартмӕ,
хецӕнӕй,
закъӕ
зелуй
геруз
ниццӕгъдидӕ.
Гъӕйдӕ
хӕдзарӕмӕ:
бабӕттуй,
байесуй.
изӕрей
дондарӕнмӕ
цӕстӕбӕл
мудзурайӕй
ӕрхуӕцун
ниххустӕй,
ходӕги
’ртиккаг
рамардтайуонцӕ.
ӕз-хуӕздӕруонбӕл
Ӕмбесӕхсӕвӕй
бахатир
сӕститӕ
ниггӕдзӕ
ӕртардтон.
аргъи
ӕрталингитӕ
тонуй
ӕрлӕудтӕнцӕ,
’саййуонцӕ;
ӕнӕзӕгъуйнаг
рӕгъти
«Нӕ-ӕ,
фидистӕн!
уадзис?
’рбадӕнти
ӕвзурстайуонцӕ,
цуппӕрдзӕлхуг
бонизӕрмӕ
уӕдӕй
раледзунмӕ
ӕфсӕбӕх
Ацӕтӕмӕ,
идзӕгънӕ
рахъел
дзуапп,
Барастӕр
никкӕнетӕ!
кӕрдзингӕнгутӕ
исивардта:
бакустон
ӕма:
Елийау
Ис
исаразтонцӕ,
фӕййининӕ,
Урузмаг
кӕсуй?
хедбӕл,
авармӕ
райдайунцӕ
ниййахӕстайнӕ,
зудтай:
уосгори
Рауай
мардзӕнӕ
нийвазинӕ,
дзиппитӕмӕ
кӕсӕ.
кокойнӕй
хъӕма
уонцӕ,
ӕрбайсидӕ,
фӕйдта
’нсувӕр,
уӕхӕндтӕ,
Борхуарали.
бафӕдзахстон,
рабадтӕй:
уинис
ӕнӕтӕрегъӕд
ратӕррӕст
фӕснӕдтӕмӕ
хуастай,
хур-хурӕй
фарстай,
стӕггадӕ
’мбал?
топпихуасӕй
исхезӕ
Нокар-ӕлдармӕ
исласта,
ӕрбафтудӕй:
дувадӕ
дӕлнад
Никкола
фӕууотӕ!
фӕттарстӕ,
мӕститӕ
исистдзӕнӕ,
Уазӕвтауӕмӕ:
мӕйӕй
медӕггойнӕй,
нӕ!
разилдӕнцӕ
косгутӕ.
ӕрсадзиуонцӕ
ахемӕ
фидӕ!
уӕрас
ӕстъӕлфӕ
Бийнонтӕн
робасӕн
раттуй,
уотемӕй.
раздахӕ-баздахӕ
загътонцӕ
хӕлӕфи
уайа,
мадӕ,
«нӕма,
дзордзӕнӕнцӕ
медхуссӕнмӕ
иссердзӕнӕн!
никкувта:
фӕтӕн
ӕрледзонцӕ,
байстан;
кӕнинӕ,
рахӕтӕ-бахӕтӕ
нецибал,
богъайӕн.
донбӕл,
фӕлгӕсӕнтӕй
зонӕнгин,
цауддӕр.
фелвастай,
кӕлди
ӕриздӕхӕд
агор
стъегъунмӕ,
бахуардтон
цӕмӕннӕ
цохӕй
райвардта.
ралигъдӕй,
сӕхебӕл.
хорхӕтӕни,
ефтонгӕй,
Гӕр-гӕр-гӕр,
ӕрдзубанди
расидзӕ
еу-ӕртинсӕй,
рацавтонцӕ.
Матара,
мардӕн
байауон
Зӕлдагӕ
ӕрбаййафта
амалӕн
никкудтӕй,
фидӕмӕ
ӕхе.
къадзон-мадзон
карк
судзини
фӕззӕгъуй,
бафӕнддзӕнӕй.
афонӕ.
арфдӕр
фехсдзинайтӕ.
Лӕдӕртӕн
’взагӕй:
хӕсдзинан!
ӕндӕрти.
ниццӕуон,
ӕйкитӕ.
дзурдтон,
исистадӕнцӕ
ес;
Уордӕги,
косун
дзӕгъдзӕгъгӕнгӕ
фӕууинианӕ.
ӕнгулдзӕ
изазонцӕ
фӕгъгъазтонцӕ
ӕруадтӕн
Ӕригидурӕги
къӕрнӕхӕй
дзӕбӕх!»
Фатъимӕт-рӕсугъд,
никкӕнӕн
фӕззарунцӕ,
ӕзмӕлунцӕ,
ардӕмӕ
къибила,
заруй
кӕнӕд!
скодта.
(робас).
райсӕ,
лӕф-лӕфгӕнгӕ
раздахтӕй;
ӕривӕрӕд,
уӕлӕрвтӕмӕ,
Исцӕунцӕ
мудзуратӕ
бакодта:
Фӕндаги
ниццӕуй,
ниббухстӕй
исӕмбалдӕй,
ласгӕ
фӕйӕлхъивтитӕ
фӕткъуй
Цо!
ниццӕфсун
кувта.
ранихъулдта
Саргъи
исӕмбухта.
ниттохуй.
’хседгутӕ,
сагӕй
сагъӕдахъ
тӕрунцӕ.
фидтӕ
ка
Бинагин
къуди
ӕрбакастӕй
фестӕгӕй,
бахуаста:
ес
исӕвд.
ракордзинан
кизгӕй,
хъуммӕ
ервӕздзӕнӕ?
ауӕрдуй
Истур
гъенур
мӕрӕмӕ.
уадмеритӕ-гӕмеритӕ
ауиндзӕнтӕбӕл
мӕнбӕл
ӕстъегъуй
фицуй,
ӕфсийнӕ,
(мадӕ)
мӕнӕ
мадзалгун
гъӕбес
ауигъдӕй
иссо
зӕрдидзӕбӕхӕн
коруй;
’ссердзӕнӕнцӕ,
’ргъӕвагӕ
Нокар
уотӕрттӕ
исбӕрӕг
равгӕрдӕн,
Ӕригъал
агурдтон
бес
исихалӕ,
ӕртӕхдзӕнӕй
(гацца).
Сослан»,
кӕсетӕ,
багъатӕр
нилхъевуй.
бакӕнӕд:
кедӕр
иссирдтонцӕ.
нартихуарӕй,
исиуазӕг
фуддогӕ
фуцулуз
балӕдӕрдтайдӕ
Астӕуистӕги
’лхӕд
бахуӕрайтӕ,
миййаг?
къобалӕ
сирдтӕ,
фийбӕл
ӕфтаун
далиси
ниххуаста
ӕфтаунбӕл
бацудӕнцӕ,
фӕдесмӕ
атӕ-атӕ,
ӕхстон,
пихси
ӕхцини,
мадӕбӕл
Цадӕмӕ
дӕсниадӕ
(Зевӕг)
дзогӕн
Мадзал
дидтой!
бецъойемӕй
Цирдигон
разинна,
Курдалӕгон,
банихастонцӕ
райгурдӕнцӕ.
хонуни
хуардтонцӕ,
агоргӕй,
цар
уинетӕ,
марунцӕ,
ауал
гъӕдӕбӕл
байлӕдӕрдтӕй
ӕнгъалдта
ӕрсӕрфта.
тикис
Сумахӕн
бауадзисӕ,
адтайуонцӕ,
фӕххуӕц-дзӕнӕн.
Ӕрибӕлзумӕг
гъӕун,
Уалдӕнгӕ
Исцудӕнцӕ
райевгъудӕй.
истонцӕ,
устурӕй,
зулундзаст
хъӕсхъӕр
медбунат,
фӕттардтонцӕ
ниууидта
атӕ?
Камбӕдай-фуртӕн
хӕдзӕрттӕ,
Дзахана:
хӕдойнӕгтӕн
бацудӕй;
кӕндзӕнӕнцӕ.
сумаха
рацӕкутӕ
исласайтӕ,
’ссерӕн,
фиййау-куййи
Ӕцӕг,
гъӕлӕсӕй,
рагъи?
кӕстӕри
хизтайуонцӕ;
исрӕуигъта
’нхуӕц
ихуӕрстей
кӕрдун
уӕраг
’ридтонцӕ,
ӕнгъезуй,
фӕууа
Донуосӕй
’фсад
зингдзау?
(фӕууинун)
раластон.
цӕфсӕн
цифӕндуй
зиндтӕнцӕ.
иннердигӕй
бахъӕрттан,
Цӕргӕстӕ
исбӕздзӕнӕ!».
базури.
дӕркъӕ
устуртӕй
ниххаста,
ракалдтонцӕ.
ӕлгъетуй:
ракалдтайтӕ,
Райӕфхуардта,
дзалмадзани
ниццудӕнцӕ
ӕндӕмӕ
къохдарӕн
тогагор
тух,
рафӕдзахста:
коса,
радзурдтонцӕ:
бакӕндзӕнӕ
ӕгайтима
церхъӕй,
барвӕнсдзӕнӕй,
агорӕ!
Фестӕгӕй
’рбауадӕй,
скъӕти
сиудонӕй
адтан
равгӕрдун
сугъдтӕлтӕ
(зӕтхӕ)
банигӕдтайтӕ;
Дӕуӕн,
фӕгъгъӕла
зӕгъунцӕ»,
систа.
хуӕрдӕ,
фӕккодтон,
’саккаг
фӕххатта.
рацудайдӕ,
биццеумӕ
Ӕхсӕвӕр
’хсӕвӕр
туппурмӕ
ӕривналӕ,
ӕхсӕрфӕмбӕлттӕй
’хсӕнти
’вдесӕн
оф!
мӕлунӕй
Уон,
фӕббадтӕй.
Уацирохсӕн
Хӕссон
лӕхъуӕнӕн:
’ргъау
суйнӕй
ниууадзӕ
тургъи:
дзиллӕ
гормон,
дзоргӕй:
сӕргъӕмӕ;
(=исесун)
сӕрмӕ.
’ризадӕй
зонгӕ-зонгӕй
Суйнагӕй
фӕццо.
ласӕги
ӕстӕ.
гъавӕн,
загътан,
согдзаутӕ
исагъаз
Кусески
дӕлӕбӕлти
Хъӕбар
тагрӕбун
Фӕсуарун,
ку
фӕразтонцӕ,
берӕгъ
рабадӕ!
ӕгъдауӕй
хуӕрӕн,
мӕсугей
рагъазӕн!
Уадмеритӕй
ивӕруй,
мӕлун!
На-нӕуа
никъӕрттитӕ
ӕркӕнӕн,
цӕгъдунцӕ.
хезунцӕ.
цудӕй:
рарвистон,
хуасгӕрцӕй
фӕууӕд
Ӕрфӕнӕй,
къулдунбӕл
будури,
къӕйӕбӕл
ӕрауайӕ
нистуй,
цӕстӕ.
(аст
нимӕтбӕл
балӕсӕ,
гъастмӕ
дӕрхцӕй-уӕрхцӕй
зӕрдӕмӕ
фӕдздзурдтонцӕ
хуарздзийнадӕ
уӕлбони
хецӕнтӕй
исрӕвдзӕй,
сӕлдӕскъудтӕ
хортӕ,
ӕрбафардӕг
ниууадздзӕнӕнцӕ,
Содзун,
Нистадӕнцӕ
гъӕдӕй
’ссерайтӕ,
фехалдзӕнӕ
ниццӕун
’рхӕсса!
рӕнгъӕбӕл,
фӕййервӕзӕн
уодзӕнӕй?!
Ӕлгъистӕ,
бафсадуй,
Уорӕзмӕгӕн
байвӕрон.
ци
рацӕунцӕ:
хъумацӕй
бийнонтӕ,
стуй
ӕстурзӕрдӕ
ӕрттевгӕ
Сайгӕ
ома
месин
Цӕмӕй
Базудтонцӕ
«Нихӕсӕнгӕрон
бафтудтайтӕ,
лӕдзӕгӕй
ракъахта,
фесафтӕ?
адтӕ,
адтӕнцӕ
базудтон,
хуӕруй,
теуа.
фӕккӕндзинайтӕ,
ниндӕ
ӕвзалуй
тауӕрӕхъмӕ,
тухсгӕ
фӕттӕрсуй
уосонгӕ.
хуаста,
байамондзӕнӕнцӕ,
Тӕрхон
ӕвзурста;
бахускъ
бабӕрӕг
бадис,
сабатизӕр
’уӕндтӕнцӕ
фӕлдесонди
никъкъӕрцитӕ
фӕкоммӕги
ниуазуйнаг,
байвӕрдзинайтӕ,
исбастонцӕ;
низзилиули
файнердӕмӕ
байзайдӕ,
Расоми
бавдиста
исӕмбӕлуй,
Байамондзӕнӕн
(бакалдтонцӕ).
Борӕ-фӕрнуги
уӕййаг,
сайис!
ӕрбандеудзӕнӕй
раздӕр
гъазгӕ
Гъема,
тохонабӕл
Ниссагътонцӕ
уагътай,
уарзтан
уосӕмӕ.
фӕсмон
рахӕститӕмӕ
кӕстӕрти
азарӕй.
фегъосонцӕ
Куййи
ӕрдонг
ӕрсӕрфтон,
бакодтай,
хонетӕ!
исхъӕртуй.
Мӕ
зӕрдиуаг.
косӕги
сгурусхӕ
Иссӕкодтонцӕ
тӕрегъӕдӕй!
теголӕй
робасдзарбӕл
ӕркалдтонцӕ
ӕрфӕн,
еунӕг:
мулк
Бонивайӕнти
бахуардтонцӕ.
фӕккудтӕй.
денгиз.
хуайунцӕ.
исесӕ,
Уойнон
дзауматӕбӕл
хурдзин
ласӕг
’рцӕуй
иуазӕг
рауӕнтӕ
нисанӕн
Уациамонгӕбӕл.
Фӕццӕуй
ӕфсӕбӕхӕй
ракурдтонцӕ
ӕрхадтӕй.
сӕ:
мӕсуг
цардӕй.
хуӕнхтӕ,
уосӕ:
циртдзӕвӕни
ӕрбайгас
гъӕбесмӕ
Номдзуд
нисан-еу
уӕллаг
дардтайуонцӕ,
Уорӕзмӕгӕй,
бафедудтонцӕ
гъун
зӕнхагор,
фӕуорӕдта
уалӕнгӕ
бацӕуай.
бадуй.
бателӕ,
фӕууидтай,
хӕфситӕ,
бецъотӕй
фӕдздзурдтонцӕ:
хор.
Исефтиндзетӕ,
тъӕбар-тъубурӕй
ӕриздӕхдзӕнӕ,
ракӕнтӕ
хонунцӕ:
уосӕ.
тухуаст
Бориатӕй,
фиццӕгти
лӕууӕн
фӕццӕудзинан.
киндзхонӕн
фӕллойгун
барӕ:
мӕгурдӕр,
хуӕрзӕнгорӕггаги
ӕхседӕн
фехалун
хӕдзӕрттӕ
нӕмӕ,
медӕгмӕ,
Хъӕбӕрдӕр
Искурдиадӕ
рӕуонӕй
бӕгӕнидзагӕй
муггаг!
Ӕдули
ханхӕгӕнгӕ
ивӕрун
тъӕфхуӕрдтӕ
уотӕртти
рагъи
’рфӕлладӕй,
рауӕгӕ
ниххуӕстайтӕ?
нихъхъӕртдзӕнӕ,
бонивади
Агундамӕ,
Саулӕг
Хуӕрзӕбонтӕ
бор
хуасӕй
Мийагурти.
ратдзӕнӕ,
уӕрдун
Борӕфӕрнгуи
фехсгӕй,
дзӕргъитӕ
мин-къий
расурдтон,
сайтанӕй
рауадӕнцӕ,
ӕхсӕукъӕ
Арӕхцауи
Гъигӕ
дзӕгъӕ
уайунцӕ.
зингӕ
сорӕй
хъал
Цидӕриддӕр
исфунхта,
ниццӕнцӕ;
исахуада,
ӕмбалдӕнцӕ
Уомармӕ
Лӕхъуӕнтӕ
равгӕрдӕн!
ракафӕ,
исон
уӕйуги
ӕрбалӕуеридӕ,
исӕрхис
Ниггузавӕ
исӕнбалдтӕн,
ӕдта?
Биццеу,
Нартион
анасиннӕ!
искъахӕн!
ниййарази
исӕвӕрдзӕнӕй?
ниттелдзӕнӕй,
истардтон.
ниртайӕн,
синхон,
курдбадзӕмӕ
уиндмӕ
тӕрӕн?
дӕтдзӕнӕн!
армитъӕпӕнӕй
дес
фестӕд,
бийнагин
сугтӕ
Ӕрхудта,
фӕцӕй?,
маринӕ,
уай!»
фӕххаудзӕнӕй.
никкалун,
Дессаг,
тухӕй,
Нур,
’ркӕнидӕ
берӕгъ.
Хӕмицӕн,
Ӕртӕ
рамӕлгӕй
иссердзинан?!»
бурӕу
бафарстон.
фӕййагайдта,
кӕрцӕн
Ӕрфӕни
тарстӕн.
бадзурдта:
мадӕ
Агундий
Кӕун
Ниггидӕр
рӕуӕнттӕ
уодзинайтӕ,
Ӕхуӕдӕг
Сайнӕгӕн.
есун
Ӕримӕцӕунцӕ
Исмӕстгун
бӕхбӕттӕнмӕ,
ӕруайуй,
Хӕдзӕрттӕ
Цалинмӕ,
хӕццӕ
сиахси
ихуӕрст;
баслӕхъӕй,
фӕууодзинайтӕ
естӕй
кизгутти
мах:
фарстон,
ӕлвасӕ
райдӕдтонцӕ
уосӕбӕл
сӕргубурӕй
фуртебӕл
сагойни
гали,
раласуй
’лдарти
фӕуодзӕнӕн
уӕдда
нийзӕститӕ
рамбарзта
тъинк
хецауӕй
кастайуонцӕ
кӕнетӕ,
цъетебӕл
боз,
соми.
тӕхунцӕ.
баздахтӕй;
комгъӕдӕмӕ
содзунӕн,
дортӕбӕл,
Естӕмӕн
фӕрсдзӕнӕй
тарстӕн
фӕххуӕцӕн,
изӕдтӕй
усхъитӕй
ӕнахъӕл
бӕластӕмӕ
Неке
хӕттити
фегъустан,
хӕлхъой
’ркастӕй,
къуӕхтӕй
гъӕуи
сӕр
фесафдзӕнӕ
зӕрдтӕй
бафарстон,
никкӕрддзӕнӕй,
рахгӕд
исард
«биццеу
расаста,
ӕрфуги
цӕми
донӕн
дзоруй
исӕвӕрай,
нивваридӕ.
’сесидӕ,
буммез
нинтъухта
Мӕнмӕ
нигӕд
ниццудӕй,
Исдзурдта
амӕлттӕ
цӕхуари,
даретӕ,
хорӕфтуди
Цалх?!
уӕлиӕуттӕ
кӕсӕнтӕй
ӕрбауа,
ӕскъудти
уацайраг.
бадаринӕ,
Урузмӕги.
дзорис?
кусийнитӕй
Гъуддагмӕ
рахӕссун
уадзунмӕ
байагорӕ,
никкалидӕ
цъеу,
фӕййерис
надбӕл
ӕстӕмӕй-астмӕ,
цонг
зӕнгӕбӕл
ниллӕууинӕ.
ӕрбацъиридӕ.
гебенатӕ.
Сӕрвӕлтау
реутӕн
ӕрвади
туххӕн
гъӕуй,
Зевӕгӕн:
ӕхсӕн
уедӕгти
Хъӕма
’рбакӕсуй,
равналуй
рафтудта.
Иуазӕгдони
хайбӕл
зелун
’сӕфти
зелӕндунгӕ
ниййауигъта.
цӕхӕрмӕ
рацудӕй,
фонсӕй,
ӕхемӕ
фӕххортӕ
бадтӕн,
коса!
ӕрцудӕй!»
Гъӕдин
уина:
гъӕрзун
цӕхъуӕл
фингӕ,
гъолти
уӕйугмӕ?
рабатгӕй
исцӕуиуонцӕ
Къоли
ӕллах,
Дзенетӕй
рантӕстӕнцӕ,
алихузи
(хан),
мури
цӕрӕнбонбӕл.
зӕрбатугмӕ
фӕххизта,
фӕйуӕлбилӕ
дзӕгъӕли
сӕрихъанз
’взарӕ,
хонхмӕ,
йарӕби,
донгони
Бӕхтӕбӕл
’рарвиста!
фарӕ,
Ӕрмӕстдӕр
иссердзинан»,
фийбӕл.
ӕркодтайнӕ.
фӕруӕ
байвардтонцӕ
Иссӕтонидӕ
Ракӕсӕ-бакӕсӕ
еугӕйттӕй
рацудтӕ?
растъегъгӕй
байдӕдтонцӕ!
тъафӕхуари:
лӕвӕрд
доцӕ!
райахӕсдзӕнӕн.
ӕракӕсидӕ.
къӕразгӕй.
ӕстӕгутӕ
басугъдтӕн,
бӕхӕргъау.
бийнонтӕ».
цӕфӕн
фиццаги
доги
Исимӕхъӕрттӕнцӕ
уосӕмӕ
фӕлӕууӕ,
ӕхецӕн
Цалинмӕ
хӕрнӕгътӕ
рафецудта
’хсӕн
ниццурхуй
мансур,
сӕддӕндагон
фегъустон.
хӕссӕни
кӕркдонмӕ,
Хуӕздӕри
Никковӕ:
уалдӕн;
тасӕй.
фӕууидтон.
гъӕунги,
ӕмбалемӕ,
неци!
рауидтонцӕ,
фезмӕлун
ниццагътонцӕ
мӕхецӕн.
Согфадӕни
уалдӕнми
цагъдмӕ.
фиййау!
кӕдимайдима
ралгъетон,
цӕлхитӕ
сувӕллон
гацца.
кунцитӕмӕ.
тагӕ
’ндеуй!
Дӕуау
хъӕзӕй.
федунцӕ
фӕстегъӕмӕ
ӕрбахаудтӕй.
исдзорун
догътӕ
«гъӕйдӕ,
нивгарста.
багӕлстайдӕ,
лӕгигъӕдгундӕр,
Еунӕг.
Загътонцӕ
’фсӕн
равзарӕн.
Дзинагъамӕ
балигъдӕй,
ракафдзӕнӕн
нимбухта.
фулдӕр
никкалуй.
пъаййи
исизмӕлун
ракастӕй,
федари.
фесафтай,
Ӕррӕстӕ,
ӕрцӕвӕ,
ӕрбаласта,
ниууонцӕ.
топпитӕй,
бахуӕридӕ!
бахуӕ-рӕ
рагъазуй,
фӕндун
гъӕладӕр
дардта.
хаудтӕй,
ӕрцо,
Ӕрлӕудтӕй
ӕргъазида,
пихсӕй
ӕрбахастонцӕ
састӕ
Фудбони
рахустӕй,
рагъӕнебӕл
ратӕрунмӕ.
уобай
Цауӕни
къерехуар
ӕйафуй,
нибберигъта
балӕдӕрдтӕ,
ниввардтай?
сансӕй
уацахӕссӕн
фелвасун
ай-гъай,
дзаумайӕй
гъостӕбӕл
уӕдӕй.
кунцӕ
базелун
«Цӕуон
кустгонд
райдӕдтонцӕ:
зӕгъон?
рауадзиуонцӕ.
хой.
низзир-зир
ӕридзаг
хуӕздӕрмӕ
фесӕфдзӕнӕнцӕ;
хӕццӕ)
сӕумӕраги
ниуазуни
гъудӕй
гъенур!
бӕхгӕс.
карзӕй
Сайнӕг-ӕлдар
ниффӕдзахста:
баластонцӕ!
ӕрбайста,
гӕбӕтӕй
ӕнӕсӕр
пакъуӕй
ӕрбатахтӕй
Исцудӕй.
берӕ
кӕсуй:
багӕлстонцӕ
райсайтӕ,
дӕхуӕдӕг.
уӕйугӕн
лӕкъундзийнадӕ
узун,
Ӕхуӕдӕгга,
фӕййаразта;
Баздӕхтӕнцӕ
байдайуй.
уалдӕнгӕ:
кӕрӕдземӕ,
кердӕмӕ
бӕх.
цӕгъдунмӕ
Лизӕхани
фал
ду
Над
Листӕг
искодта:
ракӕнуй,
мӕлинӕ,
санс,
гӕбӕтей
’гасӕй.
маргутӕ
дарддӕр
незӕн
Хӕмицӕй
цадибадӕг
бартӕстӕн.
Гема-Гемудӕ:
дуйнебӕл?
уес
идзулд
байзадӕй?
уарзис,
кустаг
уӕхӕнӕй
фунуктъиз.
рауагъдта.
бакалдта.
цотӕ?
лӕууӕн,
Тагъд
фӕффестӕг
бӕститӕ
саугъӕдӕмӕ
ниййарт
исӕвдӕй
фӕлластонцӕ.
ӕмбесбон
мӕнӕй?
исӕвдолӕ.
ӕнбесбони
ниххафт
бакодтайдӕ!
ехсӕй
уалдӕн,
искӕнӕ
цъифӕйдзӕгтӕ
фурттӕ)
фудтӕ
бафедаудзӕнӕй!»
Сосланети
ракоретӕ,
размӕ,
робасдзар,
бамӕстгун
фидӕбӕл,
бӕхдӕрӕг
хуарзи
кудзигурд,
«Зӕронд
равардтай,
’сӕнбӕлай,
Ӕнзорӕн
ӕнгъалдтай!
финдзӕй
салан
суанг
уӕлӕмӕ
’донӕй
хор?
мӕйи
ӕрсастӕй;
Ардӕгӕй
хъӕбӕр,
«Уӕртӕ
аггаги
хӕцъӕфтӕй.
цуппӕрӕймаг
Ахуадун
цӕгӕрсӕр
топпити
тас
фӕццӕгъдуни
стигъдтон,
тагрӕбунмӕ
Хезнӕ
фервиста,
нивгӕнетӕ,
Зӕгъуй
иронхдӕрӕй
гулуӕзгутӕ
фӕ
истуй.
кӕлӕнгӕнӕг
мӕнгӕмбӕрст
хуаси
’нвӕрсуй,
хъанзӕй;
райсунгъон
гъӕуккаг
сау
фезмалдӕй,
хорбони
гъа,
уонӕн,
ниффӕдес
хъуацӕ
Сирд
Ӕбӕбӕу!
ӕвгӕндзинайтӕ,
гъӕлатӕ!
райхалдта,
Цӕмӕйти
ракъуӕрдтонцӕ,
исхъӕрттӕнцӕ.
ӕрфестӕгӕй
царбӕл
медавармӕ
Ӕхсийнӕ.
Сосланмӕ:
радавтон;
зарун,
исуондта.
ӕмбӕлун
Уалдзӕг
Кӕркуасӕнти
ӕхгӕдӕй
хорфарси
байагорӕн!
ӕрӕздахтӕнцӕ
Ӕлгъист
кӕниуонцӕ!
аллайаг
ӕрбаластай,
ӕхсӕвигон,
ралигътӕн.
цӕунтӕ
фӕйӕхсӕ,
Егӕрттӕ
Бӕхдӕнтти
фӕннадтан,
къуӕрдтӕ-къуӕрдтӕ
ӕрхондзӕнӕн
фӕллад
райамадта.
идзулдзӕнӕй,
зӕгъдзӕнӕй:
расӕрфуй.
бартӕ
Бӕхгӕсти
асӕ,
ӕрхаудтӕнцӕ,
иссердзӕнӕ,
рауиндӕй
февдолуй,
’ркодта
халон
ӕгас
фиста
царӕн.
расорӕ-басорӕ
хуарзау
фурдзӕрдтӕй
гъавта
бафсӕда!
(мӕргъти
уӕргъуни
Тухдтонцӕ
ӕризадайдӕ,
унмӕ
игъаугидӕр
уй,
нӕгъа
ниххастӕй,
Кӕци
уацӕгдзийнадӕй
фурбӕл
балӕууй.
фергъавта,
’мбесмӕ
къахемӕй
хуӕретӕ,
кеумеутӕй
иуонӕхсар
тумугъ
рахаста;
ӕвзагемӕй
батӕруй:
ӕрбаздахун
хъан
калм:
ӕрбаласетӕ,
рацӕунцӕ,
рауӕнтӕй.
-еу
ӕрбацӕунмӕ
исӕзнаг
искодтайнӕ!
лӕгигъӕдгун
ракӕндзинан,
хецауӕй.
исвӕвардта
астӕу,
разиндтӕ,
бакӕнӕд»,
знагӕй
ӕрхуӕстӕй;
ӕриздӕхон
фергъувтонцӕ
уадмеритӕй.
нендиудта
фестиуонцӕ,
рауадзисӕ,
хъуртт
гъонгӕстӕмӕ
ниммардӕй
кӕсун
Косун
ӕрдзӕф.
уатмӕ.
ӕрттевагӕ
бадавта,
ох,
Елиати,
хицӕмӕ.
мӕнгӕттӕ
ракӕндзӕнӕн!
Ес
лӕппо.
дарӕ,
ӕхсӕргъӕди,
ласуй,
дууӕ-ӕртӕ
нӕуӕгигурди
иссердтан.
ракӕнӕн!
байуӕрста
’сӕййафтонцӕ,
мӕстӕйдзагӕй,
Нихӕсбӕл
фӕсабӕрцӕ,
уосӕ)
хъамилти
горцъе
мадӕ.
нирху
азгъунст
бафтуидӕ.
’сдзорунӕй,
Ӕрбауадӕнцӕ,
Гъӕуанзи
закъӕй
цӕгатӕй
кордзӕнӕ,
рамардта?
гъӕмпӕ
хӕссуй
реуи
галауантӕ.
уӕдӕртӕбӕл
фӕккасти
астъонӕ
дуаргӕс
Цибӕлций
рахаудтӕнцӕ,
фехсидӕ,
ледзӕ,
’ссердта.
рӕститӕ
ӕркӕсетӕ.
байсдзинайтӕ,
фӕсонтӕй
сискъунӕ!
Сопиай
зиннуй!»
низзардтонцӕ,
рауӕнмӕ.
уӕхецӕн
’цӕг
рартаста,
лӕгиъӕдӕ
Зиндонӕ
зонун!
исӕстъегъуй;
Уӕйрони
ниццӕй
фехалидӕ,
уӕраги
Ӕруагӕс
ехбӕл
уадзун,
фӕууагътон,
бакустонцӕ
Гъо-гъо-гъой,
«бонхуарз»
исхизтӕнцӕ,
дӕргъи
Камбӕдатӕй,
цӕуӕт.
фӕккастӕй.
равгӕ
фӕрристӕй
цъӕстӕ
ӕрцӕуӕд,
Суд,
гӕлдздзӕнӕн,
бӕхгӕсӕй
ӕртасуни
лӕууӕнтӕ
нӕййес.
уинунмӕ.
фӕззихъир
нана?
тохдзӕнӕй,
ӕрбазилдӕй
цӕудзинан
рарвистонцӕ,
исдзоргӕ
Сирдонӕн,
ратудтонцӕ,
мулдзуг-бӕрзмӕ
косартӕй.
ӕгадӕ.
зӕгъа:
раййевонцӕ,
ледздзӕнӕ?
къӕбистӕ
Лӕууӕ,
дӕллагхъуртӕй
мудзура
ӕрсадздзинан,
къӕбӕр
урсӕй
Зонун,
нистъигъта
Алцри,
рахудта
ӕрбаййафдзӕнӕй,
(кӕрдӕгӕй
банадӕй.
бамбӕлун
хилӕгӕнгӕ
кӕлдӕ,
хорискӕсӕнӕн
Хуӕруйнагӕй,
ласӕ.
ниндзарӕн?
Уорузмӕги
ӕхуӕдӕг
«Цӕйтӕ,
бафӕрсетӕ,
ӕрбакастӕй,
ӕнӕхъаурӕгиндӕр
ӕфсӕст
донӕй.
ниттӕгӕр
Зӕнхӕмӕ
раздахта.
ами
рагӕлдздзӕнӕ,
хъаурӕбӕл
ни,
исевтигътонцӕ
ӕрбасаста,
фӕттӕруй,
ӕвӕстаг
ӕрцудӕй;
искувтонцӕ:
Гиаур
басабур
хаудзӕнӕй.
(Ахсахъ-Темури)
Бӕласӕ
равардта.
зӕгъӕ!
ракувтон,
уӕддӕр
Дзурдгъон
никъкъузуртӕ
анз.
гъи-гъи-гъи,
гуппургинтӕ-Ӕхсӕртӕггатӕ,
Сӕ
бафӕразтай?!
хъӕрццигъа
къумти.
Фесавдан!
уадӕй.
Хӕнхти,
зонетӕ»?
устурзӕрдӕ
Цалх:
райуарӕ,
Агунда-рӕсугъдмӕ.
уӕргутӕ,
Нийласта
медӕггойни
уести
’ригъуста,
фӕууайун.
ӕрбасӕрфта,
Хускъадагӕй
фицӕ.
уон»
растигътонцӕ,
фӕсабӕрцӕмӕ,
лӕсуй,
бунати
банхус
хӕрӕмегъау
къохмӕй
Сагмӕ
ӕрталингӕй.
сӕрккагмӕ
исуагътайдӕ,
хуӕрдӕй
радзоретӕ,
Къандз,
лӕгтӕ;
Гуцмӕз-ӕлдар!
фӕффӕсмон
бостӕ,
ӕнӕдзурд,
бацӕуидӕ
бацӕуидӕ.
барвӕнсдзӕнӕ,
ейӕ.
уӕди
кӕрӕдземӕн.
гаццатӕ
анзи,
Бацӕуй
тӕрӕн
скурдиадӕй
фӕццӕйцудтӕн,
ӕгъзӕлун
сиуин
ниххуаста:
зуймондон
исхауидӕ,
рӕхисбӕл
ӕрбацудтӕ,
фӕллӕбордзӕнӕн!
ла
меркъӕ
балӕдӕрдтӕй;
сӕхецӕн
дӕргъцӕ,
дуармӕ
лӕмӕгъ
ин:
бауолӕфтӕнцӕ
’нгъезуй
кӕнуни
фӕсарӕфтӕ
гъӕрасӕст.
уасхӕй
сайтан
фӕццӕудзӕнӕн,
кӕнон!
рахаудтӕй!
гурӕгау
макӕмӕ
искӕнун.
феййевидӕ
равдесдзӕнӕн.
Адӕкезӕн:
архемӕй
ходдзӕнӕ,
фӕццудӕй
исивардта
Хуӕргӕ
мӕлӕт
ратулдта,
нӕртон,
лимӕнтӕн
уӕлмӕрдтӕбӕл
фӕддинсӕуинун
ниббӕттӕ.
фӕууӕгъдӕй
рамардтонцӕ
цумӕ
«Ку
никковӕ
(мӕрдти)
базонинӕ.
исхезгӕй,
исгъар
мӕрдти
уалинмӕ
фенӕсагъӕс
базонӕн!
искаст
’схуардта,
«Нарти
ӕрбахъӕртӕ!
бацудӕй
кӕнон.
цӕлхӕмбурдӕй
уй;
байгъуста
ӕрӕмбарзта
райервазтӕнцӕ,
фӕззиндзӕнӕй,
Байбӕрӕг
ратуттонцӕ
кунӕг
афӕйбалци,
незӕй.
уӕледарӕстӕ
ислӕуирдта,
коруни
загътайсӕ,
фӕттарстайтӕ,
Хӕмиц?
Сорун
ивӕрӕн
Хӕссуй
гъосинидзаг
фехсдзӕнӕн,
рос
уӕрагисӕрмӕ,
базудта
ледзун,
къӕсӕргӕс
синхбӕл
тунӕй
бӕлттӕ-бӕлттӕй
лӕууй!
еуварсугтохона
фӕххуӕруй,
сӕгутдзар,
зундгин,
бауорандзӕнӕ,
балӕуирдта.
къӕхтӕмӕ,
ниллӕууй
гӕнгӕ
истӕси
дӕттун!
хорнигулӕнмӕ.
ӕрхӕссӕд,
Косӕг
лӕгтӕмӕ,
батардтон,
идӕнттӕбӕл
доцгӕ
хуӕнхтӕ
хъурмӕдзийнадӕмӕ
бацъиридӕ.
’й?
лӕгӕвзарӕ
лӕгдӕр
Ӕдта,
хецауи,
хуӕрзигурддӕр
ракъӕртт
къалос
равзаронцӕ,
Ӕрцудтӕн
уодзӕнӕй;
кусийнӕ
сервазтӕй;
исамадта.
лӕхӕ-бугъӕ
Менагорти
хестӕртӕй
кӕрцхуар
разӕй?
толонцӕ,
Ниуайуй.
кафӕн
искӕнӕ!
’нбӕлтти
фӕббадай,
исдзурдта:
рацудтӕн,
галауантӕ
ӕринцадӕй
“Сайнӕги
скӕнӕ,
ниййахӕста
думунтӕ,
уонтӕбӕрзондӕй
ӕдзӕллагӕй
исисмуста
Хуйӕндаг
губунмӕ
ехи
ратӕрӕ,
фӕххустӕн!
Сирдон!
цъарий,
Камбада
ӕрискъардта
ӕлгъист,
сесетӕ,
хуайуй
уонахъузмӕ
Ӕрфӕнбӕл
ӕрбацудайтӕ,
зудтайуонцӕ
богъа
Искъахтонцӕ
зӕнхӕӕууӕз
кӕстӕртӕ!
ниййахӕста,
Цидӕр
фӕггурдӕй
тугъдӕй
лӕбурдтитӕ
«исхуӕцӕ»,
хуалитӕй
«хуӕздӕр
Номӕвӕргутӕ,
ниццӕхгӕрмӕ
исбадтӕ?
фездахта,
Уадмери
федауй,
некӕдбӕл
лӕууис,
фӕссайдта.
Ӕмгъудмӕ
ӕмбӕла,
стъалу
фӕййалайаг
’руидта,
фусунмӕ,
халӕ,
тугулдор
дугъ-дугъ
Хӕзнайӕй
Уаци-амонги
къамбеццар
Ракастӕй,
ӕстуггин
цӕдемӕй
байуаронцӕ,
цалдӕнги
хуӕрӕ!
’ссӕуй,
ӕлвасӕнтӕй
цӕсгон,
сувӕллонӕй
’стӕвдӕ
корунмӕ
Хъаурӕгин
бауолӕфун
еумӕнги
фелхъивта,
уодзӕнӕ.
нарӕгхъур
хъоди!
бӕхбӕттӕнӕй
фӕдтӕн,
бакомӕ
Райагорӕ-байагорӕ
ӕнӕдумӕг
Ӕцӕг
согӕй.
уорамунбӕл
федари,
ӕрбатухта,
ӕнхус
фӕццӕрдзинан
Уордӕги-еу
киндзитӕ,
ракурдта,
бахуӕрунмӕ
къум,
бацӕуа.
фӕстуйнаг,
цӕу,
фунук,
фӕрресун
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехи
кӕнидӕ.
ивӕрд
Хириуфиндз
кодтайдӕ.
ӕнӕуӕргутӕй
хизтӕй,
билӕ.
Сӕхуӕдтӕ
исбӕздзӕнӕ,
ӕрбатардта
фехсдзӕнӕ
рахсидта,
рамардтӕн
ӕримисӕ
ӕрбацӕугӕ
гъазунмӕ
фӕлледзуй.
хӕпп-хӕпп
догъӕй
уӕхӕн
гъуддӕгути
лазӕ
кӕндзинан
лӕхъуӕни,
февардта;
дзиллӕтӕ
ихӕлгӕ
фӕуй,
Къантдз.
ниххуӕцӕ
фӕккӕндзӕнӕ?
ратӕхиуонцӕ,
Ӕрхъӕрттӕ,
раст.
уой».
фӕххӕтон,
цӕрӕнмӕ
ӕруӕз.
дамбаца
фӕддардтон.
хуссӕнӕй
кӕсгӕй.
уоси.
еунӕги
иссердтонцӕ
фӕууинидӕ
дуйнейӕн,
Абонӕй
дарунцӕ,
(биццеуи
нӕлфус
исӕрхинӕ.
ӕртиндӕсемӕй
байдӕдтонцӕ
бӕхбӕттӕн,
нӕмуг.
Айсанамӕ
робасау
тарстӕнцӕ
ӕрхастай!
’нгъезонцӕ,
ӕхсдзӕнӕй
ӕфсийнӕн,
биццеуӕн,
Гуцмӕз-ӕлдарӕн
байрагдзартӕй
«Бафӕрсон
’рцудӕнцӕ,
ниххӕссӕ
фӕсевӕд:
(Нур
Цецени
голлӕгтӕ
иснинковӕ,
тухӕн
байамонисӕ.
кауӕмӕ
райстон
ба-
багӕл-дзунцӕ.
бафхуӕрдзӕнӕн!
кодтай,
’нбалти
ӕрбатахтӕй,
бахуӕрӕ.
рахӕссуй.
фӕууа.
’рцудан,
радзӕгӕрӕг
ставддӕртӕмӕ
Нийуадзӕ
исцо
Ӕрӕймардта.
фегъустон:
ӕрбахӕссӕ.
ивард
сувӕллӕнттӕ
уонитӕ
ласгӕ,
фӕййиндзӕнӕ.
Исистадӕй,
цӕу-бодзо
ниббӕтдзӕнӕн,
дзӕхӕрадонӕ,
айкӕй»,
йауӕ
дзабури,
кусти
цӕлхинсойнӕбӕл
байдӕдтонцӕ!»
«дӕс
ду!
исӕнбӕлонцӕ!
рауадзидӕ.
ӕвзалутӕй
нигъгъизтӕй.
ӕрдӕгмардӕй
ракурдта.
базонун,
’нсувӕртӕй
фӕкъӕртт
хуайа,
цӕстисугтӕй
’рцудӕй.
ислӕуирдта
ӕркастӕй,
Йа,
ердзӕнӕн.
рамарай,
равдесай,
райфезонӕг
фӕйеу
калдтонцӕ.
гъуддагбӕл
цирдиггӕй,
стъоли
разилдӕй,
базурта
бӕхӕргъӕуттӕ
Ӕрбаздӕхӕ
Балхъӕй
цӕуис.
амӕ
Ӕстӕмӕй-астмӕ
загътонцӕ:
гъӕутӕй
гъуддаги,
феронх
гъӕзтитӕй
фӕттӕрдзӕнӕн
дуӕрттӕмӕ
саргъ.
Донбеттири
рагӕпп
искӕнай,
зӕрдӕн
Борӕфӕрнуг:
ӕхсир
тӕрхони.
фӕззинидӕ,
ӕйтӕ,
Болати
Хонхмӕ
Уацирӕтмӕ:
кӕрӕнттӕбӕл
рехтӕ
дин
Хъоппӕгъи
Топпихуаси
’нцег
дууадӕсемӕн
истонун.
Асахъ-Масахъ-Гъолонрехӕ,
бафеддзӕнӕн.
ралӕуерай,
ӕрласта.
сувӕллӕнтти:
тъӕригъосмӕ:
райефтихта
каййес
корун.
ӕхсийнӕг
нивгӕрдӕн,
фӕкъкъӕрт
гобатмӕ
ӕрӕййафта.
’рхизтӕй,
архайетӕ
устурӕй
ностӕ
бавзурстонцӕ,
ӕрнидӕн
фӕццӕунмӕ?
ӕвзалути
Фӕддӕхездзӕнӕй,
Сӕгтӕн
ӕхсӕртӕмӕ
къамбецдзари,
цӕвун
хӕпп-хӕппгӕнгӕ
фӕххаудтӕй.
ракорӕ,
ӕрӕрвистонцӕ!
мийнасӕгонд,
Ескӕми
Загътон
тухтан
хелӕгтӕ,
уй!»
Агунда-рӕсугъд,
куйтӕ
бакӕндзӕнӕ,
бонӕй-бон
нихъхъӕрттан,
амондгин.
тагъд.
зустгомауӕй
къӕрдти
рацӕуни
дзурдтайдӕ?
ниббастон,
исфунхӕй,
архайдзӕнӕй,
тоггинӕй
Саурӕсугъд:
дзиназунтӕ
Хуцау,
зӕгъун?
ӕрбадтӕй.
хийнӕдзийнадӕй
’рвадӕмӕ
зӕрондбӕл
цӕрдзӕнӕнцӕ
исхъел
ӕрӕскъардта
ракъуӕрдтон,
кодтонцӕ
фӕрскъитӕ
цари.
нивналдта
райсдзӕнӕн!
’рхӕстӕг
сагъӕдахътӕ
некӕмӕ
ӕрцӕрунцӕ.
гъӕунгебӕл
цуппӕрӕн
ӕхсӕрфӕнбӕлттӕй
сикъетӕ
ӕмбӕлуй,
бакӕнгӕ,
хӕстӕггомӕу
кӕдзосӕй
зилди
ниххӕсса,
ниццӕй.
исцӕфстӕй,
ӕризадӕй,
тундӕй,
ӕндӕрӕй
Сослани:
февардта:
егӕртти
тъӕпсӕ
Туппури
райагоруй,
уидӕ!
райстонцӕ
фӕммӕстӕймардта
бауидтонцӕ
Камбӕдатӕ
кодтайтӕ,
сигитбӕл
ӕфцӕкъуатӕ.
райсурдтонцӕ,
бауадздзӕнӕн!
афони
хиринкъа!
исӕвдулдта.
хуст
Хунӕн
кӕрдуйнаг
бонӕрдӕмӕ
ӕнгъизтӕй
исгъомбӕл
уидта
фӕсевӕд
нӕндзӕнӕн,
ниуазӕнтӕ
фудӕнхӕ
симбӕлун
фӕййаразисӕ
самуртӕ
зонун.
некумӕ
ӕзмӕлуй.
Хуари
уадзинӕ.
сайӕйни
бунати.
тӕрхон.
къуӕцӕл
зари
Кӕстӕр
арфӕ,
ун
нӕдтӕбӕл,
рамаринӕ
Хамиц
хъуӕнцгӕнӕн
салдзабуртӕ
къудурон
батавидӕ
Фӕндагсодзӕг,
фудзӕрдӕ
дуккаг
бахадта,
бафсадӕ
исӕздухтӕнцӕ,
дзӕбокӕй,
дзурунӕ
кувдитӕмӕ
ӕрбацудӕнцӕ.
бадардта,
(Батраз).
куй
Сӕрӕй
ци?
фӕккодтай.
сирд,
кодтай;
уонирдигонау
нецибал
арӕзти
«Софиай
’рдӕмӕ
Изӕрдалинг
’нцӕ?
цӕуй.
ӕцӕгӕй,
синӕкӕй.
ӕставд,
рӕуӕнттӕй.
тӕлтӕг
’рхъӕртидӕ
уотӕ’й
нивгӕрдӕ
бауагътайсӕ,
Идили
ледзуй.
хӕдзӕбӕл
’нгъуд
дзентӕ
бафсастон,
рарвистонцӕ.
къелабӕл
цӕгъдис,
Фесавдӕнцӕ.
унӕффӕ
Хуарелдар
Уӕре
ургти
рахӕссидӕ
иуардзӕнӕнцӕ,
зӕгъон,
фунуктъиз
Ӕхсӕртӕг:
ӕрбахӕссунмӕ
низзелетӕ
«Бориати
байвӕрӕ.
Нартӕ,
фидӕн:
фӕрсунцӕ?
зонӕ,
зудтонцӕ.
адзӕллагӕй
хонсӕрттӕмӕ
хумӕ
скодтай,
кодтайуонцӕ.
ӕмбесбони
хъанзи
хабар
рацудӕнцӕ;
райгурдайдӕ,
фарста,
ӕнӕдзурдӕн
рахаудтӕнцӕ
зӕбӕтӕй
’рцудмӕ
Уагътонцӕ
баздагъдтӕй
скодтонцӕ,
растӕриуонцӕ,
Зевӕгмӕ:
дуйне.
систа,
(уӕд
буллигӕ,
ӕрхизтӕй
рахъанӕй.
растъигъта
кӕугӕ.
Церхъ,
искъохбӕлхуӕцӕг
бахатон?
ракъуӕрдзӕнӕ;
Гуцмӕз-ӕлдар;
фӕцӕй.
ӕрбатардтай
адтӕй!»
косгутӕй
топп
хуӕрзӕбонӕ
Дуаргӕстӕ
ани
фӕндон.
уотӕ!
ниххусдзӕнӕй.
рамардтай,
зӕгъдзӕнӕнцӕ
фӕххатта,
Ӕнккӕтемӕй
ниццӕвунцӕ
фӕййевгъудӕй,
Нийгӕлдзунцӕ,
суодзӕнӕй
гъолгуни
мах.
райгурдзӕнӕй.
барвӕнстӕй.
кизгудти
ниуазуйнаг
ластон.
уотемай.
исхъурмӕй
фесхъиудтӕй
мастӕй
фӕсалӕй
согтӕмӕ
зӕгъдзӕнӕн!
Ӕргъайуаг
рацудайуонцӕ,
никкалун
исковӕ»,
Зилдӕй
дзорунцӕ
бости
дзорӕ!
уӕнгӕ;
бӕрӕггӕнӕн.
беретӕ
’рбарветдзӕнӕн!»
Рагъӕуӕйдтитӕ
семетӕ,
Систӕ,
зӕгъӕ:
Бахуӕцӕ-бахуӕцӕ
уинунмӕ
исцудӕй,
Гъӕугӕрон
бӕздзӕнӕй,
иссирдӕуа,
федӕрттӕ
исзиннуй
гъонгӕстӕ.
ӕносмӕ
’рбафӕразта,
гъӕр
иссердтон;
тохдзинан,
фӕццардӕй
’ндиудтон.
дзиллитӕ,
равзардзинан.
ӕркъуӕрдтон.
Сӕргъилӕугутӕ
бахуастон,
суг
«ӕз
Сӕгути
хорбони;
фӕццагътонцӕ!
къалеутӕй
мӕн,
Фиййӕутӕ
комуй
ӕхсӕвигон
уӕраг,
ӕмбалӕн,
заргӕ
ду,
лӕхцорӕнмӕ
кӕунмӕ
Рахилӕ
ӕрдзӕф?»
дзалгъӕдӕй
ратдзинан,
Цӕрун,
ӕстъалуй
хонуй?
фӕзгъӕнстӕй,
дзӕбӕхтӕ?
еуей.
гъонгӕс:
бабӕттидӕ
серфмӕ
ходуй?!
сувӕллӕнттӕ,
ниццийнӕй,
фӕттардтон,
тузмӕгӕй.
фӕххӕлӕф
ниллӕун
фехсайдтайдӕ,
ӕркӕндзинан.
нихснидӕ,
нимадта,
кӕддӕриддӕр
мариайтӕ,
Албег,
хуссуй.
зӕгъетӕ:
циртдзӕвӕн,
дзорунцӕ:
уод
дзубандигӕнгӕй,
афӕййи
Кастӕй
хистӕн,
багӕлстонцӕ,
баскъӕруй.
ерис
уӕситӕ
фӕййинай,
фӕттӕй
ӕстуйрадӕ
Фестадӕй
фӕккодтан
дзаман
Дессӕгтӕ,
дӕн.
ӕрбаййафта.
ауиндзгӕ
ӕрбахъӕрттӕй,
фӕлмӕнгомау
Радтай
садзуй
ресуй,
хъӕппӕлӕй
дзарбӕл
уорсфестонӕ
«Цӕмӕннӕ
фестдзӕнӕн.
гур-гур
агорӕг.
лӕгтӕн?!
дӕхе
ардӕмӕ,
цъухӕй.
Ӕлдий
бафхуардта?
бӕлдтӕн
фӕццийнитӕ
гъӕунгти.
расастӕй,
фесунмӕ
Давун
фӕккодта?
ӕрцудтӕн.
ӕза,
фунхтон,
Галбӕл
кӕронӕй
федарбӕл.
идардӕмӕ
Фӕххаста
хъурми
бамардӕй.
бахуӕрӕд
мӕ»
байдзулдӕй.
ӕскъодт
раниуазидӕ,
фӕууодзӕнӕнцӕ.
сиребӕл
ралагъз
хуарз»
бафснайдтон,
исхъаугъа
’сгъомбӕл
ӕстур
ергъӕв
уӕхебӕл,
ратдзӕнӕн
бафсастонцӕ
астӕубӕл
Ӕнбесбони
дзорунцӕ.
ӕрлӕдӕрттӕй,
еуемӕй;
Уосонгӕ
басмахътӕ
исхъалгъа
бафхуӕрай,
цӕуис?
хъоппӕгътӕ
искастӕй!
адтайдӕ),
кӕрдӕн,
исӕрд
суӕгъдӕ
уорамуй:
цӕйбӕрцӕ,
(цонг)
тегъӕбӕл
фестадӕй;
иссурхзинг
фӕххаста:
стъолӕбӕл
дзордзӕнӕн
нӕмӕ
рарӕхцидӕ,
гъуддаги:
Ӕстӕймаг
рауадздзӕнӕн:
низзелуй
хуаллаггагӕй
ӕгӕстӕ
бӕрзонди
ӕрмӕгур
билтӕбӕл,
хузӕ
балвасуй,
айдӕнӕ
сакъадахи.
бафтудайдӕ
фескъардта.
ӕрбалӕууй.
мӕлун,
бахуартонцӕ,
Фарӕстӕймаг
гӕпгӕнӕнтӕ»
бӕззуй.
цӕрунгъӕуагӕ
цонги
адӕммӕ
зинна
медӕскъӕт
курди
райдӕдта:
бахуйунцӕ
еуӕрдӕмӕ
фурти.
иссеретӕ,
ӕртайун
бацудтӕн.
зӕрдтӕй:
фӕррӕуӕгдӕр
хонуй,
исискъуна,
улинкъи
«карк!»
дуйнейӕн
ӕрмардӕнцӕ,
цъарӕбӕл
ниццӕвдзинан
рагӕлдзӕд,
дзорис,
Мӕйдар
ӕркалдӕй
Гъе
рӕмбуйни
Цоппари
сагъдӕй
фӕссурдтайтӕ,
Ӕставдӕнгулдзӕ
конгӕ
хода!
нивгӕрдинӕ
искӕнӕн
Батраз!
скӕндзӕнӕн;
фӕххуӕстайуонцӕ,
ракӕнетӕ
ӕртей
бафедауиуонцӕ,
нӕрун
урдугистӕги
Ауолгъан
сакъадахи
искӕндзӕнӕн.
Рафӕндараст
нив-гӕрдетӕ!
ӕхемеднимӕри
горӕйгормӕ
ралӕуирдта:
сервазтайнӕ,
ӕфсон
емидзаг
’сдзурдта,
февналдта,
рафтудӕнцӕ,
рауай»,
рахата,
хецаутӕмӕ
ӕнӕхатир
ниммардайтӕ!
цуппарейдӕр
ӕрцӕуӕн
ӕрцӕуидӕ.
фӕсалӕ
Хъӕндзӕргӕси
Хӕмицбӕл
ӕнтӕсдзӕнӕнцӕ.
муггагбӕл
лӕвардтонцӕ.
А,
исцудтӕн,
ӕрдой
ӕрцӕуон,
рамарӕ,
зайун
хъӕрттӕй,
ниуазай,
ӕрбахудтонцӕ,
кастӕнцӕ
Хор
фӕлтӕри
’рбацӕуа,
халӕпихсау
Гелӕхсӕртон
тӕрун
ниххафтонцӕ.
ӕлхуйнӕгӕнгӕ,
хӕссон,
изолмӕ
бацавтон,
дзӕбӕх,
фӕдзӕхсуйнаг
гъӕргӕнгӕ,
бӕрзӕндӕмӕ
сӕрбӕл:
Цӕцхай
зӕрдӕбунӕй
нӕруйнау
Барастӕрӕй,
фадгӕ
бунӕй.
мӕхӕлидзаг
базонгӕ,
Фӕсцӕгатмӕ
бандиудта,
ефстӕгутӕ
барӕн,
’дзаг
фингитӕ
алкӕмӕ
ӕрбахезӕ,
ӕнцъулд
ниммардӕй,
дӕхецӕн,
разӕгъун
фӕццӕйцудӕй,
уасгӕ
бафӕдзӕхсон,
ӕри-гъал
Ӕнгъуди
исевгъудӕй,
Зулукъомӕ:
ӕринцадӕй.
ихӕлд
хестӕртӕбӕл
ниххаудтӕй,
(сайтӕнттӕй)
рахгӕдта,
бакӕнӕ,
ралӕуирдта.
ӕруагӕс
тъунсгӕнӕнгӕ
нӕхецӕн
фӕххонунцӕ
уӕйуг
исхуӕстӕй
авӕрӕн
бафарстайуонцӕ.
райгурдӕй,
сӕуми
бадон,
фегъосгӕй,
кӕрдӕги
къодатӕ.
бабӕздзӕнӕй,
байзадтӕн.
куста,
куйти
кастӕнцӕ.
кӕнунцӕ!
ӕрзиндтӕй.
ӕрбахӕссетӕ.
фӕснадмӕ
ӕрбауагъта,
ӕнай-ӕной
еунӕггадӕй
сӕумӕраги:
хуӕрзгӕнгутӕ
равзарун
бафсаддзӕнӕн»,
ӕхсингӕй,
зӕрдихудт
Уӕре,
фӕстагдӕр
ӕрдардтон,
бӕх,
ӕфхуӕрдӕй
фӕрсунцӕ,
ӕхседунцӕ,
къелай
фӕдесӕнттӕ
фудӕбӕнттӕ,
рафадидӕ,
рацӕуонцӕ
раст!
бахудта.
бадугъ-дугъ
баууӕндӕд!
силти
дӕндтӕ
ракорӕн
уӕзӕ
Заманай
къумӕл
уӕлдуар
рехӕбӕл,
иссердзӕнӕй,
’ндеууй?
истухстӕй
цъелхъи
истохон,
’рбацӕуидӕ,
нихснадтай,
симбӕрза
усхъӕзӕй
бахсидтон,
къӕхтӕ
хӕрвӕ
Ӕхсӕртӕггатӕн.
райервӕзон,
хуӕстӕн
иссердзӕнӕн?
искӕнуй.
къабӕзтӕ
бахуӕрианӕ,
гъеууоми
искӕнианӕ.
исӕргӕ
исхуӕститӕ
зӕрӕндти
фунхта,
ӕрифтудтӕн
фесинмӕ
Хиринкъатӕ
ниццӕвунцӕ:
фӕррохс
балӕстӕй,
сайтан!
уалдӕнгӕ,
исӕфт
Фӕндаг
сагъадахъ
зӕгъуйнон
гъазун
сауадӕндтӕй
цӕугӕй,
еуебӕл
ӕвӕдзи
райхӕлдзӕнӕй,
цауӕни,
бафӕдзахста
фингӕмӕ,
тӕрхъос
тухсун
гъонгӕстӕбӕл
зӕппази
бадти
радавидӕ,
Фӕккастӕй
ӕрбахатун
фӕййагурдтонцӕ
думӕггагбӕл
ӕрдзурдтонцӕ,
ратдзӕнӕй.
бунатмӕ
адӕмӕй,
агора!
лӕбурди
барӕхуста,
фӕййевгъудӕй
нивгӕрдӕн
Хуйи
къеретӕ-ӕндӕртӕ
ӕстигъд
райвӕридӕ,
байервазтӕй.
асӕ
исистун
тавта.
ниццагъта
зонон,
марӕги,
арв,
уӕйуг!
авардта
Рӕстӕгутӕ
замманай
уӕззау
фӕббадун
Гъонгӕси
къагъдмӕ.
къона
«Уорси
фӕййидтон!
лӕгтӕн
’Ӕрфӕнбӕл,
раздӕхдзӕнӕн,
лӕгтӕ.
хаудтӕй.
бӕрци
неци
Кӕмӕ
цулухъ
’мбесӕй,
ӕрцӕвгӕй,
дестӕ,
(Сирдон)
батахтӕй.
гъазти
ӕруадӕй;
фӕккӕнуй!
басӕттун
бӕллӕ,
бес,
Уацамонгӕ,
рахезун
’рцудӕй,
фесавдӕнцӕ,
’сбадтӕй
цӕргӕсти
кӕронгай
рацурхтонцӕ
гъӕуай
ӕнаггаг
нана!
бицъотӕбӕл
къалеутӕбӕл
исигъал
Исхуӕстӕй,
иуонгъӕуаккинӕй
Байзадӕй,
Сӕлих-пахампар:
цӕрдзинан?
ниххустӕй;
хуӕрунцӕ;
ӕргъӕуттӕмӕ
зӕрдӕмӕдзӕугӕ
Охх-охх,
Бӕхи
зӕгӕли
ӕрзилдӕй
ахуадун,
кӕрдӕгбӕл
ба-зурти
мӕрдтӕмӕ,
нана,
гъарун
идӕун
рахӕсдзӕнӕнцӕ.
дӕндагбӕл
феста!
басайдтонцӕ.
ӕркъиӕгтӕ.
раппӕлдтӕ?
фезонгутӕ.
гъарӕнгӕгӕнгӕ:
басодзунмӕ
бундзӕфхӕдтӕ
нирримӕхсуй
борӕнӕлфуси
фесхъеудзӕнӕй
хистмӕ.
сигити
кӕрдӕни.
еубон
байӕмпъузта.
фехӕла,
бӕласӕмӕ,
адтӕнцӕ;
къахнад
куйфӕдеси
Уацирохс-Зӕрдирохсӕн
Хистдзаутӕ
байвӕридӕ,
уӕгъди
бафсӕддзинан,
Цӕгӕрхуӕрд
бампъузта,
уӕрдунӕй,
надӕй.
фӕууинуни
Рацудӕй
исауигъта,
мадта.
дзӕбӕхӕй
иста,
гуппургинтӕн:
кизгӕмӕ.
исгузавӕ
гъӕбеси
ӕрхондзӕнӕ
гиризӕй
бафӕсмардтонцӕ,
ӕдтӕг
равгӕрда,
радавта,
расалдӕй
ниндзарста,
равналдта.
бафтудӕй
марӕг
ӕхсӕн,
уӕд?».
Фингӕмӕ
лӕгӕй
ӕрбаддзӕнӕй,
«Ӕхсӕртӕггати
рафтудтон.
студта,
ӕрбахъӕрттайдӕ,
райурста,
хӕлӕфтӕй
байвӕретӕ».
хъоббӕгъи
ракӕнидӕ.
нихъхъӕртдзӕнӕ
раййафтонцӕ.
кӕрӕй-кӕронмӕ
хедигъоси
худзар
фӕхходетӕ,
лӕууй;
байдӕдтон
равардтон
’рхаста
иссердзинан?!
гъӕдӕмӕ:
исесунбӕл,
ниууадзун
хецӕутти
дӕмӕ
кӕрдагӕ
Сирдон.
(Менагортӕ)
гъӕстӕ
фӕххизта
ӕригъуста
ухстӕлтӕмӕ
саг,
цауӕйнони.
адӕмӕн;
фӕддӕн,
цӕсгӕмттӕ
цъӕфсӕй,
райсуй,
ниццӕфстӕй.
тоггин,
исхуӕцӕ-исхуӕцӕ
ӕрбафтуйуй,
хуарз,
хӕ-къолӕй,
Ӕмбесӕхсӕви,
унаффитӕ
баууӕндтӕнцӕ,
ӕрхӕссӕн.
фидтӕлтӕй
фӕццӕретӕ,
фӕббӕлдтӕн.
игъосгӕ
фӕууидтай
хъел.
нӕрӕмон
искӕла,
дзурди
фехгӕдта
ӕрра
’схъӕр
фӕййидтан
хъауӕргун
Дзенет
райсӕн
авӕрттӕ,
мӕлдзӕнӕн,
Сагъадахъ
тъинккитӕй
дарӕсӕн
Уонӕмӕ
’зӕр
рахснадта
дзоретӕ».
байста,
бӕрӕг.
тегъӕ
бадуй:
салдзабур
Архайуй
исивӕрай,
«Уо
сбадтӕнцӕ
листитӕ
бӕхгинемӕй
ниггӕлдзӕн
хумтӕ
Сайдӕй
фехсидӕ.
Марунвӕндӕ
ӕстӕнмӕ
бадзурдтон:
гъунӕй,
Фӕййидтон
семетӕ.
зӕрондмӕ
фунх.
банимадтонцӕ.
фӕууиндзинайтӕ,
хоргун
фелвастонцӕ,
ниййауиндзӕ,
батӕруй,
рацӕунмӕ
раттон.
февӕрай,
ӕрӕздӕхӕд
ӕнцӕ!
бацъӕрӕмухст
раздахтайдӕ,
абонмӕ
уӕлдай
ниййауигътонцӕ,
ӕрдавон!
цӕргӕ
дзурдтай,
уӕргути
дзӕбӕхтӕ:
ракодтай,
гъуддаг?
’рхъӕрттӕнцӕ,
Кӕсуй,
фӕссайӕд,
Теурезбӕл
Фӕдесонтӕ
саувонсмӕ
цӕу-бодзо.
фӕццудӕнцӕ
адӕмтӕй
бафсастон?
Минӕвӕрттӕ
исаразта,
хуарзӕй
Ӕгайтима
дзурдмӕ
сауӕдоней
Киндзитӕн
ӕруайӕд!
циртмӕ
гъог.
фестадтӕн.
фӕттардӕуй!»
рабадуй.
рӕтӕн
саухалӕнвӕтӕнӕй
ӕркӕсӕ,
майрӕнбони,
бӕрст
губур
истаси
радууех
ӕрдхуард,
лӕдзгути
кудзӕгадӕ
Фингӕ
бафӕразтонцӕ,
судтитӕй
исхӕйттӕ
ӕмбӕрзунцӕ:
финддӕс
хъӕртдзӕнӕй?
рахуӕрдзӕнӕй,
дзамбас
ӕривӕруй;
фегъал
гъӕутӕмӕ
ниввӕрун
фӕрраст
фудаг
Хуйӕндагӕн
ӕртемӕй
фӕххудтӕй,
сосхъӕдӕ
бауидӕ.
хъуӕцӕй,
сӕр.
ӕрӕмбурдӕнцӕ:
ӕвзаретӕ?
хатирдзийнадӕ
еу-ӕртӕ
’нгарон
хупп
идӕрдтӕмӕ
ӕнӕдӕндти
Агорунцӕ,
бауахтон
хӕстӕгмӕ
хъоди,
Хилӕ
гъавӕ,
ниццагъдта,
Алцри
ракӕсуни
лӕдзгутӕ
сазантӕ,
ӕрхастайтӕ,
рази,
банигӕнуй.
айбӕрцӕ
е:
евдӕлуй,
ескӕми,
райауигъта.
бийнонтӕн
гъуддагӕй
Баӕруагӕс
бакома
бӕхбадгутӕ
гъудӕй,
айнӕгӕй
фӕллигъдӕнцӕ
банихаста.
мӕнӕй.
исдзорӕ;
тӕрӕ,
къахебӕл,
себури
Сирдони,
фӕуидтон.
фестадӕнцӕ.
мардтон,
рауадза,
медзӕрдӕ
айдагъ
Расорӕ-басорӕ
лӕуергӕ
давгӕй
Зевӕгӕн
фӕййидтӕ
ковӕндони
уӕлӕрвти
ӕхсӕрфӕмбӕлттӕй.
фӕххуӕст
фендӕбилӕ
истухстӕй,
загътон.
фездӕхуй:
Кӕсунцӕ,
каст
Елисо,
исхъӕртунмӕ,
бансӕдта.
хиринкъа
хӕссуй.
бафсӕддзӕнӕн,
гъӕдӕмӕ.
ӕрбаласетӕ.
тухуастдӕр
истонуй.
идайун
раздахтӕнцӕ:
кӕсӕнцӕстӕй,
бахуӕрон?»
Сирдонбӕл.
ниххусдзӕнӕнцӕ
фӕууадтӕн,
сайа;
мӕсугмӕ.
къуӕрдзӕнӕ,
ӕй».
здӕхун
идзагдар
хийнӕй
райстайдӕ,
лӕгеуӕг
исзардтонцӕ.
хуйуни
косарти
барӕбӕл
дзаумайай,
Ӕхсӕртӕг,
рауадӕнцӕ
(Сослан
фертайуйнаг
фӕххудтӕй.
’рӕдӕн
дӕуӕн
бунӕтти
Елиай
аузт.
ӕрсӕрфиуонцӕ,
хъоппӕгъ
’нгарти:
рахастбӕл
ӕвзарӕ.
Исхизтӕй
никкалдта
рарӕуегъидӕ,
коми.
’раздӕхтмӕ
байагурдтон.
корун
уӕхӕнттӕ.
сӕдтгӕ
ӕрлӕуунцӕ.
буйнагбӕл
ности
рахаста.
Ниццудӕнцӕ,
ракӕсонцӕ,
ниххудтӕ?
надгондмӕ
хуарздзийнадӕй,
исуодзӕнӕй
дӕлагис
бандзарста.
ӕргӕлста;
Денгизи
ӕрфӕллайун
дарис,
тохетӕ?
ниллӕкъун
зӕгъайтӕ:
бацӕудзӕнӕй;
ӕрвӕнсунцӕ;
скӕнон
ӕрхаудтӕй»,
кири
Дзенетмӕ,
кӕндзӕнӕн»,
Фӕххӕлеу
Сӕндзелӕ
Гъо
киси
райгурдӕй.
хунӕй
бауорамуй.
Сирдони:
бавналдзӕнӕй,
’рбацӕуӕн
рамардтон;
дӕу,
ӕрбамӕстгун
цӕфхадӕй
ӕрветгӕ
Ацӕмӕз!
ӕрӕфтудӕй:
фӕтоггин
Хуйӕндони-ӕлдармӕ
цӕунбӕл,
Фӕккуста
Сирдон:
ӕрдухта
бицъойебӕл
уӕластӕн
ӕрвистемӕ
мини
сиуӕ
дзӕбӕхдӕр
Уорс
’мбӕрцӕ
’нсувӕртӕ,
бавдесон.
муггаги.
ниввардтан,
ӕндӕдӕр
(Сирдон):
истонуй».
марис?
тухта,
’ууӕндтӕй.
Раймардтан
ӕрбауадзӕ,
Хедардӕг
хайгин
уордиги,
хилӕмӕ
’лдартӕмӕ
искӕнӕг
Ухститӕбӕл
хонхи,
рацӕвдзӕнӕй.
цадӕмӕ,
фӕмӕстгун
фӕууагъта
скъӕретӕ!
ходӕгӕй
сори
бийнонтӕ
лӕгӕтмӕ
Фидӕ,
фӕууайуй,
дардзӕнӕн
робасдзари
ниббӕттӕн
байрагдзар
никкалдтонцӕ.
сауӕдони
«гъо»,
ӕривардтонцӕ
мегъау
авармӕ,
рацудтӕн
хӕлеуӕй
стӕйрони
дзили,
игурд
фӕссабурдӕр
мӕнгӕ
иннемӕ
ӕруидтонцӕ
Къуӕрей
Донхуаруг
ниххудтӕнцӕ.
знагдзийнадӕ
ӕна
уалӕ
исхаудтӕй
исластонцӕ,
ӕрдзурдта
никкӕсун
фӕггӕлдзиуонцӕ.
рамӕлонцӕ,
дӕлгонмӕ
ӕрвӕнстӕй.
дорау
рахуӕрунмӕ
халӕнттӕ
исиста,
содзунӕй
ледзунтӕ
знаг,
ӕрфӕни
рамӕлунмӕ
амонгӕ
адӕймаги
дардзӕнӕ,
ракалдӕнцӕ
(лӕгъуз)
Мӕхуӕдӕгга
бадунтӕ
ӕрхӕссидӕ.
«Йа,
исдуа
исӕзмӕнтунцӕ
фестӕг
ниццо!
лигъзцухӕй
ӕфцӕкъуатӕн»,
фӕхходдзӕнӕнцӕ,
лӕгдзийнадӕй
цӕгъдуй:
рӕубесдзӕрттӕй
калм
мардмӕ,
ниххудтӕнцӕ
хӕццӕ!»
ниххуӕцидӕ
ӕрбахудта,
фӕххецӕн
ӕрласун,
ахур
ӕндӕртӕ,
мӕхецӕй.
фелвӕстӕй,
нӕййес?»
фегъустай,
добӕрай
искӕнетӕ.
фӕттӕрун
Бунбауйнаг,
ниццавтонцӕ
хӕлӕйфаг,
нӕуӕгмӕ
истутдта.
(Бориатӕ).
’уонти
Рацудтӕн,
фесафтай.
сӕригъун
Бахӕццӕ
ӕрбарӕвдзӕ
е.
зинна,
ислимӕн
фахсбӕл
ерун,
бӕхдонӕмӕ,
сивардтонцӕ!
рагӕлстонцӕ,
мӕнӕй
бакодта.
фингӕбӕл
дзӕбокгинтӕ,
ресун
фӕрӕтмӕ
уӕлӕмӕ.
фӕууӕуинон,
фӕтти
ниллӕууонцӕ,
нимад.
хезуй?
рамардзӕнцӕ,
тухтӕй.
некӕмӕн
ес!
скӕнунмӕ
Цалхӕй
(Ӕхснарт),
ӕнгӕронмӕ
гъоги.
фегъоса,
фӕффунук
ӕрбадзурдта
цард.
лӕдзӕгбӕл
ӕрбалӕвардта
Нарт!
хуардтонцӕ:
бандзарстон,
игъуста,
Мӕнкъий
фунӕййӕй.
гъӕуй
уардта
Дес
ардӕггӕй,
исмедӕгӕй.
мӕйӕ,
фӕййархайдта
Мӕнкъӕй
рӕвдзи
февӕретӕ,
Нур
ракӕрдуй
искӕнайтӕ,
ӕрӕстъегъидӕ.
мӕкъурӕй
мӕрдтӕ.
тумбулӕй
уайӕн,
ӕмбес
цӕуис
багъӕуидӕ,
Зӕрдӕ
марӕг,
ӕскъелти
раттӕккаг
ӕрифтауӕд
айфонмӕ
Уацирохс-Зӕрдирохс,
уазалӕй
ӕнгъуди
зӕгъис?
ресуй?
хӕзнайӕй
зинггӕнӕнтӕ?
тъӕппитӕ
истудта.
уадзунцӕ
Нисан
дзагӕй.
кӕун,
ниллӕууӕн
исӕнвӕйнӕй
фӕффест
гъӕуӕй
Куй
ниххӕрнӕгъ
цуппӕрдӕсемӕй,
никъкъӕр-къӕр
рамарунцӕ.
сугъддитӕй.
тъӕппи
уӕлзӕнхӕмӕ
исуодзӕнӕй.
байдзагӕй,
’схъӕрттӕй,
ӕрӕйластонцӕ
исӕгадӕ
фӕууӕнтӕ,
ӕркалдӕнцӕ,
архайуй
Ӕрфусун
равзара,
къохи.
байвардтонцӕ.
Мет
нӕлфус.
амонунцӕ».
фӕццӕнцӕ.
райервазтӕн!
гъӕлӕси
дистинебӕл,
ӕнцондӕр
базурӕбӕл
Ракӕсетӕ,
кӕркдонӕмӕ
фӕхаттӕй
изайдзӕнӕй.
тӕпп-тӕпп
Рацудӕнцӕ
цъумурдзийнадӕ
уадзетӕ?
Къахнадбӕл
гъонгӕстӕн.
Сирдонбӕл
Ӕрбахӕццӕ
фӕццудайдӕ
ниууагътон,
’хсӕн,
фудтӕй
хонунмӕ.
муггаг
Ба-сӕфӕрсидӕ,
игурдӕй
бавналдтон,
фӕццӕуӕн,
фӕгӕпп
радавдзӕнӕн!
Дзатмабӕл
си
фӕххизтонцӕ:
’рвадтӕлтӕмӕ,
мӕлуй,
нифсӕрай,
саугин
исдзорунцӕ,
ӕнӕгъудгонд
еуминкъий
цума,
нӕма»
фудӕйрагӕн
фӕдтӕ
ниббадтӕнцӕ,
берӕгъдзӕртти
Дӕхеуони
ахӕссӕн
Ӕхсӕртӕггатӕй.
дзӕбокӕй
цетейнӕ
ниййафта.
рӕубес
уормег
кодта),
игъустонцӕ:
фесафтон»,
заргӕ?
ӕрбазиннуй.
кегъоги
кард.
бакосун
бунккаг
багӕлстонцӕ.
’фцӕкъуатӕй
никкодтан,
лихстӕ
цормӕ
барӕн
фӕддарунцӕ.
ардӕгӕй
ниллӕмарста,
ракӕнӕ!
(Ӕлди),
Фӕрсун
нисан
Хумӕллӕг,
бӕрзондмӕ,
фембалдӕнцӕ,
хӕтӕл
уорсдӕр
ӕнгъалдтан!
зӕгъетӕ.
ниббаста.
фӕткӕ,
сӕргубур,
нивгӕрдидӕ.
сиргъавта.
хӕццӕ;
зиндзӕнӕй.
бӕхгӕсти
хуӕстӕй
фахси
гӕсгӕ.
фӕйнӕгсидзтӕй.
игъуста
минкъийтӕгонд
сувӕллонӕн.
райефхӕссинӕ.
Богъамӕ
Тухӕ
бауадӕй,
кӕниуонцӕ
хӕбозӕ
сосӕггай
цӕхгӕр,
цитӕ
гури
Мацӕмӕй
фурттӕмӕ:
рауидтон,
разилдтонцӕ,
уестӕ,
зӕлдӕ
адӕмӕн.
хӕрӕг
хъазар
бӕзгъос
фӕсарӕфтӕмӕ
Топпи
хуӕргӕ!
ӕвналис?
ӕз
фатӕн,
ӕрхаста;
къуаремӕй
Цирдиги,
ӕрхӕссӕ-еу.
фӕндагираст
Адӕн,
исбадтӕй
хорӕфтудмӕ
фӕууидтан,
ӕрӕфтудта
бакумдтон
’сдумайтӕ,
хӕпполти
сабийтӕ,
къахдзӕфтӕ
ӕхсӕвӕрхуӕрӕнти
Анӕн
хинста,
бахатта:
еуемӕй,
фӕссӕйгӕ
хуӕретӕ?
мӕнгард,
райдард
фӕккӕнунбӕл,
къибила
берӕгътӕ.
исковуй:
Бестау
Нокар,
дзурдемӕ
февӕрдзӕнӕ!»
фӕгъустан,
фӕккудтӕн
ниббӕттетӕ!
цӕмӕй
ӕрхумӕ
буллигитӕ
’фтауетӕ
урдугистӕг
цадӕй.
ниууон,
борхуари
Узун
гъи,
сӕргин
лӕхъуӕн?
исхӕссунмӕ
хӕссӕн.
ӕркӕнӕ,
фӕххаттайдӕ,
федуд
исесӕ
бӕлӕгъи
Марун
еуеми
бафхуӕра.
бадардта
дауӕг?
сиудони
Ӕрӕйфӕндӕ
Ӕхсарӕй
Нирдеуагӕ
ехарӕнгӕ
ракӕндзинан.
тӕрхондонӕмӕ
идонӕ.
лӕуун.
Ниууагътонцӕ
фӕккӕсдзӕнӕй,
мури.
ракӕнетӕ,
рафӕдзахста,
мардзӕнӕй
бакомдзӕнӕй?»
бацӕветӕ,
айкӕвдулд,
мӕлун!»
арцӕбӕл
сӕремӕй
гӕнгӕй
фӕссадӕй
Ацира-рӕсугъди
кодтан
гъазгӕ,
фӕццубур
сӕрггагӕй
байстай
къӕрцц
’схуардӕ
ислӕуирдта.
дзауматӕ,
нӕхстӕй,
тӕрсӕ.
исхудтонцӕ.
Фӕ
Уордигӕй
баууӕндтӕй
уиуонцӕ.
ӕрцардӕй,
кӕниуонцӕ»,
мӕтъӕл,
цӕййӕстӕ
ниггурусхитӕ
дӕуӕй,
бунтӕ
адтӕнцӕ.
’рластайдӕ,
фиййӕути
рахулӕй
къохдарӕн,
денгизи,
Кутемӕй
ӕрхӕссӕ.
сӕхуӕттӕ
ӕмбалей
Ӕхсӕвеуат
бӕхгинти
кенӕ,
хӕр
исистон
скъелӕбӕл
кастӕн,
бабадтӕнцӕ.
думги
раздахдзӕнӕн,
’ннӕ,
ӕхсӕрфӕнбӕлттӕ,
райстон,
зӕронд
бӕлӕгътӕ
ниццӕвдзӕнӕй,
ӕркалдӕнцӕ!
ӕрбагъавта,
еба
кизги!
Гал
Рабадтӕй
Раттетӕ
фӕууадзӕ,
(Хӕмици
кӕнӕд,
фӕццӕрӕд
бангъӕл
бантӕса
рауардта,
енцегӕн,
уотемӕй,
дзурдгъон
фӕззиннуй.
бӕндзуггӕйттӕй
фӕрессун
Ӕппун
рабадуй
бӕласӕбӕл?
Цӕунгъон
ӕхсӕ
тугури
нивгарстон.
баййафта:
мӕнмӕ,
бакомдзӕнӕй?
скастӕн:
кӕндзӕнӕн?
тауӕрӕхъи
ӕрирвиста.
фӕммӕстгун
медгӕрон
Сӕрихъанз
Тотурухъ,
«Гъенур
бадзоруй:
уарзуй,
рандиудта.
курдонмӕ.
Синдзити
(ӕ
’ндӕргъцӕ,
игъустӕй
фӕххуардта,
ӕрхастон,
рарӕвдзитӕ
горенгонд.
ӕрбауадзидӕ,
хъаурӕ,
хуӕстӕнцӕ,
Ахъ-денгизи
искувтонцӕ
сурхзингӕй,
бӕркад
бауагътай.
кӕми,
суд,
сӕгӕнхӕли
ниууорамидӕ,
фӕууидта;
ӕфтауги,
уингӕй,
фурт,
нартихуарӕй.
федардӕр
игъустайдӕ?
хестӕр!
фӕдӕй
Ӕрфӕнӕй
бавдесдзӕнӕн.
зӕгъӕ,
дӕуӕй
кампани
уобайбӕл
ихуӕрстити
ӕдосӕ
некӕмӕ.
куй,
Уӕрхӕгӕн:
идауӕг,
кӕсунцӕ
«Ӕрбауайетӕ,
тахтӕнцӕ
къозоти
кой.
бӕхтӕ
фӕцӕнцӕ!
ӕрттевӕгау
фӕдесбӕл,
игъустонцӕ
Хоййӕн
нидздзиназидӕ.
ӕнкъай
’гасемӕй
Цийнӕ
Болат-Хӕмици
фездӕхдзӕнӕн!
ниййистонцӕ,
цъеу!
фадуй;
Туппурӕй
фӕууӕн,
нимпулуй,
рабадтӕй,
кувддагӕн
фӕндаграст
мади:
кизгуттӕ
зӕронд,
ӕркодтон.
бацуд
нӕзи
бацудӕй,
Нигъгъос
дарӕсӕй,
сӕхецӕн,
фӕдзахста,
ӕруӕд
хезунмӕ
зондзӕнӕ
сгарди
синбӕлӕд!
фӕстӕти,
Фӕйнӕрдигӕй
фелхъева
Нийсагъта,
ӕууӕндӕн,
ниууадздзӕнӕн
сиутӕ
Насиран-ӕлдар
Аразгӕ
пихцилсӕр
исаразунцӕ.
фембалдтӕн!
Хъӕндзалгун
рамортӕ
Гъемӕ
Ӕндӕмӕ-ма
хабӕрттӕй,
Астӕуӕй
радзубандитӕ
агъаздзийнадӕн,
цӕфӕй,
дӕлӕбӕл
хецауадӕ
гъӕуама
искъахонцӕ.
Уӕ
листӕн
февнӕлдта,
них
цъете.
нигъгъазта
Дӕлбунти
Хӕфси
лӕггаг!
арвӕй
бӕззис
фесафон.
бӕхи,
ледзгӕ,
Расалан-келан
Гема-Гемуди
ратауӕрӕхъ
Цалхбӕл.
фӕразта
кӕсӕгмӕ
рабӕгънӕг
«Тӕходуйтӕ,
февӕридӕ,
ниууаста,
Кӕрцӕбӕл
хъӕма.
Уӕдта
Цӕйбӕрцӕ
гобани
рагъӕнбӕл.
ниййех
карди,
ниррӕмӕн.
бадтӕнцӕ,
ӕхсти
фестадӕй
раскъардтон
Къулумпи
багъонпали
ӕмбалемӕй
мулк,
Донифарси
рамардтайсӕ».
архайун
кӕронмӕ.
зӕрдибунӕй
фалӕнбулӕй
никкӕнетӕ,
ратдзӕнӕй,
ахсӕвӕ
къӕндонӕ
тургъӕбӕл
дарунӕн.
мацӕмӕй
тургъӕмӕ».
ферветуй:
рахаста:
Дуйнескӕнӕг
ӕвгӕрдунмӕ.
Не
искӕлидӕ
зиннунцӕ,
рацӕфстӕй.
бецъобӕл.
арсгинӕ
ӕзинӕ
къохтӕ
Къӕрӕугоми
рабаста
бонтӕмӕ
Хумӕллӕг
ниййамудтонцӕ:
нӕййес?
билӕ
’фсӕ
Ӕрфӕнбӕл,
ниппурх
фӕндуй»,
дууех
аллихузи.
асийнӕбӕл
равардтонцӕ
ӕстуг
Цецен
бӕласӕ
ниййауигъта,
хизтӕнцӕ,
райервазтайдӕ,
цардӕн,
белтӕмӕ
Ӕфхуӕргӕ
дӕ,
дин,
Хӕссуйнаг
исхъан
Цӕуон,
райгургӕ
ӕрӕвӕрун
Фестӕ,
ӕнӕхуӕргӕ
рамардтай
фӕснӕдтӕ
Кард
никкӕнтӕ,
ӕрласетӕ
Ӕрхӕццӕ
маруй
хъӕрттӕнцӕ,
ӕрсӕрфта:
’нӕдзоргӕ
ӕркӕнидӕ
доцун
Ухст
уӕларвбӕл
ӕрхастон.
фӕццӕуа
бӕхтӕбӕл
фезонӕг,
ӕвӕрӕн
байамонетӕ.
Цалхбӕл
Никкувта
ӕзнаг
фунх
низзадтӕн
разӕрдигӕй
Ӕруӕдесгути
фӕдздзурдтонцӕ,
мӕн
рӕхсӕнӕг
цъопп.
ӕркӕнун,
бацудтӕн:
Истуй
ниббадтӕй
цуппӕрдӕс,
хӕссетӕ,
фудӕнӕн.
гъомуруни
зундӕй
фесхуста,
цӕф
зонун»,
исуагътонцӕ,
бахуардтайсӕ,
тауӕрӕхъгонд
некӕмибал.
тӕрсӕ,
бауолӕфӕ!
райеруй.
фӕхӕссай,
сосдор
атӕ!
рауадзӕн
тӕрсун
ниммӕллӕг
галуӕрдуни
байбӕл
куйтӕн
Гъолонрехӕн,
конд,
уайдӕ!»
Ӕрбахӕстӕг
ихӕсгинӕй
дзурдтитӕбӕл
ниййафтонцӕ,
ухст!
Цӕгъдуй:
ниххафта.
лӕудзӕнӕ,
алци
гъазт.
еруй.
дзӕбедури
ӕфсӕдтӕ,
рауӕнтӕ.
фӕразуй.
бандзарстан.
комӕй
уӕртӕ,
сумахӕн?
фӕллӕудтӕй.
ниллӕуирдта.
хуӕцгӕ
нихъхъӕрттӕнцӕ,
(Ӕвӕдзи,
ниххудта.
ӕхсӕрфӕмбӕлттӕ
балӕдӕрдтӕй,
раласисӕ
фӕдзӕхсгӕ
тала
уосӕ
зардтонцӕ.
ратудта.
Камбадатӕмӕ
ӕрлӕдӕрсидӕ
разилдӕй
Ниуазтонцӕ,
курдтонцӕ,
расеминӕ,
фӕййервӕзун
фегъосдзинан,
дигорон
сугъда
равзурстонцӕ
рацо
Ӕхсӕрисӕри
рӕуӕгдӕр,
ӕгъдаугин
уӕн
бакумдтонцӕ
Урс
куйвӕдес
Исӕнхӕст
райауигъта
ӕригъустонцӕ,
силтӕ
бакомдзӕнӕй
«аци
ӕндиудта,
Кири
фӕккӕсуй?
донгинтӕ
ӕхси
’тдор
фурти,
бабадинӕ,
Донбеттиртӕ.
ӕхсунмӕ?
уӕрагисӕри
истурдзийнадӕ
фӕббӕгӕни
фунхмӕ
уиуонцӕ
бабаста,
бӕгъатӕрдӕр
«нӕ-нӕ»,
бафснайдта
меднимӕр.
мӕмӕ,
’сзиан
хуаздӕр
баййафисӕ».
ӕрбарвиста.
арифтудӕй
ниффӕдзӕхсуй:
фӕууадӕй
урситӕ
ӕрбаласта.
ӕрбацудтӕн,
базондзӕнӕй.
адтӕй?
идзагӕй.
ислигъз
уонтӕ
басодздзӕнӕнцӕ
ӕхседӕрфтӕ
адзали
ӕркӕндзӕнӕ,
бацӕвдзӕнӕн!
дзӕгъгӕ,
цӕуагӕ?!
арми)
цӕрай,
дзенти
ахӕста.
ӕрбацудӕй.
Урузмӕгбӕл
бавзардзинан,
«Борхуаралий
бадгӕй!
цӕсгон
фӕррӕхсбетдзӕнӕн
фӕууогӕй
айбӕрцӕ,
’фсӕдтӕн
Ӕхсӕртӕг.
Фесавдӕнцӕ,
дӕгъӕлтӕ
Урундухъи
Зӕнӕги
сахатти
Зӕгъдзӕнӕ
уайис?
бакъолӕ
сӕмбалдӕй
ӕхсунцӕ,
фестурзӕрдӕ
ниффардӕг
сахъат:
имӕ.
’руидтонцӕ,
ба-хаудтан,
Ӕхсӕви
согвадӕни
Дзанхъутас,
фӕццардайуонцӕ,
минкъиййӕй,
Ацӕмӕзи.
силӕ
кафгӕй,
фӕндарастбӕл.
гъӕбести
’аййанӕ,
тъӕпӕнмӕ
Ацал,
мӕнкъий
кодтай?
ратдзӕнӕн.
рӕвдзӕй,
райгурд
Уадзӕн
дзӕппазмӕ
саусиуӕ
хъадамайӕй.
кӕни
хонӕн
хуӕргӕй
<…>
гъӕртӕгӕнгӕ
Уацамонгӕмӕ
адтайдӕ!»
кӕнтӕ
ӕркъуӕрай,
барцӕ
Тӕтӕратӕмӕ.
рӕвдзӕй!
раласа!»
«Мӕнӕн
сорунцӕ
(Батраз)
разиннай,
федог
хуардӕй
Гъӕйдт,
арӕх
бахуӕрӕ!
дзӕгъӕлхӕтӕг
къуппурӕстъигъд
узун
раздӕхӕ.
Гъӕумӕ
ниххуссун
ходуйнӕгтӕ
Насиран-ӕлдар,
Байраг
’рдунгин
ӕртдзух
ралӕдӕрдтӕй,
федисӕй
исдзорӕ,
рахуӕстӕнцӕ
ӕрбандиудтай?
цъопп,
уӕйугмӕ,
Бахатир
фарсон,
рацӕуй:
изӕдтӕ,
бабадидӕ,
нурмӕ
листӕгдӕр
денгизи?!
исесидӕ,
мийнасӕ
бафӕразтон.
ӕрцӕуа,
дзӕгъгӕ;
ниссӕрфетӕ,
фесинмӕ?
ӕрбанӕхстӕрӕй.
баба!»
фестуй.
сӕгъгӕс
зӕбӕтӕй,
ниуӕзтӕй,
цӕрунмӕ!
ниббуройнӕ
хистмӕ,
Анӕй,
баниуазунӕй
рагъазидӕ,
уӕгъдхӕдӕндти
ӕнгъӕр
гъуддаги!
игъосӕ,
базудтай;
Тӕрегъӕддаг
уадзӕ.
кӕсуй!
иссердзӕнӕ!
медӕггойнӕмӕ
банимайунмӕ,
рехтӕй
мӕтъӕл.
рацӕудзинан
фӕдмӕ
дӕу.
басаста
авдемӕй
Хорцескӕ,
фарстайдӕ,
задӕй.
бӕласӕн
фефсӕрми
Бахуӕруйнаг
бицъой
фӕммардтай,
Ӕфсатиййӕй
дзиназуй,
«Сирдон,
хецау
Бонизӕрмӕ
ниццийнӕй.
тӕрегъӕдӕй,
ӕхсун
ӕркъехуартӕ
наффӕй
базуртӕ
басодзӕ,
Цӕунцӕ,
’рӕмбуйникъӕдзтӕ
ниййардта
зӕгъдзӕнӕй.
’рауадзунцӕ,
гуппурсар
Адӕмӕнгӕрон,
Алибегӕн
рамбӕрзидӕ,
хӕсдзӕнӕ.
хӕнхоттӕ
ӕргӕлдзгӕй.
гӕнгӕй,
фезмӕлуй,
ниввӕргӕй,
лилагъз.
тохон,
байдӕдтонцӕ,
лӕппо!»
фӕууаидӕ
бӕлӕуи
ефхӕссӕн
косун;
рартасдзӕнӕн,
урундухъи,
байстай,
ӕнтӕсгӕ
тастайдӕ;
ӕрхъӕртдзӕнӕй,
байефхаста,
фудтӕбӕл
Уӕлзӕнхӕ
Уинӕг
хуссунцӕ.
хуӕрзизӕр
скӕндзӕнӕй»,
«Ӕгас
ӕй,
радзурдтайуонцӕ
Рацо
нӕгъа,
фӕдздзоруй
хори
здӕхӕн
гъӕуй»
разелӕ.
’рбаздахтӕй,
ӕфсӕн
ӕхе
бацийнӕ
(адтӕй
амалӕй
кӕнон
исбадуй,
Мард
Хӕтӕл
байдайӕ,
ӕммӕйон
уодзинан!
дуйнебӕл,
бӕхгӕсӕн!.
къӕсӕр
’смадзал
хуррутт
лӕхъуӕнӕн.
бакомдзӕнӕн
раттайтӕ.
Сӕхецӕй
ӕривардтонцӕ,
Лихстӕ
ихалуй.
зартӕ
фӕццурд
райдайдзинан;
ӕвналунцӕ.
фехсдзӕнӕй
фонсикондӕй
бауагътӕ,
мӕллӕг
Лӕгтӕ
загъд
тахтӕй,
фӕууинӕн
Райӕрвиста
донгонтӕй
фӕцӕнцӕ
скъели:
басайон,
тъиффиттитӕ
къелтӕбӕл
хӕдзари,
ӕхсӕвӕр,
Алӕг
райсарстонцӕ,
уӕдӕртӕ
инун
раздӕхай,
Гъе-йа,
бунбӕл.
ракастӕй:
уорси
ӕфхуӕрд
зӕнхӕмӕ
фӕккӕсӕ!
фӕййервазтӕй.
бауайгӕ
рарвиста.
Гъулахъи
балцити.
исӕмбалдтӕн,
ӕхсаргард,
бӕлӕгъи,
дарӕсӕй
тӕссӕй
федӕртти
сӕйги,
ӕфстау.
Хириуфий
тӕрнихи
реутӕн,
Биццеубӕл
Найӕн
Рӕстдзӕстӕй
хъӕстаргъ
Гема-Гемудӕ.
куд?
зӕгъдзинан.
гӕбӕзтӕ
сиребӕл,
’сдзурдтон,
Ауари-рӕсугъд
уаргъ-хӕсдзӕнӕн
ратъӕпп
ниссӕлуй,
ӕппундӕр
Ӕхсарӕ
кустмӕ
ӕрискъӕфуй,
фӕрсдзӕнӕй,
хунӕмӕ,
байдзаг
рацӕудзӕнӕй.
ниууагътонцӕ.
ӕхӕ
’ндӕрӕй.
бауадздзӕнӕнцӕ»,
ке
толдзӕ
киндӕй,
дӕ?».
хӕтӕг,
Уорӕзмӕгӕн:
исфедуд
бакомдзӕнӕ».
никкудтӕнцӕ
ӕй;
Расурдта
лӕкъунтӕ
суйнаг
бийнонтӕн:
зундгин
Айсанайӕн,
корӕгау
дӕндагӕй;
ниххудт,
барӕмугътон
фӕккӕнӕд,
бафсадетӕ!
ӕфсойаг
богалитӕ
Бодзо.
тӕгӕрти
уинетӕ
дӕрӕз-бӕрӕз
егари,
Арӕхцау
исрӕвдза
ӕфсӕдтӕн
рауадздзинан,
марӕн!
исцавтон,
Акулайӕн
рӕсугъд
тӕходуйтӕ,
хъаурӕгин,
мадӕ!
«ду
исфӕндӕ
лӕдзӕг
хуссӕг
И
фурӕндонӕй
рӕхисемӕй
ракодта»,
рабаддзӕнӕнцӕ.
фӕлласдзӕнӕн
ностӕлтӕн
тиллӕгӕн
еугурӕй
уаргъ
фӕлтау
цал
сарсенӕ
хонгутӕ,
сӕмбӕлидӕ,
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕн.
уадздзӕнӕн.
бавзарӕ,
(Е
басастон.
бӕлӕути
раздахта,
ӕнсувӕрӕй
Насиранӕй
ходун
ӕрфӕракӕ
фестӕлтӕ,
ракӕнианӕ!
Куд,
хевастдзийнадӕ
ӕнамондӕй
ӕрбаргарста.
фӕххӕсдзӕнӕ.
уайсӕ.
Корӕн,
фӕууӕд!»
ба-нӕгъуд
кӕнис
урс.
рацӕудзинайтӕ,
зӕлдагӕ
радзурдта
райеудагъӕй.
уарзта,
Цӕугӕ,
исхъӕртай,
киндзӕй
бонизӕрмӕ,
ӕламӕттӕгӕнгӕ.
дзиппи,
гъенцъунӕй
ногъай
силтӕн
дӕхуӕдӕг,
игурд.
ӕтдор
сувӕллони
Фӕххӕтуй,
базонинӕ,
ӕсхъот
фидтӕй
фӕруакӕ
Тогус-ӕлдарӕй
фӕххонон
раздӕр.
биццеуӕн
уодзӕнӕй:
бадуй,
Никкӕсай,
дзӕгъдзӕгъӕй
исцӕвуй,
ӕрбаздахтӕй.
Терк,
исистай
ӕрбахизтӕй.
тъингтӕ
хуӕдзелгӕ
гъеси
уойбӕрцӕ,
фӕллӕбурдта
сӕр,
хонх-бӕл
рахатгӕй,
истур
Еунӕгӕн
ӕнӕйсарст
цӕргӕси.
гъунемӕй
къудури
алкӕддӕр,
Фӕстагдӕр
уордӕмӕ;
марауадзӕ,
Фури-сӕр
ӕфсойи
рамаруй.
мард
аууӕнтти.
хабар:
Фӕууайуй
идарддӕр,
ӕрлӕдӕрдтӕнцӕ.
рабадтӕй;
Бахъӕрӕу
бафӕлладӕнцӕ
ниццавдтон,
гебенати
рафхалдӕй,
скъодтитӕгӕнгӕ
бакӕнӕн»,
дони
’рфӕнтӕ
’руадзӕ,
хатт.
цӕра,
байзайдзӕнӕй.
загъонцӕ,
ӕстегъай,
«кӕд
ниббаста,
рахӕссай
евгъаугӕ
фембӕлдзӕнӕй
кӕстӕртӕн.
Фал
уадӕнцӕ,
силӕ!
Тонау
фӕттарстӕнцӕ.
бахуӕретӕ,
уомӕй?
ӕсхъӕр
кӕвдӕс
ӕрӕздӕхидӕ.
уӕмӕ,
миуӕ:
рацӕуианӕ
рӕуӕг
ӕгъзӕлуй.
Маргитӕ
кӕнунцӕ?»
астӕуккагмӕ
бунатӕн
гъосемӕй
исесӕ;
исӕфтмӕ?
ниййардаугӕн
ракӕнуй.
ӕрласдзӕнӕн
Кӕсӕнцӕстӕ
Никкалдтонцӕ
уоси
хӕссетӕ?
билис
Дӕ
зӕгъдзӕнӕн
байронх
истахтӕй.
бастӕрай.
рацудан,
Мӕстӕй
исимӕхъӕрттӕй,
басаста,
уодзӕнӕй!»
Адӕкез
рарвиста
ракӕндзинайтӕ?
дӕнттӕ
ӕризӕрӕй,
лӕхъуӕнӕн
фӕууадзӕ!
дзогӕ,
балций
ниххезӕ
Ӕмбурд
фӕууайдзӕнӕн
фӕззуст
биццеутӕ!
равардтон,
Курдалӕгон.
исхӕссун!
идзестӕ
Нихӕси
багӕлдзидӕ.
ракалдӕй.
ӕрзилдӕй,
ӕрӕфтудайдӕ,
Субӕлций
сӕри,
байсӕрдӕ,
исесдзинан,
ахӕр
синхӕст
ниртадта,
ӕхсир.
Агундӕ-рӕсугъд
цъирикк-цъирикк
кӕрӕнттӕ
лӕгигъӕдтӕ,
«Сирдонӕн
кӕрдзини
Курдалӕгонӕй
исцӕудзӕнӕн
уӕлӕ
ӕрсайа,
куй.
Рахъан
уӕд!
нартихуарӕй
ӕхебӕл.
къӕбиси.
хуӕрун?
син,
сугъзӕрийнӕй,
райамудта.
цалх
нард
уобаййӕй
цаудзинан,
фуртӕн,
айнӕги
ӕркӕнӕ.
уоститӕй
Ӕрбабурдӕн
Борӕфӕрнуг,
’ссердтайнӕ.
байдайа,
Хестӕргай
нийхалдта.
Фӕннӕхстӕр
бахаудтӕн!»
надӕй
гъазти!
адӕм?!
Медгӕбӕт
минкъий,
фӕддес
уорӕдта?!
Базудта
хуссӕги
Бацудӕнцӕ,
комун!
бӕрӕгнимӕдзӕ
Елди
ируӕд
рахӕтон,
хуарзӕнхӕ
уинун
’рбайервазтайдӕ,
ӕрдзурдтонцӕ
ист
уӕрагбӕл
раттӕд!
исцудӕнцӕ
’фхуарди
рацагъта
фиййӕутӕн
Хӕстӕгдӕр
фенгон
ралӕстӕй
хуӕрдӕ
ранистауӕн
курдбадзи
ӕфхуӕруйнаг
Изӕрхуар
Уостити
фесафун
ӕфтудӕй.
сомибӕл
радзорисӕ,
еудзӕфон
фадигъолӕй
ӕрсабур
бараздӕр
сӕдсугон
рамарди
игон
исдастонцӕ,
бацардӕй
гӕппӕлтӕ
сабур.
фӕттарстӕй,
фӕууиндӕ
хуссӕн,
искуста
лӕгӕтбӕл
Ӕлгъистӕй
рацӕппо-лӕппотӕ
райгурӕд!
къӕредӕ
гъавтонцӕ
фӕццубурдӕр
хонӕ.
ниннӕхстӕр
цори
Борхуаралий
Алибеги.
цетени
’нӕниййерӕг
«Хуцау,
Гъа
листӕг
исцӕйтардта,
кумдтон.
ӕфхуардта,
къуӕри
агоргӕй
ӕм
ниццӕвдзӕнӕй;
рахаудзинан,
бадӕгӕн
ракорӕ
бафедаун
Ӕхсӕртӕгӕй,
уӕйӕ
исинсадта,
нихъхъӕртӕн,
’схеза,
райдайон,
дзили!
Додой
тӕруйнаг
фӕффардӕг
Ӕнадзал
’рцудӕй
зиннуй
ӕфтуд
Байгъуд
ниццагътонцӕ;
гургӕ
хӕсса!
уӕлиаумӕ
фуртемӕн:
Фиццаг
равгарста,
ӕнкъард
агурдтонцӕ,
Данбацай
ӕрхастонцӕ.
базудтонцӕ
зӕрдихатт
бунгардӕй
мӕлундзийнадӕ
ӕрбаласӕ,
Зинггӕнӕнтӕ
Амал
базудтай:
марӕ,
гъонгӕс.
исивардтонцӕ.
Уациамонгӕ
радардмӕ
ӕвзурстон,
фестӕд»,–
бакӕниуонцӕ
Фӕсевӕд
уарзонӕй.
сфӕлдиста
’рбандеудзӕнӕй!
ӕрцурхетӕ
Ӕхсӕртӕггатӕн
хезунмӕ.
бададтан,
хецӕнӕй.
гъазгӕй
бацӕй!
уа
бафтудтай?
рамардтон!
ӕривардта
исбаддзӕнӕн.
дӕргъӕн
гал
Гӕбӕтстигъд
хунӕмӕ
Кизгӕ
гъӕунгӕмӕ
исдзурдтонцӕ
уӕрау
цудӕнцӕ.
Сосланӕн
сауӕдони,
фӕд
ралӕборидӕ
никкӕнӕн,
домбайдӕр,
ӕхсӕвеуати
исуастонцӕ:
гӕбӕтӕй,
кӕстӕр
пъӕзбунӕй
ӕрцудтӕ!
мӕхуӕдӕг
ӕргӕлдзуй,
искодта?
цъухӕй
Батразӕй,
исхауа.
хустӕй.
нимбӕрздзӕнӕй,
Батрази.
здахтӕй,
ракафинӕ,
берӕ!
ӕлгъистӕн
фӕххаттӕн
раковӕ!
Ӕхсийнӕмӕ.
’сӕмбалдӕй.
растъигъта.
’сцӕуонцӕ,
фӕтътъӕбӕрт
Никкидӕр
сигит
исбӕздзӕнӕ?
’сӕндидзтайуонцӕ.
ӕнӕрамаргӕ
фӕттухтонцӕ,
фатау
исхуӕронцӕ,
фӕццудтӕн,
будурмӕ
ӕрбайвӕруй
уонггъӕуаггинӕй
ӕразелӕн
рази.
ниссагъта,
устурдӕр,
батухта:
бухстӕнцӕ
фӕууисӕ,
’вӕсмард
ракъуӕридӕ
бауорамуйнаг
богъайӕй,
кард
фидибӕстӕ
киндзхонтӕн
’рцудайнӕ!
бакомдзӕнӕй.
бӕхгинӕй
скалдӕнцӕ,
Силгоймаг
калайтӕ,
ледзунвӕндӕ
ӕрбон
Хуӕдзелгӕ
рахӕтӕн!
мудзагӕй
лӕууӕ,
дардтай.
срӕвдзӕ
цӕуй?
хӕр-хӕрӕй
тӕрдзӕнӕн,
мӕйемӕй
лӕгмӕ.
уайдӕ
аннӕ
адтан.
зӕгъуни
фӕстӕмӕ)
’ннӕмӕй
фелвӕсдзӕнӕй
Ниццудӕнцӕ.
исбастонцӕ
робасдзауӕн
исӕфтауӕ
Албегӕн
инсуй
ӕрцудӕй:
рахуссӕ
Хонӕ
денгизбӕл
Ӕрбадтӕй,
Дӕс
сибулдзӕ
’схилдӕнцӕ
скодтан,
кӕнетӕ?
хонунцӕ.
цадӕ,
бауадзӕ!
догитӕ
Теувези
хуӕдцӕгъдгӕ
ӕркӕлидӕ;
ӕхсӕвӕ,
еунӕ
косӕрттаг,
бунсугъд
цудӕй,
никкастӕй.
’вӕрис?
бавналуй.
Мӕртӕнбӕл
серӕбӕл
фӕххездзӕнӕн.
бафӕразта,
уонирдӕмӕ,
Тӕхгӕлдиатӕ,
бафунӕй
Гъи,
Цӕрунцӕ
комис,
Судмӕ
ниббазуртӕ
ӕнцӕ.
гъи
кадӕнги
’фсар
кӕнӕ.
фестдзинайтӕ.
федеуӕг
бакодтан:
хъадиребӕл
фембӕлӕн,
идзаг,
ӕнхӕли
ин-еу
гӕлдзунцӕ,
фехсуй.
скодтай?
хъӕбӕр.
исирайдзӕнӕй,
Уалдӕн
къумӕй,
байрагутӕ
райзадӕй
равги
исхуӕцун
бафарста.
фӕткъу
рахӕйттӕ
фудбони
Раздахтӕнцӕ
(цӕун)
гуппгӕнгӕ
фӕххӕлеу
раниуазӕ!
адтайдӕ!
Гӕнӕн
Уорси
нӕлтӕй
ӕригон?
киндӕ
Куройнӕмӕ
байамонӕгӕн
исхизтӕй,
байсардта
согӕн
дзубандитӕ,
Сосланӕй
ракурдтай,
бацӕуӕн
пахампар.
гъуддӕгутӕ
бунтон
фӕттухтӕнцӕ,
гъӕумӕ
хӕлайфаг,
уӕнтӕ;
бафӕдзахстонцӕ,
разиндтӕнцӕ
цима
бауодӕнсдзӕнӕнцӕ;
ӕрсагъта,
Сувӕллон
фийтӕ
нӕуӕггӕнӕг
ниххусдзӕнӕй,
никкудтӕй.
Базудта,
фӕрсдзӕнӕн,
бакӕсиуонцӕ
дӕуӕн,
гӕлст
фӕллӕууӕн
бадаруй
никкалдӕй
сӕрвасӕни
Сӕлих-пахампари
хизтонцӕ
бӕдоли,
Сирдонмӕ
мӕзгитмӕ
хуӕра,
Цӕцхӕбудай,
разӕй
цидӕрӕрдигон
бӕстӕ
искастӕй.
иннӕабонмӕ.
зӕрдинез
хайуан
рахуӕра
басудӕй.
кардмӕ
бӕззуй,
Хъазбеги
бафсадун
ӕрбахастон.
калдӕнцӕ,
изӕрӕн
федармӕ
искӕнӕ,
балӕуирдта
ниццӕвун
ӕрцӕрианӕ!
байсунмӕ
цӕуй!
идӕрдтӕ
кодтайдӕ?
багъавидӕ,
ниддардта.
бал,
ком
ӕрлӕудтӕй.
соретӕ.
гъаздӕ
гъос.
Ӕрбацудӕй
кӕнӕн:
Уайтагъддӕр
рахъӕрттӕнцӕ
дууинсӕдзи
сордзӕнӕй,
Борӕати
къобосгун
сагдзӕрттӕй,
Иурст
мардей
нӕйе,
Сосланбӕл,
цӕуӕг,
дусугон
хъӕппӕл
бӕззис,
разӕй!
фӕдзӕхсетӕ,
иссердта»
Ӕфсӕн
’рбауагъта.
буни.
хатт,
фестӕн,
’хстонцӕ,
ракалидӕ
сискъардта
уард
буллийтӕ,
Бацудан,
зинггӕнӕнтӕ
Майрӕнбонмӕ
ӕнзтӕ
ӕруардта,
байамонӕ,
лӕвардтонцӕ
’рвадӕ,
киндзхӕсгутӕн,
бӕгъатӕр
ӕртӕфтуд
бадтайуонцӕ,
куннӕ
бафхуӕрунбӕл,
ӕрбауагъта.
уайис,
байдайуй
рацохтӕ
исковӕн,
тогесунмӕ
арӕзтӕй
рауадздзӕнӕн,
къӕбӕри
бӕрзӕйи
рацӕудзӕнӕ,
хӕстӕгӕн
’фсӕйнагӕй
бакъуӕрдтон
Уой
зӕрбатуг!
сайӕни
гӕгъӕдимӕ
Авари
«Нӕ
Атемӕй
’риздӕха
исхезуй,
гъӕмпин
ӕвдесӕйнагӕн.
фӕххастӕй,
ӕртайунӕй
кӕнон!»
(Сӕууаййӕн)
бадтӕнцӕ
хуӕздӕр?
ниввӕрӕн,
райсдзӕнӕ?
туни
цонгӕй,
уайа;
ӕвналдтон.
Бакастӕнцӕ
сӕпп-сӕппӕй
уи,
уавӕр
нецӕбӕл
хатӕнӕй
Сосланмӕ?
иссӕтуй
соруй
цӕрӕни
тӕрхӕнттӕ
рауадздзинан
ӕристадӕй,
даретӕ
дин-цид
Ӕфсатий
фӕуидта.
дуари
ракарста
цалиммӕ
бафедаудзӕнӕй.
налхъутӕ-налмас,
мӕстгунау
ниуӕзти
исцудтӕн.
байста
ниййауиндздзӕнӕн,
цӕргутӕ
ракӕнисӕ,
Ӕнӕйсарст
фӕразуй,
райевгъудӕй?
Райӕстигъта
сиахс»,
идӕрдтӕбӕл
бакомӕд
хӕсдзӕнӕнцӕ
рауӕйӕ
хуардгунӕй
уӕйгутӕмӕ,
уодзинан:
исзиндзӕнӕй.
уидӕ
расайдта.
’рдхуард
кӕнӕг
Кудӕй
исистадӕй
басӕттӕн
адзалӕй.
(е)
низзелӕн
зонгутонтӕ
уедугӕй.
исрауагӕ
пахса,
расодзидӕ,
фӕсаууон
хӕссис
дор.
фӕррӕдуйдӕ
Гузавӕ
сувӕллӕнттӕн
иуазӕгдзийнади
ракӕсайтӕ-ра,
басудӕнцӕ
мабал
бауодзӕнӕй,
фӕдзурдта:
кизгай,
кӕнуй.
радӕӕфсаддзӕнӕн.
лӕвӕрттӕ
нигъгъос
нимайун
уодзӕнӕнцӕ
уарзтай
истарстӕй
хӕлӕфгомауӕй,
Нарӕгбӕрзӕй
растадӕй.
ӕрхи
равгӕдта
(син)
рагӕлдздзӕнӕн,
Рарветӕ
фӕрсун:
Сосхъӕди
равзаргитӕ
бӕнтти
разарӕ!
’гъосетӕ?
раздӕхунмӕ.
цийнӕгӕнгӕ
хецау.
Уӕзӕвтауӕ
исесдзӕнӕ,
исхӕссӕг
ӕсхуайун
зундгинӕн
фестетӕ,
ниггӕлдзӕн.
ӕма.
бӕрӕг!
инсӕй,
ӕризадӕй.
ӕнӕконд
кондбӕл,
къӕрт
дзоруй?
ивази
фӕррӕуигъта
арт!
циртей
рацудайтӕ?!
тӕгӕна
рауа,
равардтонцӕ!
Ниццӕвтӕ
ӕрцӕвай
зонун?
ихуӕрсти.
Фуддӕр
ми
мизд
аст
ниртайай,
лӕмарстӕй
къӕразгӕбӕл:
’уазӕг!
реуӕй
бугъгалӕнтӕбӕл
нихгӕнонцӕ,
хӕрӕгбӕл
байиафта
ӕркалдта,
цибӕл
фӕххуӕцдзӕнӕн?
искодта
байзайдзӕнӕн.
Фонс
ӕндагъддӕр
фӕдес
биццеубӕл
муггагӕй?
Уомар.
Мӕлун
бандиудтай
ракъуӕрай,
амӕй,
уалдзигон
ӕркӕнӕн.
бахездзӕнӕй.
Фӕнди
медӕг.
ковунтӕ
агори?
уадӕнцӕ.
Ӕндӕмӕ
ледзис?
бадара,
ӕфсад.
сорбӕл
раздаха,
бафӕразтай!
рафарстон,
рӕфтадбӕл
’рвадӕмӕ:
ауигъд
гъеууотӕ.
кӕнун!
Ацӕмӕз:
хастай
сагӕхти
ходӕн
бахуардтай?
марун!
уӕнгӕ.
бахезӕн
нимморӕ
дардта,
Кӕунӕй
ӕвдсӕрон
басастай,
лӕги.
Сумах
калдта.
фиццӕгтӕй
ӕрбатахтӕнцӕ.
хъӕлнӕгъ
истӕвдӕ
сӕхердӕмӕ.
байеу
уайинӕ,
райефтигъта,
мардбӕл
бафӕдзахста,
фаги
бафсастӕнцӕ,
кодтон;
игуӕрдӕнтӕмӕ
Нецирдӕмӕ,
Дессаг:
стаугӕ
ӕвзарун
гъӕуаггин,
ахӕста
ӕркалӕ.
рауӕнмӕ,
фӕсмӕрон,
фӕххаттӕнцӕ
«цӕмӕй
загътон:
нигъгъавуй
Телӕхсӕн:
сӕрти,
ӕнхус.
лӕкъӕфӕн
рарӕхуста,
фӕсмардта,
исиста:
худтӕй:
ӕхсӕй.
фӕххӕссуй,
базонӕн,
фӕкодта,
ниммӕлай!
сайгӕ
фӕттардта,
Изӕрдалингтӕ
ӕндӕртӕ.
циртити
фӕцӕй
судмӕ.
Ӕринкодта
ӕрхонӕ
уонӕми
райдӕдта;
ко,
Мӕри
гозей
фӕххаста,
раттун
бауадзон»,
ниффӕртт
базийнадӕ
разинг
бӕхвӕлладӕй
ӕфсой
’рвадӕн
’ндӕрхцӕ
’мдзаги;
Фӕруӕ
дзамани
исхӕссӕ,
’срӕвдзӕ
фудӕбон
ӕрацудӕй,
зианӕй
искӕсуй.
ракъуӕрунмӕ
райгъуста,
Цӕргӕ
кӕндзӕнӕнцӕ
багӕпп
Алке,
рӕфтон
уотӕй
байвӕра,
багӕлдзетӕ
никкудтӕй:
ниуазуйнаги
уадзунцӕ».
дортӕбӕл.
тайгӕй
цъируй.
фӕххонис,
нецирдӕмӕ
гиаур,
’рхӕсдзӕнӕй,
рауайдзӕнӕй
бабадӕ,
фӕндӕуаги
рахаста,
ӕрифтудӕй?
рӕвдзитӕй
некума
дӕндӕнгтӕ
хустайнӕ,
бӕхӕн
къӕбис
Уадӕхез
нийхалуй,
истохӕн,
лӕхъуӕнӕй
Фӕгъгъӕр
уатӕй,
’сӕмбалдӕй,
бадардзӕнӕ
согдзауи.
Ӕнӕдон
басайдтайтӕ?
исхӕлеу
ӕнсувӕр-хуӕрӕ
уин,
хорау
тугъдмӕ
уӕле
рауадздзинан.
гумеритӕй
зӕрбатугӕн!
бони.
’намонд
бафхуардта,
кардбӕл
фиртонбӕл
рауадзидӕ,
«Уӕддӕр
Ӕнӕхайири
райарфӕ
дзордзӕнӕн,
ӕнӕуингӕй
фесӕфӕд
дзуаппгин,
Бетърей
ниххӕццӕ
расугътонцӕ
уӕхӕнмӕ
бӕнттӕй,
фӕттург
хӕрӕги
ӕрбайвардта
байнадӕй,
хӕдзӕрттӕмӕ.
хиринкъатӕмӕ
билӕ,
Хуцаумӕ.
фӕууӕд!
Рӕвдзӕ
дугъта.
хонетӕ
Тогус-ӕлдармӕ,
агорӕ,
гъӕунцӕ,
ӕлдар!
фӕрразӕй
Фунуктъизи
уӕларвмӕ
ӕрлигъдӕй.
нихъхъӕрттӕй
зелдзӕнӕн,
нихастонцӕ
Мӕртӕнмӕ
айтӕ!?
Рамайбӕлайуан
ӕллух
фембалдӕй.
рафӕсмардта.
Федеуӕгмӕ
сагъӕдахъӕй
мӕлгъӕвзагӕй
уордӕгӕй.
косӕрттагӕн
равзурстон
къанаубӕл
батухта,
Ӕй
уомӕ-ма
уасхӕмӕ
райдзаг
Уӕртӕ
зӕрбатуг?
цӕрӕнтӕ
никкӕнгӕй
Зӕлдагин
зӕппазмӕ
къулдунтӕ-къулдунтӕ
дӕлдзӕнхемӕ
тасӕй
загъта.
фӕккӕнетӕ,
нийнӕфтӕй
Сӕлф
фӕллайагӕ
’взаг
уӕллӕйти
зӕгъайтӕ,
’нней
туппур;
ниртадта
тугурбӕл
бахатуй,
фӕндуй?
хӕссон
тӕрегъӕд
хӕудтитӕй,
хонунвӕндӕ
исӕвзарунцӕ
уодӕй
Бӕлӕгъбӕл
фӕссурдтайдӕ,
хъанзӕй
«Цӕмӕн
идард-мӕ,
бастъалдӕй!
зӕгъетӕ
къембурмӕ
разелуй,
хуӕца,
Лӕдӕрти
уӕйуг,
бакодтайсӕ
исирд
барвистонцӕ:
никкалунцӕ.
’мбеси
къалеуи
синдзӕ,
иста.
авгӕ
Борӕфӕрнугмӕ,
буйнаги
Гъӕстгӕнгутӕ
къуда
исӕрра
бӕхгин,
нурӕй
хӕрӕг,
исхӕтонцӕ.
басӕститӕ
мулкӕн
дори,
бон,
Ӕрбафардӕг
нецӕй
(лӕхъуӕни),
Ӕхсийнӕн:
лигъзӕй
зӕйӕ
Галтӕ
баримахстонцӕ.
нинниудтон:
нӕртонемӕн
баздахтӕнцӕ
никкӕнӕ!
хай.
фӕттухтӕн,
райирдта
исдзорӕ.
уорандзӕнӕй,
Урузмӕгмӕ.
донӕй?
ӕхстай,
бадтӕй.
бавналай,
мӕнкъӕййӕй,
исхезӕд,
каййестӕмӕ
’уазӕгӕй
февӕрун
’й;
кӕсетӕ.
фесавдтӕн,
Файӕхстӕ
гъарий
рӕсог
сӕртӕй
батӕхун
исӕрхӕн.
кенӕба,
бийнойнагӕн,
иуазӕгдони
фӕййервазтӕй
балӕудтӕй
хъалаури
Асӕхъ-Масӕхъмӕ-Гъолонрехӕмӕ:
гъӕуггаг
бакӕнун
баунцӕ.
ан?
естӕмӕй
ранихъулидӕ,
хонунцӕ,
фестонцӕ,
бафхуӕрдзӕнӕй,
Бӕргӕ,
низзелетӕ,
бӕллахи
ледздзӕнӕй?
худтонцӕ.
ниуазтӕ
ӕнгъалдтон!
сагъӕдахъӕй!
хӕссунмӕ,
рарӕвдзӕ
гӕбӕтӕстигъд
ходуй?
Теурез
барветинӕ.
искафинӕ
лӕудтӕй.
дессӕгтӕ
собӕхътӕ
уӕзӕн
ӕвӕрӕнтӕ
ӕвгӕрдунмӕ
Гъезӕмарӕй
ӕфсадмӕ,
хъӕппӕлӕн
раскъунонцӕ,
хӕдзармӕ.
систа
ӕнгӕттей
’ссӕй
сӕрккаги
гъӕуидӕ,
уоститӕн:
(«ӕ
рӕхистӕй
астӕуккаг
дӕлӕ
Кӕрцӕ
хурфидзаумати
бауӕр
хуаллаг
Хъурмӕ
Нартӕмӕ,
гагауедзӕ
фӕхходун
бахуӕра,
нӕуӕгзад
бацӕунцӕ
нӕмуй,
зӕд,
кӕстӕргай,
давун,
Алибеги,
фӕзӕмӕ,
фӕттӕрӕд,
сагъиндахъӕй
Ӕнӕсагъӕсӕй
федӕн,
ӕрхисӕр
мӕсугбӕл
зонетӕ,
рауӕнти,
мӕтъӕл
дзӕгъиндзӕг
исхуӕцетӕ
бацудӕнцӕ.
бунмӕ;
иннебӕл,
Гебена
кӕрцӕн.
балӕуерун
Хонун
лӕги
цӕгат
рамарон»,
Бӕгъатӕр
хецау?
цӕунцӕ,
денгизи.
(загъта
исистадӕй.
барст,
ӕрӕмбарзта,
Райахӕссуй
кӕуис?
рахастонцӕ,
байзадӕнцӕ.
рагӕлдзуй,
ниррӕуигъта
баба,
нихтӕ
багъомпал
уайдзӕнӕ
Агундӕйӕн
хъудаси
ӕрцӕуидӕ,
бауӕр,
исӕфсаста.
фунукӕйдзагбӕл.
бафедаудзинан,
Елхотти
уидтон,
хъуӕцӕ
фингӕй
хуӕрис?
къудурау,
тӕрнихӕй
гъӕуанзи.
унаффӕ!
бӕдӕлттӕ
Мӕтъӕлӕй
лимӕнти
ӕвзурстонцӕ,
’ндеуй
искӕнунбӕл
фӕкодта.
рагӕлстайдӕ,
дессаг!
ралигъдтӕ,
Нокарайӕн
ӕрцардӕй.
рауӕнӕй
донардӕг
хъутаси
зӕнхитӕмӕ,
кӕстӕреуӕгдзийнадӕн,
цӕгъддзӕнӕй,
фенӕууӕндгӕ
ниууастонцӕ,
ивардта,
сомийӕн)
иссердтай
мӕйтӕ,
ниццафта,
зӕрӕрдӕмӕ
кудгӕнгӕ
басугъта,
галауон
хъутасти
хӕтунӕй,
фӕдигъолӕй
мадӕ:
сӕ
бафснайдта.
исдзурдтайдӕ,
ӕфснайдта.
уогӕй
дзубандимӕ
уосонги
исефтиндзуй
кӕнун?!
кодтайсӕ
Бестаумӕ
Алупп,
амайун
уосӕн
ӕривӕрӕ.
фӕррӕвдзӕ
силтӕй
бецъойебӕл
Сосланӕй?
фӕууодзӕнӕ?
ӕрӕгигомау
Мукара
хуӕруйнаг
Матарай
Кӕркӕ-Мӕркӕ
Уазамӕ
фӕндури
иуазӕгдонӕй,
ниццӕвтӕ
уинӕ.
бицъобӕл
рахъӕрттӕй
хуӕрзгӕнгути
рауадӕй.
Хъара-денгизи
сӕртӕбӕл:
(Алибеги)
раскъардтонцӕ
фесӕфуни
сегасдӕр.
адтан,
ставд,
райдӕдтонцӕ;
ӕрлухтӕ
кӕлунцӕ,
Ухститӕ
ӕлхӕндзинан,
къудурӕй.
цирагъи
фӕссайдта»,
уӕнтӕ!
ӕрцудӕнцӕ?
Райерваздтӕн
Мадӕмайрӕни
Дессаг
рауагъта:
ӕвзагӕй
ракодтай?
хуаллӕгутӕ
къумӕлтӕ
фӕммедӕгӕй,
фӕууидтан.
ратӕридӕ:
уадмери:
ӕруӕдӕй,
ӕрбайтудта
фӕххӕссӕ,
ӕрсагъта
ӕрӕйкодта
къимбус
Лӕггай
ӕрцардӕнцӕ
тӕллӕхсидзӕ
фӕккӕнон,
маретӕ,
пихситӕ
ӕхсӕрӕ
сиути
хезуй:
уотемӕйти.
исамайуй.
бауорӕдтон
киндзӕ,
Бадунцӕ
исхезӕ,
цъух
уордӕг.
ходуни
исефтихтан,
фӕттардта.
ескӕд
фӕггӕрах
гъазтмӕ
Цогӕ-уай,
цӕуӕт
бафснайӕн,
фӕцайтӕ,
рахудта,
ралигъдӕй.
февгардӕн,
стӕргӕ
ӕрбарвистон,
нӕлхӕрӕг
ӕрлӕууӕ,
барӕн!
хъӕстӕ
’сгъонбӕл
февӕрӕ,
хуӕрӕбӕл
уӕдта,
Ций
уатмӕ
ӕрискъардта,
бауагъта!
Ногъаййӕй
фунукбадӕги
Зӕбӕтӕй
ледзуй
дарунцӕ
равардта
Уонӕн
фӕххастонцӕ
рафӕсмардтайдӕ
фӕййархайдтонцӕ,
бӕззун?
рауадӕй
кадгинӕй
богъай
егари
гал-ӕргъӕуттӕ,
исцудӕй!
ӕнварс
измӕлун
ӕргъӕудтӕй
’ссирдтай,
ӕрбакӕнетӕ,
хузӕн.
уӕлхонхи
Сувӕрци
Ковун
фидӕбӕл
фӕххӕссидӕ,
мӕкъустӕг
бацӕуӕн,
уӕбӕл
искӕнӕн.
Ӕрбауайетӕ,
Фарстонцӕ
бафӕсфӕд
гъаздӕй?
ӕрбацӕун
Ох,
дӕлфӕдтӕ
ӕнервӕзӕг
бафтуйа,
цӕрдзинан!
уйгутӕ
цъари
Хуйӕндони-ӕлдар
истухтонцӕ,
Ӕрцо
феста,
фӕммӕнгӕдтӕдӕр
фӕйнердӕмӕ.
’муод
фӕдӕгъдбун
хунгонди
уормег,
низзел-дзӕнӕй,
бадгӕй
Алӕги
исӕфтуйдзӕнӕй,
’мбӕлттӕ,
Тӕгӕри
изазнӕн
Ӕхсӕрӕ
фидӕ,
лӕдӕрун,
афӕдзи
уод!
’ссирдтонцӕ,
тъӕрӕбӕл,
уӕрдундонӕй,
Бангъӕл
байдайдзӕнӕнцӕ,
зиндзийнӕдтӕй
истухтонцӕ
ӕрбахаттӕй.
цӕгӕрхуӕрд
Насиран
байсарун
къенбур
хуӕртӕ;
Ниххӕлар
гобӕнттӕбӕл
райдзагиуонцӕ.
фӕндаттӕй
байдӕдта,
’ййафта,
балӕдӕрдтӕнцӕ
’хститӕ
дзиуапп
дзӕбокӕ
исаййафта.
’рбахӕццӕ
бавзаринӕ
байдзулдӕй
Ӕстонгдзийнадӕ
«Дигорон
(уосӕ)
фестадайдӕ,
фехста
Еубон
фӕдздзубандитӕ
сӕртӕ
Залихан-рӕсугъд
загътонцӕ.
ӕвардта,
уонӕн
багъарӕй.
адтайдӕ,
лӕгемӕн
хуссунмӕ,
’рхӕсдзӕнӕй?
рӕсугъддӕр
нийуидта
усхъӕтӕбӕл
еститӕ,
дӕн;
нин-еу
батухстӕй.
зиндзийнӕдтӕ
хондзӕнӕ
ӕркарста
рагӕлдздзӕнӕ.
басастӕй
уӕлфӕдтӕмӕ
лихстӕгӕнгӕ,
рохс
ниввӕрӕд,
Хуӕрзбон,
мӕрзӕздухт
разагъта,
райласунцӕ
зонундзийнадӕ
адт,
’ссирдтонцӕ.
ӕртасгӕ
ӕрцӕун
къӕццейуӕг
ӕрласетӕ!
донгонтӕбӕл
аразун
фӕййидтон».
ӕризӕр
бадуй
Рӕфти
фӕдздзурдта.
ниртайӕ,
ӕрбауадӕй
Агунда-рӕсугъд
иссуй,
ӕрахӕстонцӕ,
Сӕгдзӕрттӕй
никкодтонцӕ,
ӕзнагӕй,
финст
бафедудтайуонцӕ,
Богъати
Майрӕнбон
искодтонцӕ,
ӕриздӕхдзӕнӕн,
Бауадӕнцӕ
ӕрцӕвдзӕнӕ,
хъалони.
сӕригъунтӕй,
«Пихсӕ,
басугъдӕнцӕ,
адзалӕн
Ӕмбӕлттӕ
рагӕдзӕ
мӕнги
«Бӕрӕг
къилдун
бакаста,
рӕстӕгути
Урузмӕг.
нурма
исирадӕй
берӕ,
гуриконд
гъӕртӕгӕнгӕ:
хӕтис,
хуӕрӕфурт
бустон
исаразиуон,
фӕстӕмӕ!
гӕппӕлгай
уосонгӕ
’лгъистӕй
кӕркдони,
ниццӕвдтӕ
е?
рахастонцӕ.
исцӕуни
игуӕрдӕнти
игъӕлдзӕгӕй
цӕргӕй,
бӕнттӕбӕл,
ӕрбатӕхун
’уазӕгмӕ
Алупп
сосӕггӕй.
нимӕдзи
Номгӕнӕг.
уӕхуӕдтӕ,
исзӕгъӕ
уолӕфгӕ-уолӕфгӕй
ӕнгон
барвӕнстӕй,
тонунмӕ
Гъолонрехӕ,
ракӕса,
Цӕф
Мӕрдтӕй
богъ-богъ
цӕун;
кӕндзинайтӕ,
изазнитӕй
ниссадзетӕ,
Ӕрбаздӕхӕ!
ракувта
гъӕумӕ:
мӕлунцӕ,
хӕнхтӕ,
’нбал
кондӕн
цъаси
ба-къӕртт
мӕстӕймаринӕ,
ӕрбалӕудтӕнцӕ.
уайгӕ-уайгӕ
тӕхӕг,
ӕвзарон,
ниртайдзӕнӕй,
судзийнӕ,
ниццавта,
мулдзуг-бӕрзи
кизгуттӕбӕл,
Нӕннӕ,
Сохтатӕ
рафтудӕнцӕ.
хуӕздӕртӕй
хузӕн».
бакодтонцӕ.
ниууагъта.
бӕхӕй,
нӕ?
фӕрсонцӕ,
райервазтанцӕ
бабӕттунцӕ.
къеламӕ
гъарӕй
хорискасти
Раргъувта
Фиййаумӕ
бӕлӕгъ.
ратӕхун
бони!
ниххуӕцунцӕ.
Хуӕндонӕн
дзаумауӕн
гъӕуй.
искъахтонцӕ
сӕдемӕй
басмахъи
«нӕ-нӕ-нӕ»
’рхастон!»
цӕй
Фӕрӕт
сӕрккаг
илункъи
уадзгӕ,
еугуронзӕрдӕ
уи
байдӕдтонцӕ:
хедмӕ
цӕудзӕнӕй
(ауӕдзӕгӕнгӕ)
«Цирдӕмӕ
бӕхбадӕгӕн
уадзӕн
Агунда
исӕргъувта,
мехбӕл
тохун.
закъи
дуарбӕл
ӕндеунцӕ.
исцурхта,
Борхуарали:
’уазӕги
адзалӕй
уасхитӕ
незӕй
бауӕгӕ
(уотемӕй)
къеретӕ
цӕубодзо,
ракъобалӕ
зинггор
хъурий
бухсгӕ
раластон
зӕгъдзинан,
ӕрхӕсса,
уацӕг,
Дзурдтонцӕ
седзӕргӕс
уӕхемӕ
цӕуа
Акула-рӕсугъд
ауигъдӕй!
фингӕ.
бафтудтон,
Хӕфситӕ
цъасӕй
бӕндӕнӕй
ниххустӕн.
Цӕстизолӕй
ниууасиуонцӕ.
Бӕнттӕ,
дзӕнгъал-мунгъулӕй
ратдзӕнӕй?
Исӕвди
фурттӕй,
стӕмӕй-стӕммӕ
Бафедаун
лимӕн!
зонис,
цӕрун
ӕндӕмӕ,
закъдзӕрттӕй
исковдзӕнӕ.
бакомдзӕнӕй,
думунтӕ
иссирдта;
ӕркӕндзӕнӕй,
урдугмӕ
авд...,
хуӕрон,
ниббаста
цъеутӕ
хӕбӕццӕ
Зӕгъӕ,
месинтӕ
гъосинӕй.
нихӕсӕнгӕрон
Айсана.
хецауӕн,
Ӕхсӕртӕггати
радардтон,
гъавгӕ-еу
фараст
къелатӕй!
гъӕуй!»
исфицӕд
’фсӕнцъухтӕ
ӕривӕрдзӕнӕ,
тӕрсетӕ!
зинггӕнӕнмӕ
ниххӕстӕй,
синдӕй,
цӕуӕд.
ӕрхаудзӕнӕн,
тӕрсагӕй
бацӕуиуонцӕ,
фудӕбони
ӕриййафдзинан,
ӕвгӕдта
хеди
ниххуссидӕ.
Хоййи
адтайдӕ
ӕруадӕй.
Ниндзарста.
зӕбӕтӕй;
исаразта.
тохъули
Зӕгъуй:
къустелӕй
фӕххаста;
гъуддаг
фӕуидта
кӕндзӕнӕ!
бакӕсун
байарт
кодта.
хъуӕлтӕ
мадзалӕй,
бахуӕронцӕ,
дуӕртти
ниллӕууӕ,
ниффӕлдайӕ
фӕххӕссун
радӕрдтитӕ
’руардта,
ӕхсӕвӕри
дӕумӕ
ӕнхӕлцӕ
балӕборуй.
устуртӕ
ӕрбакъуӕрдта,
Ерӕхцау,
зилдӕй
ралӕкъун
балӕудзӕнӕй.
къуӕргӕ
ци?!
къимбустӕ,
иссердта.
сӕрвди
Агунда-рӕсугъдӕн:
идтонцӕ
багӕлстон.
дзолгӕнгутӕ,
фӕттилеф
фестидӕ!
цауӕйнонти
Еци
исуидӕ.
уоййасӕ,
базонидӕ,
Хуцаумӕ,
тӕзгъӕ
скувта:
хъумӕцтӕй
фӕцудтӕн,
хусгӕ,
фӕззиннидӕ,
фӕууианӕ
фӕззилдӕнцӕ
Рацудӕй,
’ркастӕнцӕ,
фонсгӕнӕг
бахуӕргӕй,
Фӕснарт
Курдалӕгон
гъосойтӕ
ӕруадздзӕнӕ.
’ндон
бахуӕридӕ.
ӕфсӕ
кӕбӕлдӕр
закъитӕ
дзубандимӕ.
нӕтуни
гъӕр,
хуарзӕнхӕ,
архайунцӕ?
тугъдӕй,
бафӕллайуонцӕ,
айкӕ
Ӕрфедудтонцӕ.
бадзоретӕ!
радзурдтон,
фарсбӕл,
ӕнӕзӕгъуйнаг,
цӕрӕг
Цибӕлци,
фефхуардтай,
адӕмтӕй.
кодтонцӕ,
цинкӕ
Уӕйгутӕмӕ
фагусӕй,
къӕлӕтгун-бӕл,
байамудтонцӕ
цӕсгони
искодтай
рацӕугӕй
лӕудтӕн.
ронг
Хабӕрттӕбӕл
фӕддӕттӕн,
’ибӕл
хамеци
еумингий
бахъиамӕт
ӕрцӕун.
агоронцӕ,
сӕрдар
’сбӕрӕг
дехтӕ
рауадздзӕнӕ
искӕнон.
фӕлледзидӕ.
исбӕзтӕй
ӕхемӕ.
Гириз
ӕрлӕдӕрдтӕнцӕ,
урундухъбӕл
есуй,
гъӕуайгӕс
байамондзӕнӕн.
къелабал
нилхъевун
бауарзта
фӕххӕссисӕ?
Радзорай,
’стӕвдӕй,
согвадӕнмӕ.
дӕвдӕг
фат
ниццӕфстӕнцӕ,
фунукмӕ
хъаурӕгиндӕр
губурӕй,
(ӕрхъӕрттӕй).
къелатӕ,
басастонцӕ,
ниццӕгъдун
Ӕхсӕртӕггати,
галбӕл
дардтай!
баскъардта
зудтан.
ӕтдор,
калгӕ
исирайдӕ.
банимахстон,
артмӕ
Согтӕ
Цуппӕрдзӕлхуг
бумбулий
фӕххӕсдзинан.
айнӕгмӕ
ниббӕттӕн,
лӕгӕтӕй.
базондзӕнӕн,
фехстон.
фӕцӕй;
фӕхъхъиамӕт
ӕрбахӕссидӕ
бацӕй».
ӕмбесонд
рамӕла,
бакӕндзинан,
бӕхӕргъауӕн
хаййи,
хуссон!
ниццурхтонцӕ,
Санс
хонинӕ,
кӕнун.
расуг
бафсадон
хъӕртдзӕнӕй,
теуӕй
байгъосӕ,
денгиз-уордӕг
фӕйнӕхуземӕй
’гъдинцойнӕй
фӕсонтӕ,
Куйтӕ
уоней
Йаллах!
хулуй
иссердтайдӕ.
нихмӕ
кӕнис?
Тъизмудӕ
фурцийнӕй.
лилагъз
фӕццудӕй:
Орузмӕгӕй
ракъуӕридӕ!
бацӕппо-лӕппо
мӕлгӕ
растигъта,
банимахста
ӕхецӕн,
ӕзмӕлгӕ
ӕфстау
бадзориуонцӕ:
фӕууӕд.
авдӕни
никкодтон!
истудтонцӕ,
уадздзӕнӕй,
фурттӕ,
Бӕхгӕстӕ
ӕгӕсти
смагмӕ
нилластонцӕ
’хст
тугулдортӕй
равардтонцӕ;
рацӕуидӕ,
боцъо
ӕхсӕрфӕмбӕлтти
байзайуй
ӕрӕвӕруй:
ӕрхезуни
уони,
Уотитӕ
фӕццотӕ!
маргӕ!
лӕдӕрдтӕй,
цъопбӕл
тӕвдарудтитӕй
бӕхгӕстӕбӕл,
Кокойнӕй
Зевӕг,
хорбӕнттӕ
фесавдӕнцӕ.
фурттӕн
сӕрӕн!
лигъзи.
равардтонцӕ.
(Уӕрхӕг)
фидбӕл
ӕрцудайдӕ.
дууадӕсемӕй
раздӕха
сабурӕй.
басоми
губунӕй
бонсауӕйизӕрмӕ
хъувгъани
мӕнкъӕй,
ниссагъӕси
раскъӕфӕ
’содзинан,
базихъир
киунугути
ниссистӕ
Барастурӕн
Нӕхуӕдтӕ
ниббастӕй,
нистъихта,
арт.
тӕрних
хъадиртӕн
(нур
бӕхгӕстӕ,
Арӕхдӕр
фӕцан
хӕта
царвӕй
«Ацӕтӕ
адӕм!
Фӕдбӕлгӕсгутӕ
бафсаста,
Сайнӕг
цудтӕн
Ниййахуадӕ
ӕрбахаста!
искӕндзӕнӕн!
бӕхдӕндтӕмӕ
хъувгъан
цадӕй,
афӕнттӕ
’фсесӕй
фӕразунцӕ;
фӕууӕлбилӕ
’сцагъта,
«Бамаӕвзарӕн
дзаг
уинис,
искодта,
Бодзой.
Уоддӕр
хуарӕ
ратудта
Ногъаййи
иссердтайнӕ,
фӕххастонцӕ,
хоййи
бацавта;
Курдалӕгонӕн,
ӕнӕгъостӕ,
агӕмӕ
амона!
нигъгъавта
нӕхемӕ,
разӕгъӕ
над-над,
ӕрихснидӕ.
райдайдӕ,
надебӕл
аргъ
хӕтӕли
бӕрӕгдӕрӕй
раморӕ
ахедгӕ
ратохӕн
фӕккодтан,
’ссӕй,
бӕгӕнийӕй
руймон
ӕн-къардӕй
бафарстай,
ӕмбохун
согфадӕнӕй
Уомӕ
Нукаралиййи
Ций,
фӕккурдтон:
бахуӕрӕн.
ӕрбахонон,
Цӕу-бодзо,
ратухстӕй.
бацӕуидӕ,
рафснайдта.
цъӕфсӕ
уагътон!
исон.
равардтайсӕ!
Гацца
сӕхемӕ.
фӕццардӕнцӕ.
Ӕвдсӕрон
ӕрзӕронд
.
рансӕдта,
сагъиндӕхъи
къӕхтӕн.
’сӕмбалдӕй;
некӕмибал
кӕнун:
алли
ралӕстӕй,
равзурстӕй.
байвӕрунцӕ,
ӕгъзӕлгай
цӕфмӕ
бицъотӕ
галтӕбӕл!
уонӕхсӕртӕ!
байгъосон!
равгарста
дӕлфӕдти
фӕсдуарӕй.
Арӕхцау:
дӕр,
Ӕндзаруй,
надбӕл,
’рхӕссетӕ,
ниххӕлхӕл
имӕ
ӕнсувӕремӕн
дӕттуйнаг
робас,
кӕуй
бауагъдта
дӕхуӕдӕгга
бӕласбӕл
Дзахан-махани
адӕн?!
уонтӕхъелӕй
скодтонцӕ.
уомӕн!
райстай!
ракъуӕринӕ,
ивулд
’фсийнӕ
Батраз,
’мод
пӕскъутӕ
’ркъей
бабӕй?
кӕна,
ниннӕхсӕд,
хезӕн,
Биццеудзорӕ
тиллӕгӕй
дугъосуг.
Елиатӕ:
исӕнтӕстӕй,
Рӕнгъӕй
бацудан?
Лизӕхан-рӕсугъди
хъуртти
курӕти
ракӕсӕ!
баййафта,
лӕудзӕнӕн
фӕссагелӕ
балцимӕ,
бадардтонцӕ
базонунмӕ.
бал.
кӕнис?»
’гас
ӕрлигъдӕй,
агъаздзийнадӕ
хъабагъи
зайӕд!
фӕрстӕмӕ.
ниммӕтъӕл
уазӕг
фӕккӕнон»,
Ногъаймӕ
сомигонд
идзаг.
фонсӕн
Разӕй
ратӕхуй,
кунцити,
байлӕмарста
исӕнбалдтӕ,
Берӕ
фӕрсунцӕ
рахаунбӕл!
зӕппадзи,
фӕффӕдеси
бафсадетӕ,
райервӕздзӕнӕ,
кордзӕнӕн,
Субӕлцийӕн
исцола
фӕккӕнуй:
кӕлмон
искӕнон,
райдайӕнӕй
ӕркӕнон,
кӕдзос
сӕдӕ
ӕрдози
цотӕ,
ракой
кафун
уодзӕнӕнцӕ,
ӕлгъетун
баримӕхсӕ
исирайӕд.
тӕссармӕ
ӕфсӕддони
сегас
исхуардӕй,
райервазтӕнцӕ.
ӕвзаг
кизги.
къӕбиси
хуӕздӕрӕн
ниццӕй»,
бавзарунмӕ
ниххаудзӕнӕй.
иссеринӕ.
астӕумӕ?
Къантдзи
иссердта
Куймӕ
фехалдӕй
гъаст
уӕлдӕйттӕй
’сбуцӕу
уӕй!
фингӕ
бадӕнтӕй
къуар
хӕфси
фӕрсунцӕ:
уадзетӕ.
кезу,
искӕнуй
дзигготӕ.
ниххуӕстайдӕ.
бафӕсвӕд
Цирдӕмӕ
исластонцӕ
ӕресӕ,
исбатдзӕнӕн,
хӕстӕгути
байзадӕй;
рагӕлстон,
Кезу
гъазтонцӕ,
исхезуй
цӕрдзӕнӕн?
никкодта
игъосун,
райсдзӕнӕнцӕ
Нокар-ӕлдарӕн
фехӕлидӕ!
февардта
ӕндон,
ниууардта
галауони
фӕййервӕзӕн.
’смагмӕ
ӕрбафтудӕй.
фусун!
фӕхъхъан
дзӕгъгӕ
фӕллӕуй,
Цийнӕгӕнгӕ
’сӕфт
цӕууй?
ракъуӕрай
уорссӕр
фезонгутӕ
ӕвналгӕ
сабур!»
бакастӕнцӕ:
’мбӕлттӕмӕ.
енцегтӕ
Цацӕгӕй
исдзурдтон:
нин
коргӕ,
Расугӕй
тӕрдзӕнӕ,
ниууасидӕ,
ниууагътай,
голлӕгтӕмӕ
дзедзедар
байефтиндзӕд,
Фехста
рамардта
сирдти
уосиат
цома-цо
Исхуӕцӕй
Еблагъуӕ,
уосӕнсаст
зудта:
уобӕл,
пихсити
лӕхъуӕней
дзӕбедур
ӕрбаморӕ
Барӕ
адтайуонцӕ?
хуардтонцӕ
раттӕд
ӕхуӕдӕг.
еблагъуӕ
исхӕсдзӕнӕ.
хӕдзарӕн!
кодтайуонцӕ
ниллӕуирдта
исхӕццӕ
ӕмбарзтайдӕ,
сифӕбӕл
согдзауи
ӕрмӕстдӕр
Хӕмици,
хъиамӕттӕ
баниуазтай,
Хуали
ӕрбахудтайтӕ,
изӕрӕй,
бинагин
бахуардтай.
унаффӕбӕл
гъӕдти,
’рбакӕнайтӕ,
базондзинайтӕ,
къахойӕй
гӕлдзунбӕл
Дзимайхуӕ.
идонӕй
зондзӕнӕй.
фӕммедӕг
хецауиуагӕн
фестуй,
фӕццӕуис,
хабар,
нӕййес:
никкастӕнцӕ:
Исбадун
Ӕхцӕуӕн
Натар-Уатари
ӕрбавгарста.
Хъолгъай
Мукарамӕ
Нокар-ӕлдар.
рарветон,
ӕнос
бӕрзондбӕл.
дӕттун.
тунд,
дӕр:
Тотури
гъавис,
фӕгъгъомбӕл
’ндиудта:
фӕззинна,
косӕгдзухӕй
зӕрӕндтӕ!
’ссирдтон.
сагъӕс
ӕхсӕй
фӕууидта,
Ӕрбахезӕ
’схӕлар
амонгӕ:
хундзинан;
хӕлӕфти
фӕккодта;
сунт
Уалӕнги
агурдтон.
ниууадздзинан,
сансмӕ;
Ӕрцудӕнцӕ,
тӕрсуй
ӕрифтудӕнцӕ.
согтӕ
гъуддаг:
(Зевӕги)
саги.
Синд
нимайис,
зиндзийнади
байгидтӕй.
фӕххӕссӕ
Сӕууаййӕн?
Уазӕвтауӕ.
налатдӕр
кӕндзӕнӕнцӕ!
исхуӕцуй
ӕздӕхон,
змесӕ
дусиуонтӕ,
иссаггаг
баст
Хуӕрун
бакӕнтӕ!
ӕнаккагӕй
Уодӕн
ӕзнагӕй
рарӕхцтӕй.
ӕркӕнгӕй,
рамардӕнцӕ
Ӕхсири
кӕрӕдземӕй,
уӕларв
фӕййервазтайдӕ,
Уорӕзмӕгӕй
Хӕзни
искъубус
ӕрбацудӕй:
зудтан,
ӕфтудӕй,
Ӕхца
фӕлтӕрӕн
бӕлццон
Ехӕврагъ
биццеудзорӕ
Циртмӕ
Нихъхъӕрттӕй;
дзиуари
исхуссон
фӕййагайдта.
рагӕлдзӕ-багӕлдзӕй
зудтонцӕ,
мӕскъӕбӕл
кӕнӕн;
мӕкъур
нихъхъан
нӕмуй.
комай,
мӕлонцӕ
Сатана,
фестӕг,
Балци
ӕрбацӕйевгъудӕй
радзоридӕ:
Фидбилизи
ӕрхъӕртиуонцӕ,
кадгиндӕр
гъӕутӕмӕ,
’гъдауӕй
ӕнгъалдтан,
раттунцӕ,
ихуӕрсти,
Сосланӕн,
ӕрбаскъардта.
исавдӕнцӕ
Гъулӕг
хезӕ,
уздӕлгӕйдтӕй
расӕрфтон.
фӕххуӕцдзӕнӕнцӕ,
Ӕнгъуд
ӕрцудӕй»,
бафӕллайун
фӕййидта,
ниффаста.
хатгай
ӕнӕкъах
фицун
’фтигъдтитӕ
нӕ
хаттмӕ
иннердиггӕй
гиаури
Хӕмицмӕ:
Хорискӕсӕнмӕ,
бӕхгини.
сире
рахизтӕн,
Хуцауӕн,
исхастай,
састӕй
Гъӕздуг
уонӕхсарти
базондзӕнӕн.
муггӕгтӕ
кӕндзинайтӕ?
Бӕрӕг
агоронцӕ
миуӕ
никкудтӕй
ӕфсӕдтӕмӕ,
ӕрбаздӕхуй
Уацирӕтбӕл
ракурдта
рацӕудзӕнӕй-ӕй
раййафта
цума.
ибӕл,
саргъ,
ниххуӕстӕй.
райевгъудӕнцӕ.
ниццийнӕ
ӕмбӕлдзӕнӕн:
ӕфсастонцӕ.
ӕндонӕй
гъӕди.
ивазни
сгъазун
берӕгъдзармемӕй
тохӕндзауматӕ,
нур!
гобецаг
(адӕм)
ӕвӕргӕ
хатун
сӕттунбӕл
Исхъӕрттӕнцӕ
бакӕсӕ
цӕгъдтитӕ
балигъстӕ
федарбӕл
соронцӕ!
агорунцӕ.
даргъ
хӕстӕг.
тӕрхъос.
разагътон,
гъуди
фӕдтӕн:
гиаур
ӕстарцӕ
’рветуй,
ӕндах
ниннинковӕ!
фӕзӕмӕ
бон-сауизӕрӕмӕ
Райстонцӕ,
ӕрзондзинан
авгау
Берӕгътӕн
лигъдӕнцӕ.
уинуй
мӕ,
лазӕй
фестудта
хаудтӕнцӕ.
ледзӕн!
мӕнӕуи
цо,
фӕббадтӕй,
уоми!
гурӕмӕ,
бафарстан!
суйни
Сӕлих.
ихӕсгин.
Ауиндзӕгӕй
дзогӕбӕл.
исистадтӕн,
фӕлласун
дӕхебӕл
бацахста
цӕстӕмӕ
ӕнгъудӕй.
фурмӕстӕй
ниллӕсуй
ӕрцӕуӕн,
рацӕппо-лӕппо
Гурдзий
ауӕдзӕбӕл
астӕухъанз
ӕй).
рацудӕнцӕ.
цауӕнгӕнгӕ
дӕ..,
суадздзӕнӕн,
дзедзейӕй
ихалдзӕнӕн,
саугъӕдтӕй
сӕумӕраги,
гебенайӕй,
хӕтӕлтӕ.
ӕнцӕ,
Алибег.
азуймаг
разадӕй
маргъ
Нӕхецӕй
бӕтман.
зӕгъуй
’нгулдзӕбӕл
равгӕнӕ
Астӕуккаг
хъарӕ,
хурдзинтӕ,
рацӕугӕй,
калдӕй;
фӕсхъитӕ
ӕй!»
исдзӕбӕхиадӕ
ӕнгъӕл,
ӕрифтауинӕ.
Уорӕзмӕгбӕл
дзигло,
марӕн
нивӕрзӕнӕй
мӕргъти
топпитӕ
рагӕлстонцӕ.
(дин)
Лигъзи
фӕддарун
берӕгъдзӕрттӕн
фӕззӕгъунцӕ:
’таугӕ,
кинтӕ!
райдайдзӕнӕнцӕ
исдзурдтонцӕ:
ӕрбадавӕ,
ӕгъдау
некебал
Акула-рӕсугъд:
корон,
ратумбул
ӕнцӕ
рафедис
Уогӕ
ӕрбавгарста
ракафтонцӕ,
бунатмӕ:
Дзолгӕнгути
рахауай,
фӕхъхъӕртинӕ,
кодтайсӕ.
мардзӕнӕнцӕ,
бацӕун,
лӕгӕрдгӕ
Уорӕзмӕгӕн.
еугаййӕй.
Кизги,
минутмӕ
Исхуӕцӕ!
агъӕзтӕ
рахуӕстӕнцӕ.
ратгӕй,
исбӕззинӕ!»
дор»,
Рацӕппо-лӕппо
фӕххӕсдзинан
зӕгъидӕ:
лӕгау
фидӕй
дуӕрттӕн
Ӕрӕйафтонцӕ
уа.
ӕвдесӕнтӕ
ниууай
кордзӕнӕн.
рафӕрсон!
ецирдӕмӕ
ронбастмӕ.
’мбӕлттӕмӕ
игъусун
Цихузӕн
ескӕмӕ
Дзенети,
ӕрийафтонцӕ,
тавун
ӕнхузӕн
мулкбӕл
фезмӕлӕг
хӕмпӕли.
нимӕтӕй,
Гузавӕгӕнгӕ
ниййерӕг
фати
ӕфсадмӕ
никкӕнӕд.
рун,
истохон
фиццагидӕр,
дорӕн.
искӕндзӕнӕй.
раттетӕ!».
исиздӕхуй
ӕрбакӕнайтӕ
исӕвӕридӕ,
хӕйттӕй
ниррӕуигъдта
ӕриудта.
уонӕмӕ:
фӕцудӕнцӕ,
хораууон
Сосӕг-ӕлдари
ӕфсӕдти,
Хезун
сӕхе:
бафхуӕрдзӕнӕ.
ӕздӕхун
баугӕ
кафта.
зонун;
рахуӕрун
зилдӕй,
бафӕразинӕ,
радавунцӕ,
уиуонцӕ?
Алмутахъ
бауорӕдта.
иссердзӕнӕн,
денгизфонс
ниннахстӕй.
ефтонг,
Ӕнсувӕртӕн
игуӕрдӕн,
Камбадати
исхӕссетӕ.
(лӕхъуӕн),
ӕркъуӕрдтитӕ
райсӕд!
рахилӕ
ранхуӕрста
Нартӕн?
къелайӕй
кастӕн
уӕргутӕй,
гъелӕбӕл
ехгун
Ацӕмӕзи
Тӕвдӕ
ӕрбаййафта,
бӕлӕстӕн
ахӕссун.
бицъо
зингӕй
тӕрдзӕнӕнцӕ
ӕвдесунмӕ
бабиаг
ӕгъдауи
цъарӕ
киндзӕхсӕви
макӕцӕй
зӕгъисӕ,
хӕссунтӕ
Фӕммӕхаста
Зулукъо
хӕларӕй
гъезӕмӕрдтӕ
уонтӕбӕрзондӕй.
ратухта
ӕвдсӕронтӕ
сласӕн
Зевӕги
фелхъева,
Уӕдӕй
банимӕхсӕ,
равзурстӕнцӕ.
райеветӕ.
ниццӕуинӕ!
байӕскъӕруй
бӕгӕни
цӕуетӕ,
Рахуссун
ӕрбацудӕнцӕ:
гъӕубӕл,
ӕррӕстӕ
бауадзонцӕ,
бафедаудзӕнӕй
ами?
тагъд-тагъдӕй
Хъӕбӕр
’скумдта
уадӕндзо
уинунцӕ,
хезунмӕ,
Хъабагъ
бӕрзкувд
’гъуста
ӕнӕномӕй,
ӕрбадуй
ракӕсӕ,
хуӕрдзинан.
къӕбисӕй
ӕвзиста
сӕлгъиста:
пеци
хумӕллӕгбӕл
фӕндаггаг».
цӕстӕн
никкувта,
’фсадӕй
Ацӕмӕз.
Фӕффӕдес
гурумухъ,
иссугъдӕй.
кумдта
сӕхе.
согдзау
фӕрраласӕ-баласа
байдзагӕй.
Бабӕрӕг
ратудта,
хестӕрӕй
Исон
бӕхтӕй
фицунмӕ.
гъудгӕнӕг
исӕййафон,
синхонтӕй
Ӕрбонӕ
адӕни
Халӕнттӕ
Гема-Гемудӕбӕл.
базонетӕ!
(ӕхседӕн
фӕхъхъӕбӕрдӕр
ниттохуй;
адӕмбӕл
лахъуӕнтӕ,
Багъодзайӕн:
’уазгутӕ,
никкодтонцӕ
бафтудӕй.
Галтӕ,
фӕййагурдтон,
Уалинмӕ,
Загътонцӕ:
бакодтай
хатти,
ранихаста.
Улинкъӕ,
ниццурхтон.
сарсени.
уиндтитӕ
исласун
хуӕрифурттӕ
Гӕрзтӕ
ӕмбӕлуй.
лӕварӕй.
худтӕй,
раскъафтон,
киндзхон
Асӕхъ-Масӕхъ-Гъолонрехи
исцӕвуй
Беденӕги
фӕрсрӕбунмӕ
байзайай,
тухти
Ӕрӕмбурд
Нийнӕфуй
сиздахтӕй
зӕнхӕбӕл;
рехдзӕрдтӕ.
исхъӕрттӕ!
ратардта
цардбӕл
кӕсӕн
мадирвади,
«Алӕг,
зинти
«Цума
куйбӕл
ӕргъдунгӕ
искастӕй
’нгъезуй!
хоййӕн;
сирекъелабӕл,
рауайунмӕ
хъалац
баримӕхсӕ,
абони-исони,
рагъӕзтитӕ
рабаста.
дуарӕй.
ӕндон
стӕри
Маргъ,
Фӕндгӕ
«Лӕг
уаргъбӕл
фидӕмӕ,
кӕнонцӕ.
Малхъи
рагиау
хонгӕгӕнгӕй
разиндтӕ.
къуаргӕйдтӕй
ӕфсӕйнаг
уобаййӕй.
зӕгъетӕ,
ниццавд
дууердӕмӕ,
ӕртиккаг
ислӕудтӕй.
уон
зайдзӕнӕн,
фӕдхуасӕ
фидӕй,
зӕгъиуонцӕ:
Муртазати
лӕвардта.
рахездзӕнӕн.
гъӕздугдӕр,
’хсир
хъурӕй
бахъӕрттӕнцӕ.
ниххуӕстӕнцӕ
медӕгмӕ!
иссирдта
лӕгигъӕдӕ
ӕхсӕвӕ-бонмӕ
басайдта»,
лӕхъуӕнтӕй
кӕвдӕси
ӕхсӕнмӕ.
рахатӕн
Хуалердар
цӕститӕмӕ
ракодта,
фӕууй:
«Гъей»,
гъӕуӕрдӕмӕ
ниууагътон.
(Ацӕмӕз).
фӕббӕрзонд
ниуӕзтгун!
уотемӕйти
Сайтантӕй
баййафа,
байсун,
рамардтан
Хӕрами
Албег
рахъӕртун
нимбарзтай
(фиди)
ниббулдзӕ
ниттелуй
Зӕсхӕбуда!
бӕтман
ӕрбахаста.
раттис?
деденӕг
фӕууинуй.
цавта.
лӕгмӕ,
ӕрхӕссидӕ,
уагътонцӕ;
Тӕрхъос
ӕнтӕсуй?
’вдеу,
фестадӕнцӕ,
дони,
гъуддагӕй,
лӕгигъӕдти
ӕрӕйафидӕ,
кӕунмӕ,
цетенӕ
Гъазунгъон
ӕнвӕрсгӕ
ӕнкъардӕй
ниуӕзтӕй
хуӕрзӕбонӕй
цумгӕй
хумӕгӕнгӕ,
агоруй;
цӕрдзӕнӕн!
исластонцӕ:
«Рауай,
силтӕ.
ӕфсӕнцъух
фӕггӕп
ӕвгӕнӕ
Цалхӕн,
биццеу?
Нари
Гъӕуама
енцеги
фӕзгъазуй,
тумугъи
еуцӕфон
бунккӕгти
ниббадтӕй:
фӕццагъди
хезун
баниуазай,
сайетӕ?
рахез
кӕнис.
цӕудзӕнӕнцӕ!
доцон,
ди
къох
уӕхӕнттӕн
Фунукӕй
Сӕлӕбӕл
фӕлдесгӕ
ниццӕвуй.
Саугин
Конд
гал.
дон,
ӕрбахонетӕ.
Мисирхани
Фӕндитӕ
ниуазун,
фудӕнӕрай
Ӕрфӕззӕг
хуӕсӕ
бони
Уӕддӕр,
согтӕ,
Акула-рӕсугъди
фӕггегӕ
ирдтонцӕ;
цӕдемӕй,
уойадбӕл
дзауматӕ?
бакӕндзинайтӕ
басастон
ӕртайунмӕ.
финдзӕй,
фӕдес,
Уӕрхӕг.
фӕдзӕхстмӕ
бӕхмӕ,
рауасидӕ
цӕстӕй,
Тотраз
исилгъиста:
надбӕл;
ӕлхӕнунмӕ.
дугъ-дугъгӕнгӕ
’схаун
е!
Афӕй
раст»
бакомӕ.
гъауай,
Райбадун
ӕнзти,
цӕугӕй
инсунтӕ
нийсихъ
иуарун
Бонивайӕнӕрдӕмӕ
райахӕссиуонцӕ;
Камбадати,
готондар,
кӕндзӕнӕй?
гъӕрмӕ
«Хуцау
къос.
ибӕл.
ӕрбатардтай?
Тӕходуй
зинтӕ
цирдӕмӕ
мӕрдӕгъдаугӕнгӕ
ӕваст,
уидтан,
разилдта,
Базӕронд
рафӕндӕ
раскъӕрдзӕнӕн
’фсон
гъонгӕси
хуӕрз
уалдӕнгӕ.
равдузта.
никкӕнидӕ;
зиндзийнӕдти
растдзӕнӕй,
хуӕрӕ,
бацудмӕ
фӕццо!
дӕн!
Ӕрбакӕнӕ
рхаудтӕ,
дзӕбодур
фӕггӕлдзуй
ӕнцӕ?
цъӕбар-цъубур
ралӕвар
дзорунцӕ,
ӕлдар»,
Нӕхуӕттӕ
кӕвдӕси;
иуазгутӕ.
ӕнсур
раскъафта,
мард!
Рацотӕ!
фунхтай,
Ауар-рӕсугъд
дессаг
ниуазунмӕ!»
Уонтӕбӕрзонд,
бадуни
рамарӕн
уй.
исдзоридӕ:
Кӕрдзингӕнгутӕ
дзурдтӕбӕл
рацъирдта.
Ӕхебӕл
хуфинӕ
Ӕдӕуагӕ,
сӕбӕл,
гормон!
бахуӕрдзинан,
хуӕцӕгӕй.
Бадӕмӕхъӕрттӕй?
уаргъи
исхуардтонцӕ!
марӕги!
ӕнсувӕрей
сорун,
бахъӕртун
исӕфунцӕ,
Ӕрхъӕрттӕнцӕ,
буцӕутӕ
рарветдзӕнӕн.
рохсӕй
балӕдӕрдтӕй.
искувта,
байвӕрон,
ӕнккӕтей
бӕрӕгбони
ӕргъуди
хецауӕн:
зӕрӕндтӕ,
Нӕтӕр-Уӕтӕрӕй.
Ӕндӕрӕбонӕ
ӕндӕрӕ.
Уадзӕ,
мӕрдтӕмӕ
ургтӕй
Куннӕ
цуппарей
нимӕхсти
дзигинӕги
рӕнгъитӕй
ан»,
райамудта),
бафӕразетӕ,
егарей
банцойнӕ
мӕргътӕй
сӕфтмӕ.
дӕндӕгутӕбӕл.
ниггӕлстонцӕ,
ӕрластонцӕ
куститӕ
Фастихадзийӕй
бавзарун.
нифсаддзӕнӕн
ниггидӕр
мӕ!
рамардтонцӕ,
галдзарбӕл
рӕсугъдбӕл?
тухсис?
ес-бес
хузӕн
фӕккалдта,
тухстӕнцӕ.
Сӕууай»
Ӕвӕдзи,
зӕгъуй)
исбадтун
райдӕдтан.
тузмӕгӕй
ракодтайтӕ,
искӕнунцӕ.
райеудагъ
систӕн
Бориатӕмӕ,
Табу
знӕгтӕ,
Рауагъта
Зумӕг
фӕххуӕстӕй
ӕрхъӕрттӕн,
базудтай,
радзурдта:
сайтандӕр
фарсӕй
Цицхӕбуди
райдӕдтон
хуфини
надбӕл.
»
бӕдӕйнаг
Ӕхсийни.
марӕн.
комун
бакаст
«тъа»
Фустӕ
хестӕйраг.
Уотемӕй
ӕрӕвгарстай,
ухстей
бадарӕ».
фӕууинетӕ!
кодта).
Ӕрибӕлӕмбурд
Донӕн
фелвӕсуй.
Мӕрдӕгъдау,
’сирӕзтӕй,
байвӕрӕд.
рафӕткъу
тӕрнихтӕ
никкалдтонцӕ
тъӕрӕбӕлбадӕг
дӕттун,
размӕ;
изайун,
нивгарстонцӕ
Ӕхснарт
Устуртӕ
Ниххуӕстӕнцӕ
ӕфсери
Ӕй-гиди,
сили,
ӕфтаугитӕ
Матарамӕ
астӕумӕ,
цъухбӕл
рамара,
рауайӕ
Бадтӕнцӕ
фӕххӕсдзӕнӕй,
ӕнгъалдта,
тухтан,
майрӕмӕхсӕвӕ
хъабахъи
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕ,
лӕстӕнцӕ,
нийзаста,
реубӕл,
исуагъта,
рауагътай
церхъ,
’фсоргъбӕл
Кӕсуй
соронцӕ,
хӕфсин
ниххӕссӕд,
Фӕууинӕ!
ӕрбацудтӕ?
«Ду
кӕсуй,
’рцудайдӕ
рафӕдес
райаразта.
фезонӕгӕй
’ннӕ.
сауӕдӕнтти
тегъӕбӕл?
рамардтай!
ниццагъта,
дзубандийӕй
дӕхуӕдӕг!
дууӕ
ӕгтӕ
астӕу-истӕги
кусинттӕй
бадгути
дуккагӕн
ӕфсӕни
никъкъуӕрдта,
согфадӕнмӕ
цӕрдодӕй
фаутӕ
дӕттӕн,
ӕфтудтонцӕ;
ниххуссӕн»,
къӕйӕ.
топпитӕ,
гъезӕмарӕ
еугурӕйдӕр
тиллӕги
растъигъта,
балӕстӕн.
лӕвар
балӕвардта.
адӕн:
Анз,
Тагъддӕр
нӕхӕтбосӕй
райтудта.
гургиндӕр
райсгӕ
раздзӕуӕги
арций
судтӕй,
Ӕримӕхӕстӕг
ӕрбатардтон.
исахур
синонхаст
рахонунцӕ
Борӕфӕрнуг!
исуагъта.
уӕрагебӕл
уездон
ӕркодта.
махӕй
бахуара»,
егар.
’й!»
уацайрагей
тӕхгӕ
Сафамӕ
иурстӕй.
исдзордзӕнӕн,
Дӕхе
исуӕн
феста.
цурхта,
Фид-Иуаней
Батразмӕ:
(биццеу).
(Уорӕзмӕгӕн)
рагъбӕл,
бавзарун
донау
ӕмбаргӕ
Дууӕ
байурста.
рахездзӕнӕн,
ницъцъӕлӕс
амӕлттӕй,
нихъхъӕбӕр
базилдта
иуазӕгдони,
ӕхсуй
дзабуртӕ
бастонцӕ.
искурдиади
Цардӕнцӕ
гӕрзин
нимӕдзӕн
кӕсуни
фӕррӕхуайдӕ:
ӕрбадтӕ?
фесафта!
ракӕндзӕнӕн.
кӕсдзӕнӕй.
бакурмӕ
марӕги
Ӕхсӕвӕ
ӕхсунцӕ.
исцох
сагъӕсти
мадӕй,
хугӕсмӕ:
еунӕг.
ӕркӕндзӕнӕй
абони,
Изӕрӕй
байдайуй,
’ндаг
еци
байзайунаг,
хӕтунӕй
гъӕуӕй.
рамардтан;
уотӕ»,
уо.Ӕз
Хиринкъай
сайдтонцӕ;
берӕгъмӕ
равдесӕ-бавдесӕ
цуппӕртегъон
Лӕппотӕ
уайтагъддӕр,
кодтонцӕ-еу,
гъей-гъид
рцӕвстайдӕ,
байесетӕ.
базонӕн.
расӕрфта,
хуаллагӕй
синдзитӕй.
закъитӕй
бавналдтонцӕ.
ӕнӕдайуӕгӕй
Гъой-гъой-гъой,
симбурд
Рӕхги
зиндзӕнӕн
Хузӕ,
дарӕстӕ
бафӕразтай?
дзангъар-мунгъур
дӕдтӕн
райамал
ледзис,
ралӕудтӕнцӕ
къерей.
растъегъа.
имистайуонцӕ,
ниххудтӕй.
Уӕларв
хӕрнӕгътӕй
фӕккодтай,
барӕскъӕ
Ниццавта
хъӕрӕу
еу-дууӕ
исбӕздзӕнӕ!
искӕнӕн!
истардтайнӕ,
бакомдзӕнӕн!
рамардзинан!
ӕрмӕуадзӕ,
фӕсабӕрцитӕй
исӕхсӕвӕр
гъазӕн
иннердӕмӕ
галӕргъаутӕ
агорӕ.
авдивазни
’фсоргъти
сласта.
Авдемӕй
ниндзарстайдӕ,
абони
ӕмбалдӕй
раййафинӕ,
саразтай,
къуппӕтӕрних,
исхуӕстӕн
Сувӕрций
«Бахуӕрон,
сарсени
ирадан,
Фурттӕ
Дигорӕн
бансуй,
ӕгъзӕлунцӕ.
гокъотӕ
фӕруи,
фӕддардта,
мард?
цӕуӕнтӕ,
Мадӕ
адӕми,
ӕлгъистӕ
бугътӕ
бакӕнӕ»,
Цӕрӕн
зиндтӕй,
Тухтӕй-заманатӕй,
ӕруара,
аххӕй
уонӕмӕ,
февардта,
дзиуарбадт
Ацира-рӕсугъди.
фӕццӕуай
бафеддзинан.
хаттӕнцӕ
фӕццардӕнцӕ
ӕнӕхуӕргӕ,
’рвадтӕлтӕ
ӕхсӕви
бӕдӕлттӕн
уӕрас,
исхастонцӕ.
хускъ
уорсалистӕ
хуаллаг!
ӕнцагъд
’лдар,
цӕрун,
Баздӕхӕ,
фӕлмӕн.
фӕххуӕцдзӕнӕн.
’ндуртӕ
ӕрбацӕудзӕнӕн.
ун.
ӕрцӕуӕд!
хӕтуни,
Ханимӕт
ӕрцӕуай
цардӕнцӕ.
Уайуй,
бунтӕй
ислӕг
бадунӕй
тӕрегъӕдӕй
бӕласебӕл
ниууагъдтайтӕ,
фидӕ?
ӕхецӕн:
даргъ,
ахуст
«Анӕн
Кӕугӕ
ӕркӕсӕд,
фӕккӕсунмӕ.
тӕрних,
медӕггойнӕ
истъегъонцӕ
фунукӕйдзаг,
мӕрдтӕй.
уонцӕ.
раласидӕ
гъизун
фӕххуӕцӕг
Цалх!
ӕхснадта,
Кардӕй,
ӕндӕрбӕстаг
ӕгъдӕуттӕ
стъегъонцӕ!
ракафта,
мӕнкъӕй!
ӕркалдӕнцӕ.
Ихуӕрсти
балӕбурдта:
уонтӕ,
сивзӕрун
хецаумӕ
листдзауӕн
уойбӕрцӕбӕл
Устур
ӕлхъивд
цӕудзӕнӕн
райрадӕй.
байагорон.
гъеунцӕ).
Нихӕси:
ӕртӕ-цуппар
Тӕтӕрати
рафснайа,
исбӕрӕггӕнгӕ.
пахӕмпардзийнадӕ?
хатунмӕ!
Арӕхцау,
фӕууодзӕнӕн,
къах,
лӕгъуздзийнӕдтӕ
ратахтӕй.
хебӕрагӕ
ӕгирид
Агунди-рӕсугъди
«Исциргъ
исесуй
хӕлӕф
гъуддӕгтӕ
ӕфхуӕрис?
рауина,
минӕвӕрттӕн
исгъигӕй
лӕхбӕл
Саги
ӕхсирӕй
ӕнӕ
уагъта;
бантӕстӕй
Ӕррӕстӕ
Фӕйнердигӕй
ниууадздзинан.
басугътонцӕ,
еугай
ӕвзалуӕй
хумӕллӕгӕн:
Уӕларт
бахуардта
кӕрдӕн
Карз
фӕццӕун.
ходуйнаг,
исхуӕстӕнцӕ
байдайдзинан
зӕрбатуг,
ӕвӕрун
гъазуй,
зӕнггӕнгӕ
листухъ
исӕсмуста
уингӕ
кӕрда
ратӕвдӕ
дӕттуй!
райервӕзай,
дзоргъайӕй
аргъӕй
идардмӕ
рахъӕртдзӕнӕй,
Борӕатӕй
зиндӕрӕй
Нимадта:
фӕккӕндзӕнӕн,
бӕгъӕнвадӕй.
теуай
уасӕнги
базонун
рафснайдта,
нӕйе.
базонӕ,
ӕрхӕстӕггомау
гъӕздуг,
бонемӕ
бауӕри
рамбалдӕй
раттетӕ
Цардӕй
бадунцӕ
ӕцӕгӕн
бӕттис,
инуй.
уайуон!
бӕгъӕмбӕдтӕй;
райдайуй
соруй.
царӕй
Уойфӕсте
Уотемӕй,
сӕрбӕл,
фӕлустӕй,
хъӕмай
Ӕхсаргард
Исцӕттӕ
хуӕрзконддӕр
лӕги,
Ӕхсӕрӕ,
Исрӕвдзӕ
зулун,
Фӕри
байагордзӕнӕн,
бахъӕртидӕ,
фӕууинунмӕ.
Уӕрхӕги,
’гурдӕй,
исхъӕрттӕй
фӕцӕнцӕ?
тъӕпӕнӕг-естӕми
гиаурӕн
Фӕллӕбурдта
сакъадахмӕ.
гъонхезнӕмӕ
еумӕйаг
билӕмӕ,
равналдта,
зонис?-зӕгъгӕ,
зинггӕнӕн
фӕснад
ӕнӕзунддзийнадӕ
фӕвзаруй,
хумдӕргъци
фӕффӕстӕмӕ
Рагон
Хонхбӕл
бафсӕдидӕ,
Ногъӕй-ӕлдармӕ
Ӕрӕйиста
Батразбӕл
раттӕ,
бадавта
кӕнунмӕ!
лӕгӕти,
Цума
«Ани
рафтуйӕ-рафтуйӕ
син:
кенӕдта
раскъӕфта,
авдӕнӕбӕл
бӕхгинтӕ,
фӕууиндзӕнӕ,
хъиамӕт
зелуй.
бавзардзӕнӕн,
фӕдздзорун,
фарс,
’уӕнгти
Тагъд,
ралӕуеридӕ.
сӕрниллӕгӕй
рӕфтаг
зудта.
ралӕстӕй.
хъӕсдарӕги
агъазиау
Уордӕги
фӕхуссун
бӕхтӕбӕл.
низзӕгъзӕгъ
бал
байгъуста.
ӕруаруй.
думӕг,
рауадзунцӕ,
раморӕй
ниййауазтонцӕ.
ӕдта.
ходунцӕ,
богъатӕ
низзелидӕ
Рахабар
ӕрбаста;
уотемӕй!
фӕрсдзинан,
дӕттӕн.
стойнӕмӕ
бафӕрсидӕ,
цӕрдуодӕй,
бауолӕфтӕй,
кӕнгӕ
фӕххӕссетӕ
алцибӕл
амонӕд,
хӕрӕнттӕ
дивилгун
ӕрвистонцӕ:
кӕнунӕй
уонӕхсӕртти
фӕдздзоридӕ:
февӕридӕ:
кезу
Исхуӕстӕй.
цард,
бецъотӕ
гӕлдзунцӕ!
цӕвӕ
лимӕнтӕй,
Елиайӕн
хӕдзарӕмӕ!
Нартӕй
байамудтонцӕ,
бастауй,
Ракӕнайтӕ-ра
зӕбӕт
Фиццаг-еу
ӕруайтӕ,
дууӕизӕриастӕу!
Ӕнӕбари
хатти
тӕрегъӕдгун
Нури
изадӕнцӕ,
Мисирхан
ниуазунӕй
рамардзӕнӕй,
ӕхцинтӕй
бакӕнуй,
лӕгтӕ-лӕгтӕ
исӕвӕретӕ!
ӕривгарста,
искӕнисӕ,
рехӕбӕл
Айсомккӕй
къембур
урдугмӕ.
ӕрцудтӕ,
изгӕй
цӕунмӕ
Ӕрсагътонцӕ,
ӕзгелун
бадуй;
хустӕнцӕ.
ниууидта,
версти
къотӕр,
«Сослан,
хумӕндӕргъцӕ
ӕрветунцӕ,
мӕнгидтӕ
исӕздахтӕй
тӕнгъӕзтӕй
гаццатӕ!
фӕккӕнунцӕ.
фӕттухтан!»
бандзардзӕнӕн
хестӕрдзийнадӕбӕл
дуйнетӕй
райевгъудӕй,
фӕндурцӕгъдгутӕй,
уӕ
дзӕхӕрадонӕ.
еуйебӕл
калгӕ,
(думун),
нӕййесмӕ
Адӕнлимӕн,
Арфӕгонд
хӕтӕ,
фӕммедӕги
радугай
лӕгъзи
кӕнӕн,
фӕстегӕй
топгинтӕ
хайир,
нама
рахауа!
растгӕнӕг
куййӕн
уорамӕ
фӕндаггаг
мӕстӕй,
иуарӕг
(Ӕхсӕртӕг)
байзадӕй!
’нгъезуй,
фӕййеувӕрстӕ
ниввардтай,
къуӕрдтай,
Ногъай-ӕлдар
ӕрдумун
силгоймӕгтӕй
фудцъулузтӕ
Дзӕнӕти
галауан.
ӕнкъаретӕ,
Байрӕвдзӕ
бафӕлладӕй.
Лӕхъуӕн
«Йарӕби,
хецаутӕмӕ:
(дӕр).
райдзӕгъай!
унӕути
хъанзи.
’фсорхъи
унӕр
цӕретӕ?
фидтӕлти
гъӕуаггинтӕ
баслухъ,
’сбадисӕ,
(тоги
Исбадтӕй.
ӕрласта,
еукъуар
ургтӕ
бӕхти
Кӕрдгӕ
сурх
ӕхуӕдӕг;
Ӕхсӕртӕггатӕбӕл
нарддӕр
ӕрдеуагӕ
еуемӕ,
Райӕскъардтонцӕ,
исуадзӕ.
цирттӕлтӕ
рахес
фос
Гъи-гъи-гъи,
уойбӕрцӕ
хестӕри,
соргӕнгӕ
голлаги
ӕрбайдзаг
Хуалердар,
фулдӕр,
ниуазӕни
ниххудта,
синт
фӕйӕлвасон,
тӕрнихмӕ
лӕудтӕнцӕ,
исрӕвдзӕ
Ӕсхъӕр,
синкк-синккӕй
кафтонцӕ,
койгӕнӕг
ӕндӕмӕ;
адӕм?
саскъитӕ
дуармӕ,
исаразта
тъӕри?
ӕстӕмӕй-астмӕ.
Фӕззӕг
фӕууидта
фӕффӕлдесунцӕ
ӕстӕй-астмӕ,
уӕфсӕгтӕ
уагъта!»
Мисирхан.
гузавӕ
сфуртӕг
ӕрӕвдесай,
нимахстай,
фестдзӕнӕн,
медхуссӕн
ӕриздӕхон,
усхъӕбӕл,
хӕтуни
Ӕлди
гъӕуагӕмӕ
уӕрагисӕртӕмӕ
ради
никъӕскъӕс
змалдӕй.
донмӕ.
дӕлтӕ-уӕлтӕ
галау
гурӕбӕл
ӕсмагӕй
дзурдӕн
уӕрагей
никъкъӕрттитӕй,
’уазгутӕ
Бониккон
майрӕнбонмӕ.
фӕййидтай?
колдуармӕ
комитулфӕй
ихалун
фӕууайдӕ,
хъӕмагинтӕ,
фӕрӕтӕй
гъӕдӕмӕ
фелваста:
федас
хуӕруйнагбӕл
хуӕрзӕнхӕст,
сӕфтӕг
дӕндӕгтӕ
(косӕг)
тъӕригъоси.
лӕвардтон.
’рфгутӕ
зӕрдисӕри
исесуй.
ӕстарцӕбӕл
цӕхӕрау
искӕса,
ӕрттӕ
гуппургинтӕ,
бауагъта
рацудӕнцӕ,
ӕртӕрдзӕнӕ
ностӕлтӕ
Тар
фӕрсдзӕнӕ,
исӕмбӕлиуонцӕ
фӕцайдӕ.
бӕх:
Нӕма
уӕйугемӕ
Мӕйи
ниххуӕцун
уӕззауӕй
еститӕ
фесафтай?
суткӕ
Донбеттиртӕмӕ,
уарзуй;
бауадзӕн,
ниббастан,
ердзӕнӕй.
цитӕ)
’ймӕ,
ӕмбурди
перонгом
цӕуӕг
цӕвдзӕнӕ.
фӕккӕнунцӕ,
гъавгӕй
уарзон
’инсӕй
мади
Игъосӕн
ӕривгарста
сфӕндӕ
къолибадӕг
тӕфӕй
хонӕ!
рацӕуиуонцӕ
ратонуй.
скӕндзӕнӕ.
Рацудтӕн
исдзурдта,
байамонай!
искӕнунбӕл.
адтӕй
Уӕуу,
’рбахӕстӕг
исцурхтонцӕ.
номдзуд
фефтауй,
тӕрдзӕнӕн
раттетӕ,
ӕрбатумбултӕ
амонун.
«Цӕуй
Уомарбӕл,
ӕвдесуй:
билтӕй
кувдӕй.
сивӕрӕ
мӕнбӕл,
бунӕттӕ
бадзубанди
Зӕронд
бунатӕй,
уӕрдуни,
гъе
еугай-дугаййӕй
бӕрзондӕй,
зӕгъгӕ:
ӕфсорхъӕн,
Гъуни
цардӕнцӕ
Байӕруагӕс
ӕлгъист
айки
уӕлгонмӕ
Агундӕ-рӕсугъдмӕ
кӕнон?!»
Гелӕхсӕртони
Ӕрмӕст
барӕй,
ӕрхонетӕ,
ниртайа,
Зевӕгӕн.
дарунгъон
ӕртухта,
ралӕдӕрдтӕй
Гъӕуанз
бонгинтӕ
баниуазӕ!
исуӕн,
хӕссуй;
богъа.
гъазта.
рафтудӕй,
нивгӕрддзинан,
амонгӕ.
хайир
ӕруолӕфтӕнцӕ.
Уӕд
фӕрсуй;
хӕдзарӕмӕ;
идонӕ,
дуйне
ӕрхаудтӕ.
Уӕрхӕгӕн,
сиутӕбӕл
(Сирдон
Хуцауӕй!
лӕварӕй».
хӕзнатӕ:
катайти
кӕнунцӕ;
хӕтунмӕ.
финги.
фазони
уосӕй
цӕгъдӕхсӕн
Бӕхбӕл
Мийагуртӕмӕ
цуппӕркъахуг
зӕйти
фӕххӕсдзӕнӕй?
бауайдзӕф
Сумах,
гъӕдбунӕй
Фидӕ
баста,
райдарддӕр
астӕу.
фӕрсгӕ
исистадӕнцӕ.
хестаг.
хунтӕ
цӕуй:
ӕстъугӕ
фӕххуӕцуй
исласта
Ӕнгулдзи
ӕриста,
Уӕууӕй,
ӕркалун
цъӕфсӕй
раласдзӕнӕн
Рацагътонцӕ
ауӕдзи
идаугутӕ
ӕхецӕн.
цӕрдӕгдзийнадӕмӕ
искодтайнӕ,
ӕнцӕ:
уинонцӕ,
искафӕ!
исӕнкъустӕй
тухгин.
Саурӕсугъдмӕ.
зӕрдӕбӕл
фудконд
бахуардтан.
адтайуонцӕ
фӕддӕр
бафсастай,
уормени
ӕрӕртадта,
бахизтӕй.
дӕргъцӕмӕ
Алмутахъи
уормеги
ӕнгъӕлгӕсгӕй.
истардта
гъӕуаггинемӕй,
исуодзӕнӕй,
Ӕнсури
кирӕ,
ниххуӕцонцӕ,
базуребӕл
цохгомау
фӕззелидӕ,
Исхудта
уайуонцӕ.
фестдзӕнӕй,
Уорӕзмӕгмӕ
фӕххезинӕ.
’стун?
цубурдӕр
уӕнгӕй
фӕсаууонӕй
ӕнӕгъдаудзийнадӕ
ниххусгӕ,
федауис:
фергъувта,
Ногъай
удзӕл
мети
Рохс
ногъаййӕй
тухтитӕ
сӕрбӕл
Ахкемай
билӕй
ӕрхъӕрттонцӕ,
Гъенур,
ратудтонцӕ.
уанӕмӕнгӕ
дӕн»
куд
кӕнун
кӕрдӕнмӕ
’фсурихъой
хуӕрд,
ӕримистайдӕ,
рабериндзӕн
судтӕ
уордӕмӕ?
римӕхстӕй
местӕлӕй
саргъӕй,
уоми.
нихъхъӕрттӕй.
корӕгсогӕй
кӕрдбадзи
ниндзарста
ӕргъау
ӕрбасӕрфта
ниббӕттуй.
ниййауонӕй,
ӕриййафта,
«Фӕдес!»
Уӕларвон
Дони
никъкъӕркъӕр
фесӕфунцӕ.
марги
хуӕст
фӕрстӕй
(цорибадӕг
ниццӕгъдӕн!
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕ.
бӕллах
сардзин
размӕлун
Барастур
сирдонвидӕй
бӕласӕн,
бузурти,
цӕунтӕ.
Фӕсдуар
цалӕнги
кувдтитӕй.
бадӕӕфсаддзӕнӕй,
гъома:
(Цӕргӕс
бафтудтонцӕ
ниуазуйнагбӕл,
хуӕцӕгӕн
Хириуфиндз,
фӕййинӕд!
райзазӕ-байзазӕ
балигъдӕй.
зелгӕ
исхустӕй
’ссирдта,
бацудтӕн
цуппар
базургин
басмухъти
калуй.
кӕлун
дугъосуг
Ӕрбайраугътитӕ
уӕй-уӕй,
зӕнхи.
астӕуккагмӕ:
фӕдтӕбӕл
рони
Исбадӕ
согфадӕни
ӕрбарвиста
уодзӕнӕй».
дӕлагис,
уонӕбӕл
уазӕг!
ӕзменсӕй
фӕллӕвӕрдтӕ
фезонӕгбӕл,
галӕй
раттунмӕ
базӕронди
дуси
’рцӕунӕй
рамаридӕ,
мулкитӕй
идадзи
хонетӕ?
гъазунтӕй
арӕхътӕ
дӕмӕ,
байгидтӕй,
ӕрхъезтӕ
уалдӕнми,
кувдӕй
дзаг:
фӕккӕнунцӕ
ӕскъӕти
нистадӕнцӕ
цӕкутӕ
теуабӕл
Дӕттун,
ӕхердӕмӕ,
Субӕлци;
ниууинуй.
Уалингӕ
хатирӕй,
байрайӕн
Курм
Фатӕн
ӕрсӕрфон.
фурӕй.
фӕййидтайдӕ.
иссӕнцӕ
цӕгъдгӕ-цӕгъдгӕ
фӕххезун
дугъосуги,
Сосланӕй,
ниввардзӕнӕнцӕ
Ӕхуӕдӕгга
агоргӕй.
исбадтайтӕ,
исӕфӕн
ӕрластайдӕ,
уонӕмӕ.
Сувӕллӕнттӕ
фӕххӕтун
косӕг
’рбадгӕ
изӕрӕй
байамонон.
ескӕбӕл
бахизтӕй;
Ниллӕстӕй
Мӕлӕти
исхъӕртӕ!».
фӕдзӕхсун,
равардтайсӕ?
адтӕн
файӕхсуй,
равардтонцӕ:
рӕхисмӕ
цанӕмӕнгӕ
’фсӕдтӕ
ӕрбахъӕрта,
фӕллӕудзӕнӕй,
ӕрбаздӕхуй.
хъӕрццигъай
Ӕрӕмбурдӕнцӕ
лӕхӕ,
ниуазун
уади
нилхъивта.
сбаста
бӕлццонрӕвдзӕ
Туппур
исбадай,
бауодӕнстӕнцӕ
цудайуонцӕ,
искӕсианӕ.
цауӕни
Болат
бӕхтӕмӕ.
райдайдзӕнӕн.
фестдзӕнӕй.
фелвасуй.
Сатанайӕн.
бадтӕн
къӕлӕу!
изазуй,
ломтӕ
бакосӕн,
санси,
готӕнтти
фӕццардӕнцӕ,
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕн
инӕйбаст
ӕрбадаридӕ,
исуадзгӕ
бӕхӕргъауӕй
бӕгӕнитӕ
ниххуӕцуй.
рагӕлста,
хуӕрифурт,
рацӕудзӕнӕн.
гъӕуайгӕстӕ,
бӕдолӕ
ӕфснайдӕй
хатӕни
уайуй,
ӕрбацӕуй,
еуӕрдиги!
хъалауртӕ
хестӕри.
ралихстӕ
гъӕлӕс
балхӕдтонцӕ
ӕнгъӕлдзаутӕ
равзарон.
берӕгъдзари
цӕунмӕ,
ӕмхӕтинӕ.
ниввӕрдзӕнӕ,
бавзарианӕ.
къос
соруй,
дзиппӕмӕ
иста
сабатбони
Адӕкез,
Дуйне
бакӕсгӕй
ӕхсӕзӕймаг
ракӕститӕ
цурхтонцӕ
рамарӕн,
байзадӕй,
сӕгтӕн
исӕнтӕсуйнаг
’уӕнгтӕ
зӕгъӕ
раздахдзинан,
нӕййес?!
рацурхтонцӕ.
хуӕрифуртӕн,
хӕкъолӕ
рагъбӕл
баздахтӕн.
«Фӕруӕ
Къахбӕл
хурфӕй
ӕрбавгӕрдӕн,
амонд
Бонӕ
зӕппадзӕмӕ
ӕркастӕй
Исхуӕститӕ
ӕма-еу
кӕстӕртӕ.
бахуӕрдзӕнӕн,
цӕуи
Ацӕмӕз,
Мосмӕ
бафсадӕ.
дзорӕгмӕ
уонцӕ!
ӕриздахтӕнцӕ
унцӕ
Кӕунцӕ
“Изолмӕ
анз
’нсувӕрбӕл
ӕмбӕрцитӕ
гъостӕмӕ
ӕрбакӕсуй,
цагъар.
Изди
кӕсӕг.
уӕлгӕдзон
Иуазӕг
зӕгъӕн,
Алӕг.
агъди
ӕрдигӕй
ӕздӕхӕ
фӕндитӕ
имисис?
фагӕ,
кафун.
(мӕ
Нимӕт
фӕббадидӕ
цӕрунцӕ.
фӕсмонгӕнгӕ
дзаумаутӕй
исафдӕй,
бахизтӕй
тохгутӕмӕ
ӕфсӕддонгор
хорхӕй
Биццеутӕ
хунтӕй
цӕун»
раргъӕвтай,
еунӕг»,
Акула-рӕсугъд,
цурдӕн
никъкъӕдзӕ
ракувта.
рахастӕн
’рвади,
ӕрбаздӕхӕ
цуппаргъосугӕй
Ӕрбадумгитӕ
фӕууардта
хали
ниннӕхса,
хӕтӕлӕй
фӕраза
Фӕндӕ
уадмерий
Кунцӕмӕ
Рӕсугъдӕй
Дессагдӕр
исхъӕрттӕй.
Ку
рацо.
карста.
фӕстети
истелиуонцӕ,
ӕрзудта
ӕййафта.
Иуазгутӕ
лӕхъуӕнмӕ
къимбус.
ӕндӕр,
фӕддарунмӕ
фидӕн
бастадӕй.
цӕуис?»
ниццӕуай,
кӕнӕгой
байзайдзӕнӕ.
адӕмӕй
’скъодтӕй
Борхуарали
къубус
уайдзӕнӕнцӕ
ниццо,
Исхуӕцӕ,
бакӕндзӕнӕ?
гъӕзтитӕ
ӕхсинтӕ
гъуддагмӕ.
уалӕнгӕ,
ӕрлӕудтӕнцӕ
Хӕтунмӕ
ихуӕрст
цӕститӕбӕл
Ервӕзун
банимайӕн
фенгъезуй,
ӕрцудайтӕ,
Теувез
къӕр-къӕр
адӕмбӕл,
Налмаз,
фӕстӕмӕ,
рагӕлста
Фӕдӕй
рауорӕдта.
нецимӕ
корӕн,
Денгизмӕ
цӕвӕ,
фӕттилдта,
бакӕндзӕнӕн!
ӕрдзубандитӕ
риндзӕ?
бацӕй;
уӕйуг:
есгӕмӕ
къӕрӕзгитӕ
гъонгӕсӕй
змесӕмӕ
нартихуар
банимӕхсон,
еугай-дугаййӕй,
скурдиадӕ
цардайдӕ,
ӕлхӕнунмӕ,
тӕвди
исуодзӕнӕй».
ниуунцӕ,
гъуддагӕн,
сарӕхсай
ном,
искъӕрдт
гӕлдзунцӕ
курдта),
мегъӕн
рафтудтонцӕ,
равгӕрдетӕ,
багъар
Цалх?
ниууагътайдӕ
’старстӕй,
Рахаудзӕнӕн,
мӕгурдзийнадӕмӕ
Тӕрсгӕ
Нихӕсмӕ.
сауӕдӕндтау
цӕуон!
скӕндзӕнӕн?
радӕгъонгӕс
фӕййинӕн,
лӕгтӕ,
хаста,
Руймон
байамонетӕ?
(Тотраз)
радзурдта,
гебенабӕл,
Бӕргӕ-бӕргӕ,
фӕххуӕрӕ,
Гъой,
фӕгъгъазуй
Хуссӕнбӕл
дӕн!»
хуарзигурди
бафтауон.
Исуйнаг!
раскъӕрӕн,
Фӕллӕууай,
зондзӕнӕ.
мӕнгӕдтӕй
«хуӕрзизӕр»
гъолтӕ
Барастур»,
Ӕфсатиййи
’ссерон,
кӕрӕдземӕ:
радзорӕд,
еугурӕйдӕр,
ӕримбӕрздзӕнӕн,
уобаймӕ.
къибилатӕ,
райзадӕнцӕ.
исбадтӕй,
бауорамун
сосӕггити:
рагъӕнбӕл
бакӕсидӕ,
Сарази
бакомӕд,
райеудагъӕй
циуавӕрӕй
искӕндзӕнӕн;
Цӕгатфарс
риндзӕбӕл
Борӕфӕрнугмӕ.
Бауодзӕнӕй,
куййи,
фонсгинтӕ
ӕрвиста,
бахаста.
Алке
ниггӕрӕхтӕ
мӕлӕт.
фесунебӕл
къахӕнти
хумӕтӕги
ниййамудта
саст,
Зиндонӕмӕ
хӕлафи
дуар.
Кунӕг
уӕлкъӕсӕр
байзайунбӕл.
Къандзӕн
фунукбӕл
ниууагътон:
бӕллӕх
гъӕргӕнагӕ
фӕййинӕ,
донхӕссӕг
ӕхстонцӕ:
фалӕмбулай
бацӕуай,
фӕййагурдта
ниццӕвӕ.
дзиппӕй,
Зӕнхӕ
ниллух
мегъӕнуайӕн.
камари.
уиндӕн,
бафтудан,
Ӕрбаздӕхӕ,
ӕрбацудайсӕ,
ӕхсӕвеуатмӕ
ӕртахтӕй,
карстӕн
райервазтӕн.
фелвасидӕ,
кӕнун?
бакӕндзӕнӕнцӕ,
лӕгъузи
рамарунмӕ,
исхездзӕнӕй
кӕнуй?»
рахастай,
хуӕрифурт
тӕрон
стонг
равардта;
ӕрорӕдтон
Хириуфиндзи.
хуӕрун
бахуӕронцӕ»,
Ниххӕццӕ
кувди,
ах-аххӕй.
сунтӕн
тӕргӕ
фесхъеуидӕ.
уагътонцӕ.
балӕуун
хӕссун!
ӕстӕмӕй
мӕхемӕ,
ходуйнагдзийнадӕ
Ракастӕнцӕ,
разӕгъидӕ
фӕййагайдта
уӕладзугмӕ
хуардта
хуӕрди
хатт!
уарзта.
раскъафта.
рӕнгъӕбӕл
бӕлах
лӕгбӕл,
барӕв-дзӕ
тох
исхондзӕнӕн,
бафӕсахсӕн
ӕрбатардта!
ниууидтонцӕ
Батразӕн
фур
кӕрдӕгӕй,
Нихъхъӕрттӕй,
Нӕуӕгӕй
бауорӕдта,
хурӕбӕл
рамардзӕнӕнцӕ
раттинӕ!
адӕми.
топпи,
асӕн
биццеу!
басодздзӕнӕнцӕ,
баста
зӕнхитӕ
минкъий.
Дондзау
рацӕй,
Ӕхснартмӕ:
мадтӕлтӕ
туасӕ
рафардӕг
Фӕттӕрсуй
бадӕнмӕ
Семуй
ӕркалдтонцӕ.
кӕрӕ
къӕрраст-мурруст
радзурдтонцӕ,
исковдзӕнӕн
цӕруй?
фӕууидтон;
бӕрцӕмӕ
габӕзтӕ
фефтаун.
базудтонцӕ,
сӕйгӕфӕрсӕг.
бад
амӕнтӕн,
хурфӕ
Бӕтӕгӕй
Фӕууӕлбилӕ
исесидӕ.
ӕрфардӕг
уагъта
рауайӕ,
фӕййервӕзуни
зӕнхӕбӕл,
искудтӕй
рахулуй
Ниуазгӕ
Хӕмици.
фӕззиндтӕй
бонмӕ
ӕрбамардта.
Гъуди
адзалмӕ
«Силтӕ
Ба
’цӕгӕй.
хуӕрун,
фиди)
исесуй,
исхӕссуни
никкӕнидӕ.
радавта.
раниуазун
уӕлдай.
Талинги
кодтан.
Къӕдзӕхӕй,
раласта,
гъазунтӕ?
байамондзӕнӕй
бадтӕй;
ӕууӕндонцӕ,
цардуодӕй
ӕлгъетгӕ
цонгбӕл
ӕркъуӕрдзӕнӕй.
Уа,
бадунцӕ.
раласетӕ!
адӕми?»
(Ӕхсӕртӕггатӕ),
гезон
разелӕ
уотӕ».
ӕндӕрти
зайуйнаг
Уомар,
Ӕримӕрвистонцӕ:
Еунӕг,
фӕрӕзтонцӕ,
исбӕздзӕнӕн,
Сосдорӕй
фӕлласдзӕнӕ.
ӕвналдтонцӕ
исуӕгъдӕ
уодзӕнӕн,
ракафдзӕнӕн,
ӕримбурдтӕ
хорискӕсӕн
раримӕхста
ӕфсесей,
искӕна,
раздӕхӕн,
дор,
ӕхсӕвӕ.)
кӕстаг,
никкуйти
фӕссурдта,
тӕрхонмӕ.
Зимайхуӕ
хъӕртунцӕ
хинстонцӕ,
ӕрхастан.
рахъан
фӕййидтайдӕ
фӕффӕрсай!
рӕуӕг,
ӕнӕсаст
’ризадӕй,
фӕййинетӕ:
минкъиййӕй
Рамауицӕуӕд
тӕккӕ
мехти
хъӕрттӕй
уӕнгтӕбӕл
Ӕноси
рацӕун
кӕнон»,
уазӕг.
иссеруй.
къулдун
маргӕ!”
басмӕхътӕ
разиннун
Рамазаретӕ,
иснимахста,
фест
исдӕ,
хабӕрттӕ,
сӕргъилӕугутӕ
неке!»
дзубандитӕбӕл
Ӕхсӕртӕггатӕ.
сугъдӕнцӕ.
рагӕлста:
Ӕфсийнӕ-Сатана,
къуӕрд.
цӕстеми
кӕцӕй?
рагуруй
ӕриздӕха!
рауадайтӕ
’нгъезуй.
фӕткӕ
ӕрбабаста
хайуантӕ
гӕс,
ӕууилдта
басмахъти
цӕхгӕрбӕл
уал,
уадзуй!
исцавтонцӕ
уалинмӕ;
рарвистонцӕ
бӕрзонддӕр,
байсетӕ!
Ӕхсӕртӕггатӕй,
телгӕ
истолӕ,
тӕходуй,
цӕун.
Будури
уадзуй».
сувӕллӕнттӕ.
никкӕлмӕ
галӕн
лӕхъуӕнемӕн.
банӕбун
негасебӕлдӕр.
сирдбӕл
рӕхуститӕ
«мӕн
ратӕрон,
барвиста:
бакома!
къуала
Ӕрӕгӕмӕ
систадӕй,
исбуцӕу
рахаудтӕй,
бӕласӕбӕл
радавдзӕнӕн,
фарсӕй.
райдайа,
ракастӕнцӕ.
дунгӕмӕ
биццеумӕ:
бадардтонцӕ!».
бабӕй!
ӕрбатулдта
уӕлбӕхӕй
исӕфтудта,
ӕрбаздӕхӕ,
байвардта,
загъди
бахъӕртӕн
сайӕнхуар
Мӕгур
рафсастӕ?
раруагӕс
Сирдон
адӕм,
ӕртардтонцӕ
ниццӕуӕн
базонай
хурдзини
рафарста:
Мӕлгӕ
гъосӕй
Урундухъ-Ӕфсийнӕ
ралӕудтӕнцӕ,
Ӕрзӕмайхуӕ
’ркӕнай,
ефхӕсгутӕй
уӕрхцӕ
систӕй
сапойнӕй
фӕццох
сугъзӕрийнӕй
ӕнӕхунд
бакомӕ,
ӕрлух
ӕрбацӕуай,
ӕрбалӕстӕй
урсмӕ
къӕрццитӕгӕнгӕ
хадтӕнцӕ.
дзубандитӕй,
Нецибал
фӕууинетӕ.
тумугъгӕнгӕ
бацӕуа!
хуайун
курдтонцӕ
’схӕлӕ-мулӕ
хуӕрзӕнгоргутӕ
бауарзта,
Акула-рӕсугъд.
Созорухъ
хъӕбӕр?
«нарти
баздахтӕй
хусгӕ
рагъӕуай-багъӕуай
ӕнгулдзи
иуазӕг!
фадигъолтӕмӕ
ниххуӕстайдӕ?
Нарт
Сагъӕси
лӕгтӕмӕ
зӕлдӕмӕ
банайун
ракӕсиуонцӕ,
изолбӕл
Уомар
рахонидӕ
амал
радӕлӕмӕ
цорӕй
райвазта.
Кӕми
ӕгасӕйдӕр.
равардта)
реутӕ
Цогӕ
райдайдзӕнӕн,
бадунӕй.
уа!
(ӕхе)
«Гъе,
силгоймаг
ӕристадӕй
ӕртхотугӕй
ниххизтӕнцӕ
сӕргъӕмӕ
ластонцӕ,
тухӕн.
стурдзийнадӕн!
арти
фӕффӕдес
рахӕссӕ
зӕгъдзӕнӕн»,
къуар,
ӕрбабаста,
сирдфиди
бафхуардтон,
Цӕуани
ниуазунмӕ,
рахеза,
уӕхӕнӕн
Бакастӕй
хъантӕй
Зулукъомӕ
ӕристӕфтӕнцӕ,
бампулун
’рвадтӕлти
раледзун
ӕхсӕнӕй
цӕретӕ,
рамардтӕн.
ностемӕн
уайагдӕр,
равгарстон.
Тъизмудӕн.
меддон,
рӕстӕгмӕ
исуазал
хӕсдзӕнӕн.
сикъей
фӕффедардӕр
ниввӕруй.
бӕрцити
зӕлдӕбӕл
мардта;
идзаги
исцурӕвӕрӕй
сайтӕнттӕй,
уорамуй.
мӕмӕ:
лӕстӕй.
кӕнкӕй
радауидӕ,
муггӕгтӕ.
стӕггагбӕл
ӕркъиагбӕл
инсадта,
некӕдма
Ауарӕй
Бориатӕй
искодтон.
ӕрхауа
къӕдзӕ
ислӕсун
’схабар
байдӕдта!
’гъосетӕ:
Уазӕвтауӕмӕ
бафарстан.
корунбӕл
Тӕккӕ
адтӕнцӕ!
равгарста.
фаунаффӕ
къӕссай
Содзуй
лӕхъуӕн,
намуси
бахудта
ниууаруй,
иннердӕмӕ,
байрагӕс
хӕрсгӕ
исбастон
фергъӕва,
ракурдтон;
хорискӕсӕнӕй
баскъардтонцӕ
ниффӕдзахстонцӕ,
уӕнгтӕй.
фудбӕнттӕ
раласа
ӕрбацудӕй
фиййауи:
бахуӕрӕн,
ӕртардта
адӕми
ӕрветдзинайтӕ,
Буйнаг
Денгизбӕл
фонсбӕл.
сивардта,
бӕстӕмӕ?
Терк
сомийӕй.
фӕддавта.
цъӕхбунбӕл,
курд,
цонг,
мӕнгӕ».
багъузтӕй,
асахъ-масахъ
уадзунцӕ.
бӕхбӕл!
ӕнӕсагъӕс
калми
хъарӕ
ӕй
цъифхуар
исхуӕстайдӕ,
рахатта
’ргон;
рамардзӕнӕ.
цӕуӕни
ковунцӕ.
райдайуй.
дзабури
’нгъудмӕ
ан.
искӕнетӕ,
ӕрӕхгӕндзӕнӕн,
Бон-сауизӕрмӕ
Мӕлун,
иссера,
ӕрбахаудтӕ
рахӕссӕ-бахӕссӕ
’ннебӕл
фӕгъгъос
хъӕзин
фурдзӕрттӕй,
агорис
лӕвӕртти
донхӕссӕнӕй
текст
алке,
Кӕцӕй
федудта,
на
Нукарали
изазнӕй
ӕрӕвардтонцӕ.
ӕфсӕндзух
(цогӕ)
ӕндӕрг
зӕгъун:
сӕригӕхцӕ
банхӕст
Боцикъа
авдсӕрон
(бӕхӕн)
ниууорамӕ!
рагъ
ӕрбаздӕхӕ!
ӕрбатӕхгӕ
Ӕхсӕртӕггатӕ:
исуадзидӕ.
Ӕстур
райдӕттонцӕ,
ниййаразтонцӕ,
ниууадзуй.
фонсмӕ
кӕстӕртӕ
цъумур,
Цирдӕмӕ?
дунгутӕбӕл
къустели
некема
бадун?
бакалдӕй.
тӕрнихтӕй
рахизтӕй
донгӕндти,
ӕрбайесон,
усмӕмӕ.
фастбӕл
ӕруадзӕ,
уӕлнихти
Мӕрдтӕмӕ.
исхезиуонцӕ,
еуварс
дуӕрттӕбӕл
фӕндагмӕ,
гъӕуис!
хъӕма,
комикъоли
исбаддзӕнӕй
Зевӕгмӕ
ӕз.
базонгӕ
Нарт.
Гъейт,
фӕззелдзӕнӕ,
лӕмӕгъ.
цӕунбӕл
фенсадта.
федӕн;
Коруй
гъӕлагомау
гъудӕй;
байсдзӕнӕй
зинггӕнӕнтӕй.
къоси
цъуххӕссӕг
Уоститӕй
цъахӕн
сабий
дӕхемӕ
ӕрбамбурд
февналдта
цӕди
ракӕс-бакӕс
исхӕстӕг
лӕхъуӕнӕй,
Хӕмиц
нигъгъазидӕ.
ехӕни
ниррӕуегъдзӕнӕн,
дӕ?!
рамардта;
рауагъта
заргӕ.
фӕккудтӕй,
рони.
ӕй»)
раздӕха,
рамарайтӕ»,
амундӕй
агурдта,
фонсӕй
фӕккувта,
дӕдтӕн.
байдзагӕй
Ӕстӕмӕн
Суд
Уосгор
ӕгъдауӕй.
басмухъгин
Хонхи
райдайдзӕнӕй,
байагорӕ
цубурӕй
рӕвдзӕ,
’хсайгӕй.
ниллӕудзӕнӕн,
Ӕцӕгӕй
нирризтӕй
Нимӕхсгӕ
Цӕретӕ
уоститӕй:
ӕрдеуагӕгӕнгӕ
фурттӕ.
райгурӕгау
ӕрдавтонцӕ.
зӕппадз
сабат,
райгурцӕ
Хуйӕндонӕмӕ
Кизгутти
хӕстӕгӕй
рауайгӕй,
атӕ,
ӕвӕрӕг
«Фат
гъонгӕс?
иссӕй!
райахӕссидӕ
ратахтӕнцӕ.
уалдзӕг,
изӕри
агор.
раковонцӕ,
’систдзинайтӕ,
’нцӕ.
бакӕнтӕ,
лӕугӕ
цурхтон,
уодзӕнӕй
исуадӕй
бацидта,
уосӕ?
ӕнтӕф
тохгӕ,
Фӕйуагъдта
аварӕй
фехсӕ
маруй,
хӕцъӕф
фусунӕн
задӕнцӕ.
басмухъӕй,
Кӕрӕдзей
рарветӕн,
Дуар
(фӕкканпани)
уӕрдӕхау
ӕхецӕй
кӕдимайди
рацавта;
истухтон,
Борхуар
раздахӕ,
нимайун,
ӕнгъуд
Ӕстонг
бавдесуй.
дууӕ-ӕртемӕй
рӕхсӕнӕй
бафӕсмӕринӕ,
къибилатӕй
ӕрӕздахтӕй
рафецауидӕ,
тӕвдӕдӕр
халони
хатгӕ
фӕстегӕй,
Цӕбӕл,
«Ӕруа,
рахуардта!
уадӕнцӕ:
ратдзинайтӕ»,
уӕлнад,
дуйнемӕ,
исцӕуай
ниттихтитӕ
ӕхсем
расастӕй.
адӕнмӕ.
ӕрбамедӕгӕй.
Ейӕ
авар,
лӕгемӕй
фӕууинунмӕ
Уордӕгӕй
уонити
Албӕгей
’ссирдтонцӕ
гъӕуй?
Уодфедар
Коргутӕ
зонетӕ?
сорӕнтӕ,
цӕбӕлти
исхуӕцидӕ,
улинкъӕ.
арцитӕй
гъӕзтити
Батразмӕ.
Насиранмӕ
ӕрбайӕмбурдтӕ
уомӕн.
лӕгун
ӕрауигъта,
фӕгъгъазунцӕ,
фӕттӕрсдзӕнӕн
амӕлттӕй
’нцӕ:
Байрӕвдзитӕ
хонгӕ
афонӕй.
бахъӕрттӕн,
раййафта!
зӕгъдзӕнӕн:
ракӕна.
фӕттардӕуй»,
уагъта.
исӕртадта.
Лизӕхан-рӕсугъд
уалӕн
хӕдзари?
Гъай,
фурдесӕй
хъумузбилтӕ
уедагти
бафӕрсай,
’ссердта,
Мӕн
’рфӕнти
равдесдзӕнӕн
Идард
церхъӕй
цӕсгонӕй
байгъуса,
фесафтон,
Ӕрӕйахӕста.
къохгин
фелхӕдтонцӕ.
Акула
Барӕнӕ,
ниссалдӕнцӕ!
фӕндон
фӕуодзинан,
равзуридӕ,
идонӕбӕл
Адӕмуарзон
гъудӕй?
Цӕйбӕрц
цӕуетӕ?
исхъӕрттӕнцӕ,
иссефтиндзун
Ей-ей,
фӕсмӕрис?
авармӕ.
хӕтуй!
бацудтӕ,
сгъизтӕй,
сиахсмӕ
кӕнӕ!
къуппӕ
састӕнцӕ,
Хӕмицӕн
февӕруй.
тӕрегъӕдмӕ
гъонбӕл
бафедауӕн»,
исуадзӕ,
ковун,
ӕривӕруй.
худт
искӕнунцӕ
дууи
ӕууӕнкӕ
Агорун
Истъӕпп
тухӕй
рахуӕрӕ,
’гъосун,
уӕхӕн,
фӕццӕуисӕ
базонайтӕ,
номӕй,
Цӕбӕл
ледзӕн,
уй:
бийнойнагӕн
Кӕнтисӕр
рартасгӕ
Теувез.
Ауармӕ
радзорӕ-бадзорӕ
медӕгдӕр
Цӕститӕ
рамарун
ӕзмӕлун
«Оф,
Уӕллӕй
хъарӕгундӕр
бадавдзӕнӕ,
ӕрдавта.
дӕси
гӕргӕрӕй
Зимайхуӕ,
каййес-ӕхсӕнтӕ
нимбарзта,
нанай
уӕргъ-инцойнӕ
Уаскъоппи
хусдзӕнӕй,
ӕрветдзӕнӕн,
бафхуардта:
ӕркодтайтӕ,
базмӕлун
хезунцӕ,
нигъгъӕстӕлтӕ
тауӕрӕхъ:
ӕрбадардта.
цийнитӕ
зӕнгӕдтӕй,
ӕруадзиуонцӕ,
ауиндзӕгӕй,
барвиста
кӕнидӕ».
сӕрӕвгӕрст
бӕрӕгдӕр
Гъе-гъе,
Мӕскъӕ-мӕскъӕ
ратахтӕй
бахӕссӕ
зӕкъитӕ
еухаттигон
инайӕ
ке?
ӕхецӕн;
Раймардтонцӕ
цагъта.
Табуафси,
уосонгӕй;
Сикъетӕ
дӕснидӕр
никъкъуӕретӕ
ракорунбӕл
исӕртаста,
ӕдулидӕр
фесафтонцӕ.
рӕбун.
ӕййафгӕ
финдзилӕххуар
уат
паддзахи
лиу-лиу
расайдтонцӕ,
Цӕу
хонгутӕ
фездахта
ниууагътан,
ӕрхъезгай
иссердта;
фӕндуртӕ
рӕсугъдӕн
сансбӕл
цӕхгӕрмӕ,
ӕхсӕрӕбӕл
Ӕрбацудӕнцӕ.
рахъӕртон,
коми
Адӕм
ӕрбауайуй.
ракафисӕ,
зиннонцӕ,
ӕруагъта.
Мӕстгун
уӕхемӕ?
рагиау;
ӕнцад
майрӕнбонмӕ,
’ндеуис,
коруй
ӕвгӕрдуниау
ракарстонцӕ,
дзубандити
фӕхъхъист
’схъӕр,
уиндӕ
тӕрсис?
истудта,
рарветӕнтӕ,
«Ӕхуӕдӕг
цъеутӕ?
сунти
саугъӕдӕй
мудӕй
«ӕрцотӕ,
хуӕстӕнцӕ
ӕхцайӕй
райсом
ба:
Тапкагонд
дзилагӕ
хузӕ,
бадзурд
Ундуг
тухӕбӕл
ходуйнагбӕл
сирди,
исцӕуидӕ,
ӕрхаудтӕнцӕ
ласунбӕл.
ӕнахур
зийнадӕ
Бӕсти
раййафонцӕ,
ралух
ниууагътонцӕ,
рагъомбӕл
бандеууон
Батухӕ
дзӕхӕратӕ
хӕсгӕй,
силгоймаг,
февӕрдзӕнӕ.
бахуӕрӕ,
дуарӕхгӕдӕй
багъӕр
рахуссӕ,
тӕссаг
рамаронцӕ,
никковӕ,
мӕрдтӕй
гъезӕмарӕй
ракастӕнцӕ,
фегъустаййанӕ,
фат?
фӕгъгъудӕй,
ниттадхуалитӕ
ӕримӕфусун
бӕгъӕнӕгӕй
бафедетӕ,
ӕркастӕнцӕ,
цъетемӕ
бӕзтӕй,
Камбӕдати,
расурдта.
фестӕ!
фӕккодтон
уайтагъд.
цӕфти
низгули
ниуазӕн
бафтуйдзӕнӕнцӕ.
Фунуктъизмӕ
Уорӕзмӕг?
цӕуӕггонӕй
’фсӕдтӕмӕ
уӕздан
Ӕрбадтӕй
Некӕми
Кизгуттӕмӕ
бауазал
дзӕхӕрадонӕмӕ,
Тарстӕй
ӕвгӕрдӕги
ӕстгутӕ
Аллибон
дзоруй.
хард
Гъедта
базмӕлунтӕ
бахъурмӕ
алкӕмидӕр
байнисан
Зӕнӕг
цӕлӕ
айӕ,
будурӕй
зӕппазӕй
хъестӕ
Хъӕрау
Ӕрвадтӕлтӕ
зиннунцӕ
фӕндагбӕл
фӕткъутӕ.
уиндӕн
какойнӕ
гъеууотӕ!
ласгӕ-ласгӕ
никъ-къӕркъӕр
билтӕбӕл
готоней
ӕзмӕлӕ.
бӕлӕгъ,
нӕрунау
Сӕууаййӕн
ӕркодта:
ниууагътӕ,
банимахста.
фӕттагъддӕр
Рӕбунӕй,
исӕвӕретӕ,
фӕстӕ
хъаболӕ.
ниххирхта,
ӕривазта
фӕккӕнунмӕ
бӕндӕн
Ӕфсӕдтӕй
хиздаргутӕмӕ
ӕрвадӕмӕ
иссирдтайуонцӕ:
цӕгъдун
’схаст
зинбадӕн
Макъармӕ.
ехтӕ
бацӕуа;
размӕ:
ӕгадӕмӕ
цӕугӕ.
иской
Кӕнти
’фсастӕй.
цадӕмӕ.
фӕнсгӕсти
скӕнӕ.
ӕрцудӕй.
Хорискӕсӕн
Борӕфӕрнуги
ӕндури
гъос-гъосӕй
ервазтӕй!
’ууӕнддзӕнӕй.
бафтауӕ
исцӕуидӕ.
ухст
фӕццӕуа,
мӕгур.
ӕндиудта.
Рабадтӕнцӕ
цӕвгӕ
Исӕфӕн,
Кувддӕгтӕ
искодтан.
фергъавта.
ледзгӕ
цӕрӕ
фӕззиндтӕй;
Ерӕхцауӕн
бакомон,
бицъо.
тӕхун
’фтудӕй,
ӕндӕра
ӕхсӕрфӕнбал
коммӕ,
ӕвард
(уасхӕн,
раттӕ.
бабаста.
ронӕбӕл
исӕфт,
нийцӕфтӕ
сӕумӕ
сӕртӕмӕ
кӕронмӕ
фаули
фӕххудтӕй
цорибадӕг
исонмӕ
ӕрӕскъиттӕй,
Уӕхӕнттӕмӕ
сӕмбалдӕнцӕ
дунгӕмӕ,
ӕвзалу
кӕстӕртӕй
зӕрдитӕ
бадунмӕ.
гъазгӕй.
бахседун
нинтъохидӕ,
билӕбӕл;
базудтай?
гъема
ецӕгӕй,
гъӕуӕйдтӕ
фелвӕстӕй.
ӕртикъахуг
бакӕндзинан!
рӕвдзӕ
исӕвд
Цӕгати
низзинг
Анз
исафун
Нуртӕкки
ӕрттевуй,
бателидӕ,
и
идадзӕй
Тари
бафсаста
исхӕссуй!
Зевӕгбӕл
хъӕртгӕ
кӕрда;
гъӕугӕрон
искӕнуй,
ӕртӕдзидӕ.
хӕдони
равдолӕ-бавдолӕ
авӕрттӕ
фӕббадтӕнцӕ
исрӕдуйидӕ,
бафӕрсӕн.
ниуазун.
бӕхгин.
даудта,
къохмӕ,
Хӕмиц.
цудбӕл
байзадӕй
хуфийни
ракъуӕрдта,
халон,
нирризтӕй,
фӕххӕссунмӕ
Кизгуттӕй
бадӕ.
кодтайуонцӕ!
’сӕзмӕла,
’ййафӕн,
арцудӕй,
истонидӕ
худтонцӕ,
сирейӕй!
фӕразайтӕ,
федарӕй.
ӕрбайвардтонцӕ.
байгъосетӕ,
баслӕхъ,
хӕсдзӕф
изӕр,
ӕрхӕссунмӕ
гъӕуй»,
исбӕздзӕнӕн.
Агундӕ
Борӕфӕрнугмӕ
фӕйнӕг
ӕндӕрӕй,
бийун
Къолибадӕг
ӕрбаскъардта
ецирдӕмӕ.
исуйнаг
ӕринцадан,
зӕлдӕ.
уонӕхсартӕ,
Райдӕдтонцӕ
ӕрбадтӕнцӕ.
хӕдзӕрттӕ.
бадӕ,
уинидӕ
байсардта.
цъеуӕхсӕн
рамбалдӕй.
фӕстӕмӕ:
саразунцӕ,
гаццай
’рфӕнбӕл.
ӕвӕрд
тарстайдӕ,
фӕккастӕй,
ниллӕууай!
фуртмӕ
фӕццӕунцӕ
хилӕ
мардӕй,
низзилдӕй.
уӕйгутӕмӕ.
Рабадӕ!
фӕййингӕй,
баууӕнддзинан?
тегъӕмӕ
хӕлайфаг
’дта,
цъундӕ
ӕрлигъдӕй
хӕссун
анӕмӕ
сӕтӕ
Ӕцӕгдзийнадӕй,
Разилдӕнцӕ
раттӕн!
байгъусун
дзабуртӕ,
цъасӕ
хъаурӕгинӕн
фӕстӕмӕ
уонирдӕмӕ
’ривӕрӕ,
кӕнӕд!».
хъуӕцӕмӕ
Бӕхӕргъӕуттӕ,
фингтӕ
еуемӕй
Багъодзӕ
мӕхеуон
кӕлунцӕ;
нисанӕн,
ракалдта.
астӕу:
хурфӕмӕ,
Кӕсун
дзӕргъӕ,
бафтауа,
Нартихуӕрттӕ
дзӕхӕрадонӕмӕ
Алибеги
рӕдӕхсунцӕ
Медӕгмӕ!
ӕмбӕрзт,
Уӕлппи
фелваста
фӕсмардтонцӕ:
зӕрдӕ!
исаразетӕ.
ӕргъӕвгӕ
бакӕндзӕнӕй?
рагъуддаг
ӕфсоргътӕ
ӕзмесӕй
ӕза
ӕрбадардта,
(медӕгӕ)
’схӕстӕг
ӕрмӕст
фӕххуастон,
ӕскъӕргӕ
галӕргъау
райевгъуйа,
ӕрӕнбӕлун
ӕнагӕ!
Иттӕг
арфӕ»,
ӕнхӕл
Зӕнхи
арт,
фӕсхонхмӕ
пакъуй
фурстонгӕй
фӕббадун,
Ӕримӕ-
рагъазта.
’ригъосидӕ,
кустемӕ
ӕрфусун
цургъд
ралигъдайдӕ,
астӕуӕй
къобосгин
фӕууа,
тадӕй,
Гӕмеритӕ
хатт?
цӕгъдуй.
бӕхгинмӕ.
исковуй
астӕухъанзӕй
фӕдес?
рауадзидӕ
далӕ
фӕнддзӕнӕй
дзорӕ
Ногъӕй-ӕлдар,
ӕртӕ-дууӕ
финги
бунти
Ӕруӕд
хецӕуттӕ
Моси
Хуйӕндонӕ,
Хӕмицбӕл,
кӕнӕ,
фӕсӕлттӕ
Фиййӕути
хуӕрӕ.
ниххастӕй.
мӕрдтӕ
Бӕтӕга
фӕцӕнцӕ,
Урундухъ-Ӕфсийнӕй
ӕндахдӕр
садзунцӕ
мадӕмӕ
хӕзнатӕ
фӕххуӕстӕнцӕ
Хуарз
Фӕтътъӕбӕртт
Сбадӕ
уинуй:
рабадӕ.
рабадун
къӕреди,
байгъустайтӕ
ауигъд,
ралӕудтӕй
кӕндзӕнӕн;
фӕхӕссунцӕ,
ниццӕвӕгау
байдӕдтайтӕ?
геппи
цӕрӕнбӕнтти;
Ӕнахуст
Цалиммӕ
ӕхсгӕ
ӕхсӕрбунмӕ:
базудтайанӕ.
гъа
уидтонцӕ,
Гъӕди
ӕнӕхъаурӕ
нихӕсгӕрон
ӕрбахатта.
хуайгӕ
ӕрбауадӕй.
рантӕстан.
ӕрдауӕ
дзӕргъӕмӕ
ӕрӕздӕхдзӕнӕ,
Зӕрӕндтӕ
ӕринсарӕ
Раймӕуадӕнцӕ:
«Гъе-уӕууӕй,
раттуй:
мӕхецӕн,
зилдӕгӕй
хъес-хъес
адӕмтӕмӕ
уӕхецӕй
райесуй
Ӕрӕскъардта
ӕхсӕнбӕл
байгъустонцӕ
раттидӕ,
иссурх
Естӕмӕй
лӕхъуӕнтӕн
егартӕ
хуӕрзконддӕр,
соцъа
Рамардӕй
ӕрбатохӕ
уалӕнмӕ
ӕнгъӕлдзӕнӕнцӕ.
баласта.
сдзордзӕнӕй,
ниххудтӕй,
’рбацудӕнцӕ,
уони
алкӕддӕр
Сӕууаййӕн.
гъӕбеси.
скӕнгӕ
ӕрбацӕунцӕ,
дӕхе»,
бахуйдзӕнӕй,
Ӕхсарӕн,
ӕхсӕрфӕмбали
ниццагъдтайуонцӕ,
фӕууотӕ.
зӕгъай,
Хӕссун
къӕхтӕ.
’нуӕрхцӕ
Иуазӕгӕн
сундакъи
стӕг,
ӕскъодтӕй
агорӕн.
исхездзӕнӕ
Уӕрхӕгмӕ,
уазалмӕ
гъазунмӕ,
хондзӕнцӕ.
исивардта,
райстонцӕ,
нартигъӕуггаг
гъаветӕ?
фӕкъумухдӕр
иссердта,
цолпий
бӕнттӕй
Еухатти
Нӕ
никъкъуӕруй,
(й)
игуӕрдӕн
къӕбуртӕ
хӕтӕл.
ӕнафонӕ
согвадӕни,
Сау
мадзал:
Хуцау!
бафтауис?
кӕсӕ».
дзордзӕнӕй
ӕрхӕссианӕ.
зӕгъидӕ.
кӕндзӕнӕн:
гуппургинти
гъонгӕсбӕл
ӕнӕисарст
равзарай,
Ӕрфӕни,
Курппи
ӕримбӕлгӕ,
ӕвгӕрдӕгӕн
нӕбӕл
фӕккастӕнцӕ
фиццагидӕр.
фӕуодзӕнӕй,
мӕнгӕйгай,
Уонити
загъта
Цӕуи
Уӕхе
цъухгин
ӕрбаластонцӕ
голлагӕ
ракорон
райстонцӕ:
Агундӕ-рӕсугъд;
уӕрдуни
уонӕхсартӕ
дӕхецӕн!
фесӕфонцӕ
фӕххуӕстӕнцӕ.
Болат-Хӕмицмӕ,
бауӕрбӕл
исдзорӕд!
’мидзаг,
кард,
ӕлдарӕн
Де
фуртей
дорбӕл
лигъзмӕ
рацӕуӕд,
сагдзӕрттӕй
исиста)
раздӕхетӕ!
уайгӕй,
’руадзай,
’сбӕлвурд
фӕццавта,
хӕсси,
гъармӕ
фиййауӕн,
уа;
Уацирӕти
цъумур
ракъуӕрӕ
марӕг!
Ӕмбесбонмӕ
узӕл
анзӕн
райвӕзтитӕ
рӕзти.
уиндӕмӕ
фӕууидӕ,
цитгинӕй
фелвастон
хуӕрдгун
фӕццотӕ,
дзиуарӕ;
кӕнетӕ
истонинӕ!
низзилдта
ӕхстмӕ
аргъгонд
топпихуаси
байвӕретӕ
хӕссон!
ӕстъалу
Синдзин
Гъет,
фӕххусдзӕнӕй,
ӕрсеминӕ,
Гори
нихгӕдта
рауозгӕлдтӕлтӕ
Фӕстӕмӕ
ецӕгӕй
исцӕуон,
«Болатдӕндаг
«Ӕртӕ
фӕддӕлбилӕй.
Бунат
хускъадонӕ
равдиста.
байуарун
хунтӕбӕл
’мбалхай!
Киафур
Галеу
балӕсуй
рафсастӕй;
галгувдтитӕ
уӕлдзӕнти
ӕнхӕст
галтӕмӕ
Бафӕрсуни
игъустайдӕ,
сегасдӕр
хӕрӕг!
Насиран!
Гъолӕйгъазӕг
тӕвдӕ
улинкъӕ,
рахӕтон
ци,
Уасгергий
Уотӕ
цирт
ниссадзун
ниццудӕй.
денгизмӕ,
никъкъуӕрдта.
Бӕхӕй,
алцӕбӕл
сифтӕй
ӕркъуӕринӕ!
кӕнгӕй.
скодта;
пакъу,
Базудтан
рарвиста?
сайтани
Амӕй
Исесӕ
бацавта.
конгъӕдӕ
гегӕгӕнгӕ
медӕгӕй.
ӕркӕнунцӕ
пелеуан,
тасӕ
Хириуфиндз.
райервӕздзӕнӕн,
гаццатӕ.
гъӕугӕронмӕ
Хуцауӕн
Цулухъи
адӕймаггай.
егар-гацца
фӕмморӕ
’сфунх
ӕхебӕл,
исхезуй.
равзарӕн:
исон,
ниххусса,
ӕмбесонддӕр
гумеритӕ,
бафӕрсӕ
ӕнтӕстӕй,
Ӕхсӕ-Будайбӕл
гӕбӕр
фӕттахтӕнцӕ.
ӕртауӕрӕхъ
дзӕнгӕрӕг
фуртӕссӕй
хуссун
’фсийнӕ,
Гъизт
хъӕртуй,
Ӕрбакӕнунцӕ
рӕсугъддзийнадӕй.
Ардиггӕй
Агӕ
уӕлмӕрдтӕмӕ,
меднимӕр
Иссӕбадун
фӕййинунмӕ.
фӕррӕдудтӕ,
ракомдзӕнӕн.
никкӕндзӕнӕй,
стӕг
рӕуони,
рауайӕ-бауайӕ
Ностӕ
дзорун,
ӕрбагъазуй:
хускъӕ
къилдунӕрдигӕй.
цо»–
ниххастӕй
цъоппӕй
гӕрӕхтӕ
сӕрдасӕнӕй
хундтӕй
хестаги
инуй,
ӕруайетӕ
фӕммардӕй,
уӕрмӕ
ӕрдобӕл
Фиццагидӕр-фиццагидӕр
ниххустӕй.
рауадзӕн!
ӕрхауиуонцӕ,
фӕстӕмӕ;
рауайунцӕ,
куд,
фӕххаста
бавзарисӕ,
гъӕмпи
исфӕраздзӕнӕ.
Хумбарбӕл
никкодта;
Сатанай,
медхуасӕ
нихун
Равардтонцӕ
уӕйугемӕн».
симӕр
бахудтонцӕ.
хузӕнон
Хуарздзийнадӕй
лӕгъуздзийнадӕ
банимахстай!
бакодтон:
Урузмӕг?
ронӕн
Уораметӕ
ӕнгурдатон
фӕццохӕй
къагъди
бадарӕ.
’рлӕдӕрдтайдӕ
уайӕ,
уазгутӕ
бӕдолӕ,
Сувӕрций.
(кодта)
кӕсӕ,
ниццӕфстӕй,
(бӕхи)
уӕзӕг
ӕрлӕудтӕн
ухст.
донесӕни
Хатиагау
ӕрхаста
Рандӕ
исӕвардтонцӕ.
хъӕсдараг
Аййепп
ухститӕ
зарӕн
рӕфтбадти
дзӕбӕхӕй.
Цо-уай,
равтудта
кегъӕре,
къохмӕ.
исӕрунмӕ.
дон?
цилпӕ
думетӕнгтӕбӕл
Хурдзин
сагъӕдахъ.
нитътъӕппитӕ
рартаста:
Махӕн
усхъӕбӕл
ӕрифтудайтӕ
’гъдаумӕ
бӕлдтӕнцӕ.
киндзити
Фӕййидтон!
Тотраз.
ӕхсӕвӕ-бонӕ
ӕргъӕу
зинаргъ.
раковӕ
уаргӕ
ӕфсӕдун
зилди,
бафхуардтай?
Бӕрзонд
цуди,
анзмӕ.
уӕгъдӕ
Ходетӕ,
ӕфсӕдтӕн,
хонхемӕ,
мӕ
Бахуардта,
зӕронд!
еунӕгӕй
хурфи.
къадо
адтӕн!
ӕрцӕрунмӕ
Уоси
ӕной
равдозуй.
Нокара
Фӕрсӕй
бӕлттау
ӕризайуонцӕ,
дзингатӕ
бунатмӕ,
аразта!
Исбадӕ.
Камбадтинӕ
Коми
куппӕтӕрнихӕй
зӕнхитӕбӕл
’мбали
фурт
Скастӕй,
сӕхемӕ
фӕууидтайдӕ!
уойфӕстӕ
ӕркъуӕруй,
бафӕраздзӕнӕй
(мадӕ):
кӕуон,
тар
ис
нӕййес».
нӕмттӕ
ихалгӕ
ӕстдӕсӕймаги
зонуй.
кӕрӕдземӕ.
Сагъӕсӕй
Уодзӕнӕй
’фхуӕрдбӕл
хизтӕнцӕ
Сбадӕ,
хъази
ниццӕвай,
рамардзинайтӕ,
рӕхистӕ
зонис
кодтай.
гӕппгӕнгӕ,
разайуонцӕ.
«Барӕн,
уордӕмӕ:
ӕййафта:
лӕудтӕй,
рауади
Фунуктъизӕн
измӕлдзӕнӕ,
ӕмбӕлуй
сакъадӕхи
хузи,
нур?
Цӕхуарӕнмӕ
хъелӕй
скӕндзӕнӕ?
райсӕрдӕ,
кӕнтӕ!
цӕгъдуй,
кардӕй.
хуӕнхтӕбӕл
бӕгӕнигӕнӕг
фӕлдесонтӕй
баййафта
кӕнис”,
хурфи
калдта
Мегъӕ
байагорӕ.
ӕруорӕдтонцӕ
бӕрзондмӕ.
ӕноси
исдзурдта.
бафсадӕ!
истъӕпп
Уомари
ӕркодта,
цуппӕртӕбӕл
бӕрзондӕй.
фӕфӕлмӕн
гъонгӕсмӕ
лӕг!
федеуӕгӕн,
исгъонбӕл
бахуӕрӕн
сбаста,
ниййах
ӕрвететӕ,
айепп
уинун,
Робас
Идардмӕ
Цалх.
хузӕн,
ӕгасдӕр
де
Барӕй
ниууадздзӕнӕнцӕ
дзурдта:
раттӕ»,
хугӕси
сӕйги
бафӕндӕ
Тӕрегъӕдгун
ӕвӕртти
зӕгъгӕ?
’рбандиудта?!
финдз
бакосӕд,
бавзурста
сагӕн,
тогтӕ
сӕдӕ,
моси
исхафта.
хуасӕ
фегъосидӕ,
(Ӕрфӕни
хурхур
Сӕгъгӕс
ӕмбесонди
бафтуидӕ,
ӕртхуӕрттӕ
Гъӕ
къуӕрдтӕ-къуӕрдтӕй
ӕрӕгъзӕлдзӕнӕй.
’сбадуй,
бафхуӕрдзӕнӕнцӕ
майрӕнбон
ӕхститӕ
бадоцуй.
кӕнӕ!»
кӕмӕйдӕрти,
Мӕнбӕл
ронбастмӕ
раттӕ
кӕрцхуарӕн
фӕууадзуй
Уазӕвтауӕ
хуссӕгӕй
’вналуй.
хонӕг
бумбули
ӕрбатохдзӕнӕ,
амӕн
Субӕлци.
ӕдта!
фӕццӕуидӕ.
Хуаллаги
хӕссӕ
къуӕр
уӕлдайдӕр
Матара:
цӕгатмӕ).
марунмӕ
фӕххаттӕй;
ӕрӕфтуйун
Уази
Нийуагъта
уӕлӕсерӕй
дамбацайӕй,
ӕхста.
хъӕрӕймаг,
ӕртастӕй,
Исковӕ
ӕхцӕуӕн
буни
загъта;
ӕрцудӕй?
бакӕндзӕнӕ.
Гема-Гемудӕбӕл
рабадтӕй?
расӕрфидӕ:
хӕтун,
фӕндаггӕгтӕ
зӕгъон!
никкӕниуонцӕ,
бамортӕй.
дзорун!
мӕтъӕлӕй,
фӕлтӕртӕ
цӕгъдуни
думӕггаг
’ссӕууон
райзайдӕ;
къум
хуйгӕ
рӕуӕгдӕр
ӕрласетӕ,
дӕ!?
дууӕизӕриастӕу
хъурмӕй
файтъони
фӕццӕйцудӕй
халон.
ӕвдесӕйнагӕн
рауагъдта
Цудӕнцӕ,
фехсӕ,
Сослан.
фӕразта,
Сӕууаййи.
кафгути
нихагӕ
’рзайдзӕнӕй
ссирдтайдӕ,
Хезунтӕ
кафис,
ниййагайдтонцӕ.
уони.
исмардӕй
Гъӕдгин
ӕгас,
ӕринбурд
Нард
хуӕрзидзагӕй
бакуста.
гигна,
хестӕртӕ
къох,
ӕрдзурдта:
байвӕрун
кедӕрти
скъахун
ракодта
бахуаста
разиннидӕ
хъанз
хуӕрдгунӕй
Кирӕ
Ӕхсӕртӕггатӕмӕ.
уигътонцӕ
байуарӕн
Мӕхе
тӕрсетӕ,
Кӕбӕлти
бафӕндадтӕй,
уосей
фӕзи
фӕммӕтъӕл
исбаддзӕнӕй».
ӕрдозӕ,
къӕхтӕбӕл
хумӕллӕг,
ӕ
зӕгъун!».
мӕгури
Уалинмӕ
Бафӕлладӕй,
исхезун.
тӕрсис!
ӕфцӕкъуатӕ
фӕццӕуй,
Ӕрдози
цӕфтӕ
ракӕсуй.
сгӕлста,
хъӕсдарӕг
мӕстгунӕй,
«Мадта
байзадӕй:
Лӕгӕн
никкалуй,
Ӕнккӕтей
исхастонцӕ
Хуӕздӕр,
рамардзӕнӕй.
ӕрцудӕй
фӕккӕнгӕ
тӕрсун,
уӕхӕн:
Ӕставдӕнгул-дзӕ
«Къантдзи
мӕскъӕ
симбӕлай,
фӕнниуазӕ,
фӕсарӕфтӕмӕ,
рамардӕй
Камбадай-фурт!
ӕз!
фурт.
ниййизгӕ
Ӕстгутӕй
ӕмбесбони:
цӕун!
цудтӕ,
скӕнӕ!
рӕуони.
зонӕг
золкъи
ӕртебӕл
тургъи.
ӕййафта
хуми
къӕдзӕхӕй
фурцийнӕй,
гъарӕнгӕмӕ
фӕккӕндзинан?
ӕгъдаумӕ
фӕццӕудзӕнӕй
Борӕатӕн
гъазианӕ.
адтайсӕ,
къалеуӕй
рауадӕй:
исесдзӕнӕй,
басудтайтӕ.
еугай-дугай
На-а,
ӕрцӕфтӕ
ратондзӕнӕй.
ракъуӕрдта.
Фӕндаграст
уадзун
Барастӕрмӕ
исхезон,
фӕгъгъазуй,
балӕдӕрдтӕнцӕ,
нури
басайдтай!
байдзадӕнцӕ,
рауӕлӕ
Кард,
мадта
исбастонцӕ,
ходуй
рарветӕ,
ӕфсийнӕмӕ:
игон,
Ӕвдӕймаг
кадгин
хестӕр,
фӕййина
аллибон
змӕлӕг
цӕумӕ:
Бадзурдта,
хонхуордӕг
исарастонцӕ.
Нецирдӕмӕ!
федеуӕгмӕ
кӕрдунцӕ;
батхалдта
ӕскъӕридӕ,
ракӕсиуонцӕ
ходдзӕнӕ:
Дзоргӕ
дари
гъезӕмарӕй,
Уациамонгӕбӕл
сомтӕ
дардтонцӕ,
бакӕндзӕнӕн
корӕг
саутӕ
ӕнцонӕй
гъазта
Хуарисӕр
ӕнгъӕлдзау
исхастӕй.
Ӕркъиагбӕл
ӕрцудӕй,
’римбурдӕнцӕ,
ӕдта?!
кумдта?
биццеу;
фӕлледздзӕнӕй,
ӕднӕуӕгцуд
’сӕнтӕсун
гӕрахӕй
ӕфснайд
бадарӕд.
зонун!»
ардигӕй,
еруй,
кӕмӕй
сизмӕлун
хуӕнхти,
ратаус
Ӕхсӕ-Будай
зӕнхӕбӕл
Ӕзинӕ
бафтуйдзӕнӕнцӕ,
цӕрдзинан,
Цӕудзинайтӕ
фӕуунцӕ.
фауӕ.
хӕссӕг
гӕрах
адтайуонцӕ.
нӕлсӕгъгости
радудта,
ӕрцӕуонцӕ,
фӕгъгъӕбесӕй-гъӕбесмӕ
Барастурӕй
хӕстӕг,
хецауи:
урундухъӕй
’сбадӕ,
ӕхст
исирадӕй,
Ӕнӕгъдау
Барастур».
рауаста
нимӕти
исхӕтуй.
Хӕссунтӕ
ӕртумугъ
гъазтан
къӕртт
фӕсалӕбӕл
ниггупп
мадта?
тӕрхон,
семун.
ӕрбацӕуӕни
бастӕй?
Хуцау?»
сивардтонцӕ
ейӕ
нӕййес
уайсахат
бахъӕрттдзӕнӕй,
ӕмбӕлттӕ
рахуардта
февардтон,
ракӕсуй,
Кувд
Сӕумон
цӕнхӕй
бӕлахи
ӕркъиаг,
рамбӕрза
ӕригас
рабадидӕ,
нихӕсти
ӕзменсӕ
дзӕбӕхтӕ,
фӕрраздӕр
рауагътонцӕ
Мӕхецӕн
фури
игъосун.
уӕрхцӕмӕ
фӕуӕд,
ӕрхаудтӕй.
нез
ӕндӕртӕ
исесун
ӕхсӕз
балӕдӕра,
Хунгондмӕ
Зайгӕ
Уойнони
Фӕллӕудтӕй
хуӕруйнӕгтӕй
цуппаргъосон
Кӕсунцӕ
искурдиадӕ,ӕма
мардмӕ.
Истунбӕл
тӕрунмӕ.
цӕуай!
цъасӕмӕ
фиццагӕн
уал
дзорун.
ӕркъуӕрун
рахондзӕнӕ!
медуат
кизгуттӕ!
никковуй:
кӕбӕл
цъинккитӕ
базури
сгӕлдзӕн,
ерисгӕнӕг
фӕккалтонцӕ
(Ӕхсийнӕ)
исхезун,
баредзӕ
байзадӕн;
байгъосӕ.
лӕгбӕл.
косгӕ
мӕрдӕгъдау
Уацирохс
Хонхуордӕг
хӕрд-мӕ
Багъаст
фиййауи
барӕвдзитӕ
цавддортӕ,
ӕнзти
налхъут-налмаз
къамбеццарӕй
ниууайӕ
армитъӕпӕнтӕ
кафгӕй
зиннуй,
фидтӕ.
исиста
Кафун
Мӕлӕтӕй
нихъхъӕртун
исӕвӕрдтонцӕ.
хуарзӕнхӕй!
бавналдта,
бӕрӕг,
хизтайдӕ,
гъунгун
нистигътонцӕ,
Ацӕ.
ӕрхезун
мӕнӕ!»
ӕрхаттӕн
раст!»,
хестӕр
ниууй,
рауагъта,
ӕркӕнун
арми
Зонӕнгин
мӕйдар
иуордӕг
’рвадтӕлтӕ?
фурт)
уагӕрд
гӕрзӕ
мӕгуйраги
иссирдтон
ӕрдози,
рауинидӕ,
заргӕнгӕ
дзедзебӕл
иуазгутӕ
Ледзгӕ
кӕуис,
еувӕрстӕ
лигъдӕй,
иссӕнцӕ.
фӕууадӕй.
’гъуста,
рух
реу.
мард,
нӕрсун
Хорӕн,
Хестӕртӕ
фӕсмӕрун
нӕхуӕттӕ
Болат-Хӕмицмӕ.
уацӕг
гъӕлӕси-дзаг
мӕнӕй,
уӕрдунбӕл.
(ӕнӕхуссӕг
надмӕ
иевгъуйун
Сайдзӕнӕй
худ
рафарстонцӕ.
бахъан
аргъ!
фӕнди
’рхъӕртидӕ,
фӕууининӕ,
хӕлттӕгӕнӕг
ӕлгъетунцӕ
истгутӕ
пихсӕ
хӕстӕгдӕр
Акулай
фӕккӕнис,
бунӕй
хецаути
ухстӕй.
стур
фӕрсӕг
хецауӕн.
фӕрдуг
байстайдӕ
идарддӕрти
Дзулатӕмӕ
бакӕнон,
Фӕккафтонцӕ,
ходуйнагдӕр
Насиранӕн
ӕрхӕстӕг
лӕдзӕги
ракӕсун
рарӕдувта
ниццурхуй,
къӕбӕртӕ
Нартӕмӕ.
Гӕр,
кӕсгӕ,
ӕфсапъӕйеуӕг
ӕрӕрветдзӕнӕ!
бакосунмӕ?
изӕд,
Гъай-гъай
фӕуидта,
цӕгиндзий.
Ногъай-ӕлдармӕ
лӕууагӕй,
астӕу
Ӕрӕгвӕззӕг
думун
бонизӕрмӕ.
Уагӕр
нӕмис
кувддӕгтӕ
Карди
’йбӕ
сӕрӕй
царви
байдайӕни
Ракӕнай,
фӕразуй
исамайуй
гӕбар-губур
гъӕуаййи
раледзӕ-баледзӕ
кумдта;
астӕуи
ниннӕмиуонцӕ.
фӕразинӕ,
феййафта
дзубандитӕй
ракӕнӕ:
фӕсевӕди,
райстайдӕ.
кӕнӕд
ниллӕсуй,
фӕрдгутӕ
бахуаста.
исесунмӕ
ӕрбатардта.
Агундӕ.
ледзун?
ӕхсӕзей
лӕдӕрдтӕй
базонинӕ
лӕбурдтонцӕ
знаг
ӕркъетӕ
’рбахъӕрта,
бӕхгиней
марӕ!
къуӕ-ре
къамбецдзарӕй
байамондзӕнӕй,
раледзӕн,
байгъустонцӕ.
уорс-сиуӕ
бартӕстӕй,
уадзетӕ,
бабӕргъон
фӕууй.
Айнӕгмӕ
—
фӕццудӕнцӕ,
кӕнисӕ
Ӕрбонӕй,
Лилагъзи
еруй
дзоретӕ,
’фтауӕн,
цӕстити
хъалон.
ервӕзунгӕнӕг,
бахуӕрон,
Баздахтӕй
Ма
ӕлдари
басау
хизи
бакӕнон
ласӕ,
Фӕббадтӕй;
иннетӕн,
лӕххуар,
хъуӕцӕ,
гъазт,
фӕндаггаг,
Бориатӕн,
раскъӕфуй.
бандиудтонцӕ.
хаудтӕнцӕ,
ӕрхӕссон,
фӕлласта;
низзаруни
Дессаги
байамондзӕнӕн:
мӕнгӕ,
Мулдзугути
исхонинӕ,
ӕртӕхтӕ
’сӕййафиуонцӕ,
еу
балигъӕстӕ
етӕ:
Кӕрӕдземӕн
нимӕхсӕн,
Лӕгигъӕдгун
расӕрфта.
косун,
мардӕн!
изайӕн.
уйтт
(ностӕ)
ниуазта.
сирветӕ,
Рамардта
исесӕ.
’студта.
биццеутӕ
райефтиндзун
хузесӕг,
дууемӕй
Байрагдзар
фӕууинуй,
уодзӕнцӕ,
ӕрбакӕнӕ,
Багъодзайӕй
Фӕммӕмӕлӕууӕ
хӕдзарӕ,
лӕгъузтӕ
ӕмидзаг
ӕрбахаста
’рхаудтӕнцӕ,
хуссӕнмӕ
исфӕразайтӕ,
ӕфсапъӕ
думӕг
бӕхбӕл?
мудзурай.
’ӕй
бадӕн!
ӕмонди
фехсун
кокойнӕ
бакӕнунцӕ:
исцавта.
гъогӕргъаутӕ
’хсайӕд,
уӕлцагъдмӕ
фӕттӕхуй,
донмӕ
’рцӕуӕд
лигъз
Уӕре;
ракурдтон.
Буйнагин
синхи
уадӕбӕл
Адӕкезӕмӕ:
хурӕ,
фенгом
гӕлӕхха,
кеннӕтта
рарвистан,
бегъели
Алӕгӕн.
Мӕгуӕрӕн
(ӕхсаргард)
’рхӕстӕгӕй,
хӕтуй.
Къахгутӕ
хӕдзарӕбӕл.
хорхӕтӕни.
игӕрдгӕ
Сог
ратононцӕ,
ӕрбахӕстӕг
байагорӕ!
батулдтон,
барӕй.
ниуазуй
райсон,
Байрайайтӕ,
Ӕнмӕййӕндтӕй
бафтуйон,
Гуцмӕз-ӕлдармӕ
Ӕрфӕмбӕл
тъафӕй
иссердтон,
исӕндон
рауайа»,
фӕхӕссуй,
загъдӕй
фегъустонцӕ.
сагъудӕй,
бунатӕй
фӕндаг?
кӕуйнаг
бахондзинан,
Уорӕзмӕг.
еумӕйаг.
фӕццардтӕн;
иссирдтайдӕ?
гебенагинмӕ,
нӕмӕ.
Тегъӕй
Гъетт,
бахадта.
’сцотӕ,
Арти
бахабар
исарази
рабадӕн
ӕфсӕрмӕй
баздахтӕй,
«гъе
бӕгъатӕри
ӕхстбӕрцӕ
цӕуӕни.
Урузмӕгмӕ,
нихӕститӕ
уӕртӕ
игъосуй
цъифи
раздӕхунмӕ
сиздахтӕнцӕ,
Сӕууай
еуӕрдигӕй,
фунук
цӕлхъитау.
хехтӕ
саудор
лухтӕй
хъиллиппитӕ
фӕццалх
исбӕздзӕнӕн!
ӕхебӕл
хӕссӕн,
исцӕуй.
лӕххуар
Ӕлдаратӕмӕ
фергъавай,
хурфи,
ӕруӕзтӕ
исбӕздзӕнӕ».
ӕй:
Цӕкутӕ
бабастонцӕ,
сӕрдт-сӕрдтӕй
кӕндзӕнӕ
ӕй”,
ӕрхӕссианӕ,
фӕууинианӕ,
адӕуагӕй
ластонцӕ
ӕхсӕнтӕ
басайдтон,
хъаурӕгиндӕр,
хезун,
Рацотӕ
рахъӕрттӕн,
а!»
хумӕллӕги
байтудта
хъаруӕгин,
Сослан?
сахатбӕл?
лӕдӕрунцӕ
Ӕндӕр
цӕфтӕй
рамарайтӕ,
ме
зумӕги
раттидӕ.
куресау
Нартӕмӕ:
Сиахси
иссеронцӕ,
медӕгӕй
неци...
бакӕнон»,
фарсмӕ.
рахъӕртӕй,
тӕрдзӕнӕй.
цъаммар
биде
ниссадзетӕ
цуппар;
фездахтӕн,
гъоги
гӕппӕлтӕй.
Ставд
Банинӕйхуӕрун
арс
фенгъезуй;
Ӕхсийнӕмӕ
уадӕнуай
Хуарелдари.
бӕгӕний
Уацирохси
Саурӕсугъд
гъонгӕстӕ,
банайдзӕнӕй,
амадта
ниййидта;
ес».
гали
рафӕрсун
бонӕнгъуд
бӕхбӕл
радзурдта.
’сдзоргӕ,
Байлӕдӕрдтӕй,
ратонидӕ,
Адтӕй
уӕрдуни.
ниссмаг
Авд
Нимӕттӕ,
калдбӕл
фӕразнцӕ,
ракӕнӕ,
цӕудзар
калдӕй,
рарвистан
адӕймаг
исхӕлар
байста.
ӕзмӕлӕг
иннетӕй
Фӕрсунцӕ
хъумацбӕл.
хуӕрд
ӕркалдӕнцӕ».
Бауайуй
кӕрдзин,
рацӕуидӕ
хинцунмӕ.
байамудта.
фӕцӕйлигъдӕй,
ӕмбӕрзт
Ӕмбурди
еуей
агидзаг
Хӕтунтӕ
рауадзӕ
Фӕлтау
бакоминӕ,
’ссеридӕ,
ӕрӕгӕмӕ
Хуӕрд
нӕуӕгӕй.
бадардтонцӕ.
Сауӕдони
расурдта,
дзаума
Айсана-рӕсугъд
радта,
ӕвзонг
байамондзӕнӕй?
басайӕд,
Багъодза
Ирӕфбӕл
бӕрӕггӕнӕн,
Фӕммедӕг
фазӕбурӕй.
хуарзконд
гъӕйтт
багӕлста.
Хуссӕнтӕ
Еумӕ
ниббадтӕн,
дӕлзӕнхӕ.
фӕсонтӕ-еу
исласта.
тундзгӕ
ӕрхӕссунмӕ,
саст
бакуста
федауӕ,
буни;
исаразуй,
размӕлӕн
дӕдтунцӕ.
байвӕрдзинан!
уӕнгти
ӕфтауӕн
уӕйуги,
Уа-нӕ-уа,
исбадтӕнцӕ.
хӕдонӕй
уорамӕг
хезонцӕ,
искӕндзӕнӕн,
мӕгур,
изайунцӕ»,
байуазӕг
ӕрхӕццӕ
ходуйнагӕй
бахастонцӕ.
фӕрбуни
хуӕри.
хастонцӕ,
лӕгъуз,
нӕлистӕгӕй
фиццагдӕр-фиццагдӕр
ӕрбарвистай,
гобӕнттӕмӕ
тарстӕй,
уӕлвӕндагӕй
ӕнтӕсуй,
ӕрбахустӕнцӕ.
мин!
унаффи,
рохс.
Кӕунцӕ,
хъанз,
ӕнхузон
фӕйеуварс
’фхуӕрдмӕ
къӕрцц-къӕрцц
кумӕ
уонти
иннетӕ
уӕхӕнттӕй.
бауагъдта.
Афӕдзи
ӕргъувдӕй
ӕрдойӕй
Зин
кунзунд
бансадта,
кизгей
сӕлф
радарон,
исех
рафӕлгӕсуй
хумӕллӕгӕн,
раздахтӕй.
аслан
фиййӕуттӕ
тухуастдӕр,
къӕбурбӕл
Фӕххаттӕй
ӕрбакасти
хӕдзарӕмӕ,
фӕлласуй,
ӕрфгутӕ
Берӕгъдзӕртти
фудӕбӕндтӕ
аги
’мбӕрцитӕ
цӕуӕд
Гъӕуамӕ
исзариуонцӕ:
’хсӕвиуат
Ӕхсӕрдӕс
гъӕудзӕнӕнцӕ.
аласабӕл,
рӕйун
нифсаста,
ӕрдзӕхститӕ
еувӕрсти
аххӕй.
дзагӕй
ракӕнон»,
лӕхъуӕнӕн,
Ногъӕй-ӕлдар
Сослани
кизгӕгонд
федаугӕ
рабӕрӕг
рагӕлдзун
(Сослан),
ком,
ӕрбацӕудзӕнӕй,
сӕумӕ,
Уоххай,
рехдзӕрдтӕмӕ,
куст
исбадон!
бӕрзонд
Бӕхӕн
Ӕнӕбаригомау
’ригъал
кӕрдуй.
«Хӕрӕги
уойау.
лӕгӕн,
никъкъуӕ-хтӕ
’нгъуд,
фӕттӕрсис
Гъей,
риндзӕбӕл.
дес,
цъӕхахст
гъӕлатӕ
фескъуӕнхтӕй,
тӕрвазӕбӕл
ниууадздзӕнӕн,
хъатарайӕй,
зиӕнттӕ
ӕвгӕнунцӕ.
ӕвзалуйӕй.
Хириуфиндзи
ӕз,
а,
рацӕудзӕнӕн
ракафдзӕнӕ,
кӕрӕдзей,
’ртасӕн
дӕхе.
(фурт)
исивзурстӕй.
исӕмбалдӕй.
гъӕдгин
ӕруайуй
хӕти?
тохдзинан.
ӕхсӕземӕй
искъӕтмӕ
фӕццӕуддзӕнӕн:
ӕрӕвардта
Мӕцути,
рагубурдӕр
ӕрморӕ
рарвететӕ!
киндзхони
ӕндеугӕ
къамбеци.
фӕууодзӕнӕ!
фидхуӕрӕг
исевтигъта
зонгӕй,
ӕрхудтонцӕ.
зонай,
ӕнӕмет
фӕлластонцӕ
донмӕ,
бецъойӕй
низзилдӕй;
тӕрегъӕддагмӕ
байгъустӕй,
ерис,
биццеутӕй
гъаргӕнӕн
хъандзал
Галӕвгӕрдӕг
хузӕн:
исцурӕвӕрӕ
ӕрӕхсӕвӕ
ӕрбахудтонцӕ.
над!
(Сатана)
талинги,
Хуӕдтолгӕ
кӕстӕрмӕ:
растдзийнадӕ
уӕдта
Мӕрдтӕмӕ,
бакалдта,
фӕссайдзӕнӕй,
февӕрдзӕнӕ;
Ӕрфестӕг
бабаста;
райдайдӕ.
ралӕуерӕ-балӕуерӕ
Синхон
къалеу
тъӕпӕн
Хормӕ
ӕмбалӕн
Агунда,
’рбадӕн
бацӕугӕ
ӕфсерӕмӕ,
’руадӕй,
систур
кутемӕй
Берӕй
ласуй
ӕвдулд
уӕддӕр.
радардтонцӕ,
рагъигӕ
(ин)
хуӕрдӕ-хуӕрдӕбӕл.
ӕрдардтонцӕ.
рафӕлгӕсидӕ,
ӕмбурдӕмӕ
тотуригурд
галуӕрдунеми
бакӕнун:
цогӕ.
ӕрбахезӕд!
кӕнунӕй,
кадӕ
гъазт:
халасӕ
худтӕй
цӕвдзӕнӕн,
ӕртасун
Фастихадзи
«А,
мӕлӕти
рауӕн
Асӕхъ-Масӕхъ-Гъолонрехӕ,
фиййауӕн.
ӕрӕвгарста,
бийнонти
иссирдтонцӕ
фӕйнӕгӕй
губунбӕл
уинон:
реугудурӕй
ӕхсӕв
’сбаста,
Иннети
базудтайнӕ.
хонунбӕл,
фӕттӕрдзӕнӕй?
Радӕуадздзӕнӕн,
Цӕй-ма,
гӕпп
хӕдзармӕ,
(Къандзи
ратӕрӕ-батӕрӕ
ӕрбадуй.
агорис,
фӕууиндӕй,
калуй
дӕркъити
Дзармадзани
Еунӕги
Ӕдта
дуккагмӕ
Лӕхъуӕнтӕ,
федауис.
Мӕнагор
’систдзинан,
уойфӕсте
бахуардта,
ӕмбурдӕй
фӕккӕсӕ,
иннӕбони
минкъий
сайтантӕ
рамардтан.
хуӕрунмӕ,
зонгӕ
уӕргъцӕ
Зеваг
ӕхсири
гъӕуаггин.
’ндеуй.
хонхрӕбунӕй
тъӕри
цӕргӕ-хуӕргӕй
бӕлӕстӕн,
Ралигътӕн,
Алкӕмӕн
Къӕйӕ
фезмалдайдӕ,
фӕсабӕрцӕмӕ
ледзуй,
уӕлеуат
ӕнӕхъаурӕ,
бафтудтӕн,
искодтайдӕ,
кодтай!?
астъони
байдайунцӕ,
бахуардтайанӕ,
равардтон.
мӕйӕмӕ
фарстонцӕ:
расугъдӕнцӕ,
исгъазтон
силӕстӕг
’нгъӕла
ниууадзӕ!
Минкъий
цардан
Йарӕби,
кегъӕре
будуртӕ,
раласетӕ
ӕримбарзтонцӕ,
ниндзарста;
хӕдзӕртти.
бадзӕбӕхтӕ
истис?
Сайтани
сӕхуӕдта
кӕнун,
амонуй,
гъӕууй
лӕг.
басайдтон?
хестӕг.
фӕззиндтӕй.
Ӕртиккаги
сакъадахи,
бон-изӕрмӕ
хизтӕ
рауагътайуонцӕ
(Ауари)
курдон
Рӕститӕ
бавдистонцӕ,
цауӕйнӕнттӕ
цӕрунцӕ?
рауӕлгоммӕ
баруагӕс
рауӕн,
даргъдӕр
лӕхъуӕни
тохун
рацудтӕн.
Фӕццийнитӕ
зир-зир
къохти
дан,
цудӕнцӕ,
уӕлхъос
Макъармӕ
сӕрвасӕн
ӕгудзӕгмӕ
рамарӕн?
ӕндӕ
Уацамонгӕй
февналдтонцӕ.
ниддаста,
Уойнон?»
хецаумӕ,
рагӕлдзидӕ,
ӕрбахудтонцӕ
ракъолӕ
хурдзинтӕ.
халӕнвӕтӕнӕй
’ннетӕ
Берӕгътӕ
’схӕццӕ
фӕууидта.
хастан.
игъосӕ.
синди
балцийӕй
фӕллӕудтӕй
искалдӕй;
ӕфтаугити
нихъхъурмӕ
гӕппӕл
ӕйевгӕй
Нӕхемӕ
уесойнӕй
дӕхе!
Бунати
мин.
Урузмӕгӕн
Нецибал,
исбастонцӕ.
ӕздӕхунтӕ
фӕрзеуи
Уорамгӕ
фехсдзӕнӕй,
ӕртардта:
лимӕнтӕй
цӕугӕ!
ардӕмӕ?
уагъта,
еугӕйттӕй.
ӕрбадун
фӕуун
«Фудиронхгӕнӕн
исӕвардтонцӕ,
ниххудтӕн:
дзауматӕ
тагъдгомау
ӕстъалу,
лӕвардта,
цӕргӕ.
басорӕ
ластонцӕ.
ӕркъуӕрдта.
фӕсте,
бӕласӕ),
Лӕууетӕ
исахуадонцӕ,
рацӕуй.
дуйнескӕнӕг
барвистонцӕ.
афонӕй
Уӕллаг
цӕрӕн
уонахъуз
рӕсугъддзийнадӕ
ардудта:
уой
рацурхуй,
губори
’смагӕй,
’донӕ!
ӕхердӕмӕ
ӕрцӕуӕд.
нистъигътонцӕ.
хӕссӕ!
Софиай
ихалӕ.
ӕрӕмбурд
«дӕ
саурӕсугъд
(Хӕмиц)
Иннетӕн
ӕрхуӕцуй,
ацирдигӕй
ӕндӕрӕй.
рахгӕнон,
зӕгъгӕ;
фӕххуӕциайтӕ.
бакӕниуонцӕ,
кӕлуй.
расагъӕс
фӕххайгин
аласа
Марди
’фсоргъей
цӕурӕхцӕ
Цӕрунтӕ
ӕрбауайуй
зӕнхӕ,
бацӕудзӕнӕй.
къодатӕй
исгӕппитӕ
къахи
Цеттонгӕ
хауӕггаг
Хуарз.
уостити
уон,
фӕууордӕгӕй.
нӕ-зинна
’схезон,
Ном
бӕргӕ,
рацавта
искӕлӕд!
ӕхца.
Ниццотӕ
кондгиндӕр,
коми,
лилагъзи
рӕуагӕй
«Арӕби,
хъаурӕгин.
мардзӕнӕй,
Ӕфсатиймӕ
хъуӕли
ӕууӕндӕнцӕ:
дзигготӕй
сосхъӕди
хъӕппӕлтӕй?
фӕццӕунцӕ;
фӕййевгъудӕй.
Гъӕйдт!
Цӕун,
уалдзӕг
богъати
Фунук
исесунцӕ
ӕртӕруй
ниййидта,
ауӕдзӕгӕнгӕ
искъуӕруй,
уацайраг
бахӕссӕ,
дӕлагисти
къӕдзӕхи
дзили
Райӕвгарстонцӕ.
Гъиа-уӕууӕй,
уордӕгӕй
Хуалердари
(Цалхи)
гъӕлӕсӕй
бадаргӕй,
раймардтон,
искӕнидӕ,
ӕхсӕрдӕс
рабадтӕнцӕ.
кӕндзӕнӕн,
фезонгӕги
Гъӕйтт,
бавзардзинан.
тӕрегъӕди
къӕрццӕй
Гамеритӕ,
Ниццӕфстӕй
ӕрбауадӕй,
Цӕмӕннӕ
’ннӕ
ниввардтон
ниддаруй,
гӕрзтӕбӕл.
мӕрдуадзи
батилдта,
ерун!
зобатбӕл
Хузи-федармӕ
цӕуӕгмӕ
Хуӕрун,
иуазӕггади
рӕхги
ӕрбахӕстӕгутӕ
хинцунмӕ,
зинггӕнӕн.
кӕниуонцӕ!»
бада,
Къамбецдзари
фӕууинетӕ
дзоруй:
еубойнон
змӕлгӕ
думӕггӕгтӕ
ӕнтӕсдзӕнӕй,
Райстонцӕ
идауӕг
дусӕй
фудуагдзийнадӕ
сиахс,
хестӕртӕ,
фӕддардта
ӕрбаскъудта.
ниггӕлдзун
сӕрккаги.
тӕрун?
ковӕггагмӕ
тогӕй
гириззаг
цъӕрӕмухститӕ
уӕйгутӕ,
уӕйгутӕ.
никкӕнунцӕ
еугаййӕй
никкӕдзос
естирдӕмӕ
Дӕргъцӕ
фӕттӕрсун
айдӕ,
аллирауӕн
худта;
ӕрбахезӕ
гъӕйдӕ,
бафхуардта
нӕдтӕбӕл
Изӕр
фӕдтӕн
куцӕй
хонхмӕ.
бони,
’рбахъӕрттӕнцӕ,
идӕрдтӕбӕл.
баморӕ
Ацӕтӕмӕ
фӕххаста.
ӕрцӕудзӕнӕн,
(Борӕфӕрнуг),
ӕрцудӕнцӕ.
зонай.
фӕххонунцӕ;
гъонгӕстӕ
будурти,
’синхӕст
дзогӕбӕл
бауадздзӕнӕй
ӕрбайвӕруй,
Лӕвард
Урузмӕгӕн:
ракорунцӕ
курондзау
исмедӕгуй.
ӕхцаӕй.
искӕнунмӕ,
Сатана-Ӕфсийнӕн
сигитмӕ
гъарӕнгӕнгӕ:
уоститӕн
хӕлар
цӕун
Гъӕуай
ӕрбахудта
балердзаутӕмӕ
байсарста.
рафӕлгӕсун,
фӕллигъдӕй»,
бауадӕнцӕ.
Афӕй-афӕймӕ
мӕнкъӕййӕй
мортӕ
сӕбӕл
Есун
уосгор
Курдалӕгонӕн
’хсагӕ
балци,
уӕй-уӕй!
фӕд.
бауорӕдтонцӕ.
хъалдзийнадӕ
Фӕххайир
нӕйергӕ
бафхуардтай,
ӕргон
фӕццийнӕ
фӕцӕнцӕ:
уонбӕрзондӕй
готони
ӕркодтай
сайӕгой,
Уӕрхӕг:
равдесӕ
кӕстӕр;
Биццеуи
тохонай
ерунцӕ,
бафхуӕрунмӕ,
фӕлласта,
ниммортӕ
Айсанай
хуалийӕй
ниййаразта
Уасгерги:
хурфи)
Ӕхсӕртӕггати.
нийгъустонцӕ,
гӕлдзун
федауетӕ?
байбӕрӕг
байвӕрунмӕ,
гъӕди,
фӕцайдӕ,
нихгӕнуй,
бакӕндзӕнӕй.
дистини
косӕрттӕ
рагъӕбес
загътайтӕ,
хорбадӕни
бафӕрсдзӕнӕн,
цӕрдуодӕй.
Фиййауи
исфицӕ,
федгӕ
бунмӕ.
нимӕхсис?
адӕм:
бӕрцӕ,
ранимахста.
цагъди
Тургъӕмӕ
Хист
фӕлластонцӕ,
бастардта,
ниффинста,
Ногъай-ӕлдар,
ӕриздахтӕй.
агоруй,
Цӕведтонги
робасӕй
изадӕй
ӕрбахӕссунцӕ,
ӕнаккаг
адӕммӕ,
косӕрттӕ,
бабӕттӕ.
гъазт!
лӕвӕрдтӕ
изайгӕ
ӕрбаздахтӕй
хуӕрзгӕнӕги
Дӕлӕбӕл
уайдӕ,
фицонцӕ,
равгӕрдетӕ!
исӕрттевун
фӕййархайдтон,
райгъустӕй
цумӕ?
ниллӕууӕд.
сувӕллонбӕл
ӕвгӕрдӕгау
хуӕрзкондӕй
ниллӕудтӕнцӕ
дзурдта;
рантӕсидӕ
рацӕнцӕ,
амудтонцӕ,
бунцагъд
фӕркитӕй
гӕлдзуни
ниттудтонцӕ,
раттетӕ.
хонх
исхуӕстӕй.
бӕхдзари
сфаста,
уӕллӕй,
зонӕнгин.
Уони
бафедай,
растъегъа
ӕримбурд
хелӕгти
Ду
хуссӕнбӕл
комидӕ
ӕнгъӕлдзӕнӕй,
гӕлӕбой
сагъӕстӕ
рацӕуа,
иссерунӕн,
дзалгъоммӕ
ӕвзарунмӕ
цагъдемӕ
Фӕббадтӕнцӕ,
фехсайдта,
ӕмбурдмӕ:
исефтигъта
ервӕзун
стурдӕр
батӕвдӕ
рартӕстӕй.
цуд
хӕлӕфӕй
хумӕллӕгмӕ.
рауайтӕ,
Цал
нистадӕй
ниррӕуегъуй
бахаудтӕй,
ниййирд
киндзхонти
цӕгӕрсӕр,
лӕкъӕф
бостӕй.
куййӕй
топпи
’нкъусуй.
бӕхгӕсмӕ
равгӕрддзӕнӕй
ӕгасӕй,
равардтон!
расагъта
Бӕтӕги
змалдӕй,
Хъара
аварти
исуолӕфтӕнцӕ.
рӕбунӕй,
фӕттарстӕнцӕ:
иронх
’мбал,
еуйетӕ
фесарӕнӕй
ратардӕуа,
фӕдтӕ,
уосӕн.
байамондзӕнӕн?»
ӕвзистӕн
арвбӕл
ниццо
царди
нигъгъазидӕ
фӕххона,
исуайӕ.
семгӕ
ниууардта.
уадздзӕнӕн!
’схудтон
сунт,
ӕрлӕдӕрдтӕй.
ехси
ӕрӕндиудтонцӕ;
искурдиадӕ?
ӕрбаластонцӕ,
гъуддагбӕл,
Бӕласи
Бӕхтӕ
Уарун
фагустӕбӕл
рацудайдӕ
тоги
стӕгин
рӕвдауон,
бадарӕ,
раййафта,
исфӕразта
’сцӕттӕ
’ссердтан.
ин-цид
адӕнтӕ
фӕббадун.
араздзӕнӕнцӕ,
Хонх
райгуруй,
таргъӕди
цӕгиндзӕ
дӕр;
косетӕ
усхъебӕл
хӕлаф
фӕккӕнун,
’скъӕрун.
Цауӕйнонтӕ
ниллӕууй,
ес:
ӕрбахастонцӕ.
балци.
радавдӕ
Кӕмити
раттӕд.
хӕтуй,
исбӕздзӕнӕй?
стойни
исцъирдзӕнӕй.
’сфӕраздзинайтӕ,
хъантӕгӕнгӕ
еудзӕстуг
Мадӕн
ниттохуй:
фӕххӕссӕнцӕ,
итинг
есгӕ
ӕрхадтӕнцӕ,
сойнифунхти
ӕнӕбарцӕ,
уӕргутӕбӕл
истухта
хуасӕ!
кокойна
Бахабар
Берӕгъ
сугъзӕрингъолгун
балихстӕ
аразун.
фӕббадӕ
бадӕги
’лгъетгӕ
кӕнтӕ?
зайуй
Ахур
Ихуӕрст
хахъу
фӕййизолдӕр
хӕдзарӕй
фӕндӕд.
Арт
сӕдӕн
ӕвгарст.
зиндзийнадӕ
фӕдгӕ
афонмӕ
бадӕн,
ӕнихӕлд
дзубандитӕмӕ
ниййафта,
хумтӕбӕл
Хаттӕй
ниртадтай,
нитътъӕпӕн
кӕрдунмӕ
уай,
скурдиадӕмӕ
ниссагъта.
ӕнхиц
уордиги
дӕс
никкӕса,
хъӕртдзӕнӕй.
Дзахан-маханбӕл,
’схъӕртӕн,
билӕрдӕмӕ
Айсанай;
Рӕуӕг
фӕстемӕ.
цӕгиндзи
хуст.
хурфӕй.
сидзӕвгӕрститӕй,
Сӕри
’рбакумдта.
Дзоруй:
’йбӕл
разӕгъиуонцӕ:
рацӕуинӕ.
Хуарелдари
Субалци
исиртасӕ.
хуасти
бамардӕй,
уордӕгмӕ
Сагъӕс
корун,
хуйун
гъӕугувд
ихуӕрстӕн
кӕугӕ-лӕзаргӕ:
бакометӕ.
ӕзмалдӕнцӕ.
никки
фӕуурдуг
кӕнай!
фӕууадӕй,
басайӕ!
Ӕсӕртӕггатӕ
цадӕй
ранихъуардта,
уотари
тъӕригъоси
сӕфтгутӕ
хуссар
сахат.
исӕвардта
’ууӕнда,
исӕртадта,
цъелӕ,
Хойбӕл
кӕнидӕ;
Баба,
ӕфтуйуй,
бун
фӕййиндӕ
’рдеуагӕ
аразунцӕ
донгӕндти
медӕмӕ
ӕрхъӕрттӕнцӕ,
фӕббӕрзонддӕр
зелуй,
кӕндзинан.
ниццӕгъддзинан!
иссемӕ!
ӕвӕрд,
Курдалӕгони
дзӕмбути
равналдтон,
уӕйуг;
Уадзӕфтауӕ
байамонӕгӕй
нивӕн,
загътайдӕ,
бӕндӕнтӕ,
фӕллӕбордзӕнӕн.
бамедӕгӕй
топпӕй
басайа,
кизгӕ),
’схъурмӕ
фӕббадтӕй
ӕрбацудӕнцӕ
хонис
серӕ
цъарӕмӕ
’схъӕрттӕн,
иннемӕн
Епӕре!
думгутӕ
уӕларт
лӕууй
Алцӕмӕй
фестдзӕнӕнцӕ.
фестдзӕнӕнцӕ
зади
хуӕрдзӕнӕй.
искъуӕридӕ,
адтӕнцӕ,
хӕдзарӕй.
фӕууисӕ
фелвастонцӕ
хуӕдтолгӕ
фалӕ
хъӕндзӕлтӕ
банимадта
ӕрцӕвӕ
’сцӕгъдидӕ,
ходдуйнӕгтӕ
ракъуӕрдта;
Уист,
фӕккодта
кафгӕ
айӕ
уӕларвон
Алибег,
Алмутахъхъи
рагон
Къагъди
исфӕлдиста
ракосарт
рауӕгӕй:
цӕмӕ
Агундайӕн,
Ӕма,
фӕрци.
нимадта
римӕхст
Цалдӕнги
рафаста.
ӕстдӕсӕймаг,
баниуазта.
зӕгъунцӕ:
фусей
рахӕссӕ.
уордӕмӕ.
ралгъиста!
уидтайуонцӕ,
ниууадзӕ.
мах
ухстӕлтӕ
рафедар
Субӕлци,
исфӕлхаттӕй
ӕвддӕймаг
дарӕни
бафусун
цӕуӕтӕй
цӕуани
исцагъта
хонунмӕ
Борхуаралиййи
Гъеууотӕ
«Е
фус
ӕхстемӕй
рехӕй.
муггагӕй
уӕйгутӕ;
бӕдӕлттӕмӕ,
кӕна!
цолпийӕй
кӕнонцӕ,
цардтӕн.
бӕсти!
ӕрбафсадӕ,
ӕстӕвддӕр
’риздахтӕй,
болӕт
Райдӕдта
фелваста,
ниййахӕстайдӕ,
Уӕййаг
пихсӕ.
уӕргутӕ
ӕринцойнӕ
закъитӕбӕл
цӕйбӕрцӕ
байвардтон!
уинон,
исласӕ.
гӕппитӕ
ӕрбахста,
бӕгънӕг
Еуетӕ
фӕххизтӕнцӕ
ӕнадзал
фӕндзӕймаг
ами!
’нзей
аласай
Уойадӕбӕл
искодтайдӕ?
хунна,
Нокар-ӕлдар
лӕгӕн?
’сцӕун
баскъӕрӕ
ӕвдӕймаг
фехалдӕй,
сунт.
Дуйнебӕл
къелатӕ
хуссӕнӕй.
лӕхъуӕнтӕ?
ӕмуӕзӕ
фӕттехъул
Уоcӕ
цонгбӕл,
ӕриздӕхӕд,
саггаг
ӕхуӕдӕгга,
къилдунтӕ
цӕудзӕнӕй?
ивазней
ниццагътонцӕ.
ӕнӕдон
Арган-Аурген
Цицхӕбудай,
ӕрфӕнӕн
хъӕппӕл,
игъосуй.
конд
бадӕнӕн
Арган-Аургени
Тӕрун
бавзарӕн,
Ерӕхцауӕн.
мардӕн,
ӕрӕмбӕлун
бандиудта.
Аннӕ
рамардзӕнӕн.
ӕнӕйисӕрст.
фембӕлиуонцӕ,
хуссӕнти
ӕхсон,
догъмӕ
рахгадта,
дӕр
рацӕуа.
гобанбӕл
дзурдбӕл
азгъунсти
(уӕдта)
кӕстӕрӕн
цӕхгӕрмӕ
исӕвддӕр.
рахафидӕ
Ӕхсӕртӕггатӕмӕ
астӕу?
ерӕн.
дарис
ӕргъавд
ракӕнӕн,
Лизӕхан-рӕсугъдмӕ:
галауан
фӕццӕудзӕнӕн.
’стохдзинан.
фарсмӕ!
базонон,
фӕттахтӕй,
фудӕй.
истухтӕй
лӕудзӕнӕн,
хъӕппӕлтӕ.
Мади
къӕлӕу,
февардтон
Къулухӕй,
Ниммӕбӕлхудтӕй
кӕндзӕнӕн!
зӕгъуй:
зӕрӕндтӕ
’рцӕуӕд!
биццеуи,
стӕгигъӕдӕ
рацӕуй
исӕмбалдӕнцӕ.
танга
цӕмӕдӕр
Залихан
фӕммийнасӕ
гъӕлӕсмӕ,
хуӕцӕн
ӕрттивтонцӕ,
цӕбӕлдӕр
исгъӕуай
’сесинӕ,
фурӕстонгӕй
иссердтон».
ниббастонцӕ,
Ацӕ,
фӕууидтон!
гъонгӕс!
исӕсмаг
ӕрбаздахтӕнцӕ
кувдмӕ.
цӕуис,
Сӕууаййӕн,
Фӕййинай
уӕрхӕ
бафсӕдӕн
Маке
ӕруадздзӕнӕнцӕ,
лухгонд.
ракӕсӕ-бакӕсӕ
равгарстонцӕ.
ниууадздзӕнӕ,
уестаг
лӕгтӕ:
бонӕ,
семгӕ-семгӕй
фӕсте.
цуппаринсӕй
фӕлгӕсӕн
сикъитӕй
байдӕдта:
кӕрдхуӕрдтӕ
ӕхсӕвӕй
«Кумӕ
гумеритӕ
фӕллух
тулфӕмӕ
кӕрцӕ
худтӕнцӕ
бацӕрун
«нӕ
фӕкъкъӕртт
зиндтӕнцӕ
ескӕми
фаст
хуӕрзӕнхӕ:
ниллӕууӕ
ракастӕй;
тӕссӕй!
искодтон
усхъунмӕ
’Рфӕн
Изгӕдӕрхуӕрд
фӕстетӕ
ӕстор
фурт):
ниллӕууай,
гъардта,
Сорбӕл
цӕууон,
ӕрбацудӕй,
кӕнӕд»;
Гъей-йа,
ӕнсувӕри;
зӕгъдзӕнӕй?
ӕви
бату
ӕрдӕрӕн
бадзурдтонцӕ.
хӕфсӕй
ратдзӕнӕ.
нивгӕрдан,
инодӕй.
фехстайтӕ,
ӕхсуни
уӕнгӕ
исефтиндзӕ
ӕривгарста.
расабур
кӕндзӕнӕй!»
хъуӕцӕ!
ӕрбацӕуй»,
ӕрттӕ,
Рауадзӕн
фӕуагътонцӕ.
рахадтай?
зиндтӕнцӕ,
исаразтонцӕ
ласис,
сӕмбесӕй,
ниффӕлгӕрӕнттӕ
фӕлдесон
ӕрбацӕуӕд,
бӕхбӕттӕнтӕбӕл
рахудтон,
бӕхӕргъӕуттӕмӕ;
искъуӕрӕ,
ӕрифтудӕй:
бафтуйуон.
ӕвзарунцӕ,
фенгъӕл
ӕригъустӕй,
байронхун
«Ӕрбацотӕ,
ӕрбалхъивта
бацӕй
Берӕгъӕн
фӕдбӕл,
нивгӕрдӕ.
(Сайнӕг)
рафхуӕриуонцӕ.
гӕди
дзаумаутӕ?
ӕваст
раздӕхӕ!
ӕвдулуй,
Ставдбӕрзӕй
ӕрӕфтудӕй
Аци
Рахезӕ
ракасдзӕнӕй
искӕуӕг
сомтӕ.
цалдӕнмӕ
фехсдзӕнӕн
’рникъулдта
туххӕй.
нимӕхсис,
сӕнӕ
ӕнӕгъостӕ
бадун
фегъосун.
ӕруолӕфӕн,
хормӕ.
хуӕрзӕнкъардӕй,
исхаудтӕй.
кирӕмӕ.
хъумацбӕл
базудта.
туппури
адтӕй,
Гъайт,
пакъутӕй
тагъд:
рафтауй
исбӕттӕ,
иссӕй;
«гъей»,
астемӕй
думгути
равгарста;
фӕххӕссон
некӕмӕн.
(Урузмӕгӕн)
Хъаболӕ
зӕгъис,
’гӕр
Нокар-ӕлдари
сагбӕл
фӕууӕгъдӕй,
алци-пихсӕ,
тухст
ниццурхай
ратӕхуй
фӕууагъта:
сидзти
фуртӕн),
киндзи)
Хъӕртдзӕнӕй
рӕнгъӕ-бӕл,
тъупп
ходӕгтӕ
раскъардта.
Адӕкезмӕ:
ӕрхастай?
ӕфснайуйнаг,
’ссирдта.
ледзунбӕл
Абони
Дзулати
туххӕй,
дзогӕ.
сӕртӕбӕл
ракодтон!
банимадта.
ӕнсувӕремӕй
Гъонгӕс
ра-игъал
«Исон
федиссаг
ниррӕстӕг
ниххездзӕнӕй.
бацудайдӕ,
закъӕ,
басмухътӕ
фиййӕутӕмӕ.
иссердта!
фӕццурхта
Рагъӕуӕйдтӕ
раустур
зӕлланггӕнгӕ
будуртӕй
багъавтайдӕ,
фесхъеуй
Сирдонӕн
багъузтӕй
Насиран:
бацӕуй,
гъенцъум
фегъустонцӕ
ралгъистай?
бадгӕй,
ӕртинсӕй
тауӕрӕхъ.
кодтайдӕ,
губунӕн
исуайуй
ниххуӕстӕнцӕ,
«Гъӕй-гиди!
зонуй
ӕстойнӕмӕ
дессагдӕрӕн
ӕртасуй
архайуй,
цубур
исӕздӕхуйнаг
дормӕ.
ниппӕр-пӕр
цӕрӕнтӕмӕ,
исдӕн.
ӕрбалхъевон»,
исесетӕ,
ӕмбалӕн.
карстайдӕ,
хуӕнхаг
Ӕрцо-ӕр,
бунати,
райваста,
«Кард,
радӕ
’рӕзӕн!
кӕндзинан?!
тардта,
Цицхайати
рамаргӕ,
ӕрвадӕ,
исахуадӕн
гаццайӕн
исласетӕ
истӕгӕн
бандеуйетӕ.
зӕгъунцӕ,
хуӕрифурти,
естӕмӕн
ихӕлдӕн
къӕрӕзгити
’згулимӕ
ӕрбадаретӕ.
Урузмӕг!
гъаветӕ,
хъазгӕси
сӕумӕмӕ,
курондзау,
кардӕй
Хӕрӕги
будурти.
фӕниллӕгдӕр
скӕнисӕ.
цӕппозуртӕ
куддӕр
бадетӕ»,
Хӕмицӕй,
ронгӕцау
цӕстисугӕй
истарстайуонцӕ,
раздахонцӕ!
ракодтайдӕ.
тӕдзунӕгмӕ.
фӕддӕ,
Телӕхсӕн
нартихуари
’рацудтӕн,
исӕнтӕсидӕ,
дормӕ
фӕккӕнӕн.
Майрӕнбони
уогӕй!»
къӕрттгӕнгӕ
цӕудзинайтӕ.
Батраз.
исхуӕра,
кӕнидӕ:
синхмӕ.
хатирӕй.
бахауй,
ӕрцӕйцудӕй,
фӕууайӕ,
Бӕхгӕс
Зулукъой
дугӕйттӕй
ниццӕудзӕнӕй,
дзахъуламӕ
раздӕр!
хуӕрӕ)
ратасун
’схъӕртдзӕнӕ
похцӕтӕ
бадт
Субӕлций.
рӕвдзитӕ,
Февналдта
дортӕмӕ
исӕнхӕст
тъӕфсӕ,
ӕнсӕндтитӕ
фелауй.
Кӕмӕн
у
Урузмӕгмӕ:
ниццӕунцӕ
дӕн?
Ӕмбесӕхсӕви
дӕттун
«Тухи
Уацирӕт
бугъзуртӕ,
айкӕвдулд
бацӕуй.
бакӕнетӕ
дзагъта
Кети
фӕрсӕрдӕмӕ
байзадай
Бон-изӕрмӕ
(Урундухъ-Ӕфсийнӕ
содзинтӕ,
агъази
хуӕздӕри
феста
ӕвгӕрдгӕ
ӕринцайунцӕ
Хӕйттӕгонд
ӕрбацӕй!».
болат
сах
басайдтон.
разиндтӕй!
Байфарстонцӕ
дзиуарӕмӕ
робаси
лӕгей
рацурхта
Хӕтгӕ
уобауи.
Ниуазӕн
(Ӕхснарт).
зӕгъун,
уай
байервӕзун
бахудтӕн
кӕнай,
исдзурдтайдӕ
Куййӕй
дӕубӕл
Хъӕрӕм-Солтан
Батухстӕй
ниффицӕн,
ниййервазтӕй
согӕй
фӕууидтон,
хӕсдзӕнӕй.
хуӕстӕнцӕ.
ӕрхизтӕнцӕ,
ӕфсӕддонӕй
базудтон.
ниццӕвидӕ
ледзунмӕ,
«Асанатӕ
хуйуйнаг
исӕскъудӕй,
хуарзӕнхӕй,
Гъӕдт,
кунцгоми
инайбаст
разиндтӕнцӕ,
къӕр-къургӕнгӕ
саулох
Зулукъо.
’рвадтӕлти,
цӕуй,
ниццавтай,
ӕрдунгин
нихъуардзӕнӕй.
сахатмӕ
федаун
Мӕрдти,
уомити
кадӕдӕр
синдмӕ
ӕрлӕууетӕ
мадзалӕй
зобатӕй
ронӕй
авдӕнӕй
цардайтӕ?
искодтонцӕ:
райвӕрун
ӕнӕууӕнкӕ
ракодта.
уинун.
тӕруй.
искӕнтӕ!
Гъӕзтитӕ
кӕни!
дуар
мӕтъӕлӕй
Худтӕнцӕ
ходгӕ
фӕйнӕгутӕ
Уотемӕйти
тонаубӕл
’нгӕрон
ӕрхӕссуй,
батулдтонцӕ.
рацавта,
раздӕхдзӕнӕй
цидӕр
исрӕйуонцӕ.
рацавидӕ.
ракӕсдзӕнӕй.
ӕрцурхта.
искӕнтӕ
Къамбец
киндзхонемӕй
зӕрӕндтӕн
фӕрвбунбӕл
исхъӕ-бӕрдӕр,
бӕрцӕ
уай.
карста
Иуарӕн
рауазал
хӕдойнагӕн!
калетӕ,
тӕрхӕнтти
алцӕмӕдӕр,
ӕрӕмбурдӕнцӕ
ӕрбакодтонцӕ,
фӕттӕрон
ерай,
цӕрӕ,
маруй!
’рцӕуа,
раззӕгутӕ:
’вдесӕнтӕ,
бӕхӕргъаумӕ,
цӕудзинан,
загътон,
ниллӕудтӕн
цӕуӕд!
Сосланмӕ.
ӕфсӕдтӕмӕ
никкӕсуй,
федауцӕ
исхизтӕнцӕ.
инонцӕ,
алливарс.
исбӕззидӕ,
раттуй
хезуй
бӕлӕстӕбӕл
тохӕг
бафӕллад
Матара.
раустуртӕ
Уасхӕ
комуй,
ниттухта,
Исимӕцудӕнцӕ,
ӕрцудтӕн,
Урузмӕг:
Деденӕги
’римбурд
ӕрхуӕст
байвардтон,
Артӕн
уодтӕбӕл
батухӕ
астӕуистӕг
бацӕунӕй
зингитӕ)
цъӕфсӕ,
хабӕрттӕ.
фӕууорӕдта
Уадзӕфтауӕмӕ.
ӕримбарзта.
’фсӕдти
лӕгъуздӕр
лӕгӕти
райсиуонцӕ,
ӕрхъӕрттӕй
фӕссайун
иди
райгъустонцӕ,
Батразмӕ,
ниццудтӕн,
райервӕзидӕ,
бафтауай,
ай
дууӕ.
Айнӕги
ӕруидта
уӕрагмӕ
нигъгъазунтӕ
къуӕрей
Хуссӕни
цӕудзӕнӕн.
уӕлмӕрдтӕмӕ
сӕумӕмӕ
цардайтӕ,
голлагӕ.
Едилмӕ
Синхӕст
бастау
зонгити
Ӕрбавгарста
ниххуӕцӕн
ниввардтонцӕ
рабадтӕн
косӕрттӕгтӕ
ӕрцӕудзӕнӕй
ӕрбалӕудтӕй,
басугъдӕнцӕ
рӕсугъддзийнадӕмӕ
баниуазисӕ!»
’сивдулдта.
багӕлдзӕ!
Ниййех
уиндӕй
саг
ниццудӕй;
фелвасӕ,
къуппӕбӕл
бацӕуон,
уӕйугӕн,
мардзӕ!
раскъӕретӕ,
равардтайуонцӕ,
зӕнги
мӕрддзӕстӕ
искӕндзинайтӕ!
ӕфтауни
цуппарсиуонтӕ
дуарӕй,
фӕллӕвардта;
Уорӕзмӕги,
тӕскъи,
гиризмӕ
дардзӕнӕ
бахудтӕй
ниггӕлста.
гиаур!
фӕуунцӕ,
исӕфӕн.
ӕрбауайдӕ
байагурдта,
ниссӕрфта.
мадӕмӕ,
бонсауизӕрмӕ
иннердӕгӕй
Камбӕдай-фурт
уӕрдунтӕ
ӕрбаскъӕфуй,
ревӕдӕй
ӕмсиӕхстӕ,
бузгъуртӕ
Сайнӕг,
нуртӕкки.
Ӕллӕх,
ӕмсиӕхстӕ
ӕривӕрай,
исхъурмӕй,
хъумбул
Ацира-рӕсугъд,
’скоммӕ
Ацӕтӕй
хурдзинтӕ
бунатӕй.
фестонцӕ!
Къелай
Дзендзети
никкудтӕнцӕ,
цӕуон.
кӕниуонцӕ.
задӕй,
Хӕмиц-болатдӕндаг
уай?
ӕллӕх,
бакумдта:
ӕнӕвгъау
Дуккаг
рагъӕститӕ
фегъустон,
бафӕразтан
мет
бафауйнаг
ниртайӕ.
рӕсугъддзийнадӕй,
хуӕрзгъӕдӕ
’рхастон
бацудӕй.
фӕсевӕдӕн
ӕрхауа,
ковуй
Циуалтаси.
никкодтон
ӕнсувӕртӕ,
къӕдзӕх
’рлӕудтӕнцӕ,
Гъа-а,
лӕхи
гъазтонцӕ
ӕвгарстонцӕ
фӕрсис.
фидӕлтӕй
’ӕрбадун
тӕссагдӕр
суазалӕй
Цӕуон
Айӕ
кӕсон,
къахун
уормегбӕл
гъазт
’смагӕй
исхӕссун
синдзи
ӕмбесӕхсӕвӕй
гӕрзи
скодта
хуӕрзгӕнгутӕ.
фӕккӕсидӕ,
стойнӕ
фестадӕй,
лӕуера
сидзтӕбӕл
рагъазӕн»,
Рауадзуй
кӕнунцӕ:
кӕндзӕнӕн?»
байагурдта
бауорамон,
ӕрбанбурдтӕ
ниццӕй?
’уонӕбӕл
’ркастӕнцӕ
дзагътонцӕ:
(байсетӕ)
цӕфтӕгӕнгӕ
Зӕлланггӕнгӕ
бандеудзӕнӕй
нихснӕндзӕнӕй,
базӕрдӕхсайгӕ
нерӕнгӕ
ӕрбандиудтайдӕ?
бакосай
Алмутахъбӕл.
ӕлдар?
фӕххуӕстӕнцӕ,
хаст
Смедӕг
судӕймард
исӕмбалдтӕн.
исцайуонцӕ,
закъӕ.
мулдзугутӕй
рарвететӕ
Зевӕг).
бабастон,
дзӕбӕхдзийнадӕй
хъӕматӕн
макӕд
Уацирӕт,
ӕргъувун
рахабар
зарун
фӕйевтигъта.
цартӕй
ӕхӕссунмӕ,
муггӕгтӕй
’рбатардта?
галебӕл
фӕйӕлваста
дӕттетӕ,
Нартмӕ.
фӕрресонцӕ,
ниуазта;
Ӕфсӕнцъух
сӕрдтон
ӕргъӕуттӕн
ӕрветон,
уадзис?»
ӕрветунцӕ
’нгъӕлӕ,
фӕхӕссӕ
бӕдоли
дӕр.
байефтиндзун
ӕхцини
ласунцӕ
раттонцӕ,
равгӕрдидӕ,
Сабургай
сабитӕ
ниййахӕссиайтӕ
фегон
низзӕрдихудт
уайунмӕ
Сатанай:
Ӕркастӕнцӕ,
фӕддарӕ,
бӕрцӕ!»
нийурстонцӕ,
саккаг
рамӕлдзӕнӕн.
Уома
циуавӕр
адтӕй?»
дуйнети
«Сумах
Тӕхгӕлдиатӕмӕ
бакъуардта,
байдайунцӕ.
бауадзидӕ,
фӕццӕунмӕ
лӕппой
сӕрти.
уацайрагӕй
сон
Сауӕдонӕмӕ
ниссабур
ранхуӕрсунмӕ.
фӕннӕуӕгӕй,
исӕфти
(Сирдони)
фӕлмӕнӕй
фий,
ӕрбаййафа
’мбесӕй
Ӕрбахастан
нигъгъарӕнгӕ
мингий
Гузаввӕ
ес-беси
кӕд,
хуӕрифурттӕ,
басайун
бунӕттӕ,
ниййаразуй
Нартӕй,
ралӕбурдта
уонӕхсӕрттӕ
билидӕнттӕ
ӕрвайдӕнӕй
сӕумӕй
саугини
ӕрцӕун,
байдӕдта
мадзӕлдтӕй
ӕринкъардта.
истӕги
содзийнӕ,
Албӕг!
дорсӕттгутӕ
скъелтӕбӕл
Ӕрбадай
ӕрветдзӕнӕн!
скӕндзӕнӕн!
’нгъудуатмӕ,
хиринкъа,
фӕттухгиндӕр
ӕртадӕй.
’нсувӕр
багӕлста
лӕдзгутӕй
фанс
дӕтдзӕнӕн,
рӕдуддзийнадӕ
фӕцайтӕ?
Гуппгӕнгӕ
кӕрони
фиццагдӕр
cог,
нихи
фӕккалетӕ.
кӕд
ниццавтон;
фунхтӕй,
медӕмӕ!
фестадтӕн,
цийнӕгӕнгӕ.
Бориатӕмӕ:
хуӕрунцӕ,
ласти
ӕд
бакӕнуй
рафарстонцӕ:
исковун
уонтӕбӕрзонд,
мадӕн!
исбаста,
Корун,
тӕхӕ
Ӕллах!
дууадӕсей
кӕнуй?
Барастур,
Исхалӕ
хуар».
табӕти.
тъӕрӕмӕ
расайдта
ӕййафуй.
рахуӕстӕ
зийнӕдтӕгомауӕй
гъузун
цардтӕ?
рауай-бауай
кӕсгӕ
баба!
исгъазта,
рабаддзӕнӕй,
байауӕрдӕ!
тогбӕл,
макӕми
содзийнӕ
бадзоруй;
рафӕсмардтайдӕ,
бӕхӕргъаубӕл
’скумдта,
фестунцӕ
ӕрмардӕй.
ӕрбаледзетӕ,
цӕуаги
Ка
кӕунӕй.
уӕси
уа?»
«мӕнӕ
уӕхӕн.
ниййамудта.
рацо!»
ӕмбони
Нокарабӕл
рафӕлдиста,
рӕмодзидӕ,
рамардтӕн,
фӕккодтонцӕ,
асӕ.
Уазӕвтауи.
ӕскъӕретӕ,
равдуста.
цудтӕн,
ӕригъал
дуйней,
фӕнстӕ,
финги,
ӕнбӕрцитӕ
амали
совӕхътӕ.
адӕнти
искъуӕрдта,
февӕрӕ.
бӕлццонмӕ,
сӕумӕ.
рауиндзӕнӕ,
тохдзинан!
зӕгъон
уинуй.
гъӕутӕрдӕмӕ
рабаддзӕнӕ,
исхастай?
ӕлдармӕ,
Балердзаутӕ
’ссӕнцӕ
старцӕ
фӕллӕудзӕнӕй
равгарстонцӕ,
ӕгириддӕр
фӕккалай,
цау
кӕркити
Кӕунтӕ
фесавдан,
гъӕдӕмӕ,
адтӕй;
Зевӕгӕй
уайгӕ
ӕрхастан,
кӕстӕрӕй,
цӕвгутӕ
аллӕуирдта.
бӕсти
ӕркалдтон.
исхъӕрттӕй,
(цауӕйнони)
Сирдонӕн.
скӕнун.
бауолӕфдзӕнӕй.
рауат
раздӕхӕн
целхъ.
фӕххаттан,
ӕууӕндетӕ
ӕууӕндетӕ,
ӕррӕвдзитӕ
ӕривӕруй
исбӕхтӕ
гӕдзӕ
симбалдӕнцӕ.
бадӕн
уӕйуг.
бафистайтӕ!
амудта,
иссердтон!”
налат,
ностей
хъарӕбӕл
ӕхстайдӕ?!
рафестӕг
«Уӕ
ӕрбалӕудтӕй.
басайӕн,
мет.
зиндтӕй.
сӕрмесиндзӕгмӕ,
тӕнгъазӕ
ампъез
баунаффӕ
бонигъӕдӕ.
цохъа
адтӕй):
кӕнӕн?
Ӕхсӕртӕггатӕн,
адӕммӕ?
исгъуддаг
Ӕной
исхилдӕнцӕ,
дӕндагӕй,
Бӕрзкувд
рахастон.
Ӕмбесмӕ
ӕркъуӕрдта:
искӕнон!
Урух
ӕййафдзӕнӕй.
Фӕлгӕсӕнмӕ,
мини,
дондзауи
фесхъиудтӕй.
фӕййинон.
Агунда-рӕсугъд.
рохсаг
рафтауӕн
«Не
хуарзмӕ
Богъа
райдӕдтон,
хъумуз
зудтон,
Нокарамӕ:
цалӕнмӕ
аййепп
уадмери
хезуй,
зондзӕнӕ,
кӕлонцӕ!
райахӕста.
Цӕмӕ
кӕнисӕ.
каркау
мадӕмӕ.
фӕцӕнцӕ;
ӕфсони
кумдта,
фӕскуст
ӕргубур
уорссиуӕ
хуӕрдӕбӕл
ивардта
кӕнинӕ.
берӕгъдзӕрттӕй
кӕрдӕгау
есунмӕ
искодтон!
уӕдта:
гъӕуайгӕнӕг,
бафарстонцӕ
Исарази
адтӕнцӕ?
сбадтӕнцӕ,
федауӕн.
Рахӕссай
къамбеци
бӕстӕмӕ
горен
бӕзгин
уӕларв,
ӕскъели
куддӕр-муддӕрти
ӕррӕстӕ.
анӕбӕл
къӕразги
гъӕмпӕй
сӕфтгутӕй
рауайгӕй
ислӕвардта
Раздӕхӕ
ӕркодта;
рамӕла!
фӕттухтонцӕ.
февӕринӕ,
Ӕвӕстаг
бавзарисӕ.
гъезӕмӕрттӕ,
тӕхдзӕнӕй
ӕгадӕдзийнадӕ
дӕлӕвзаг
Мӕртӕн
низмалдӕй.
марон.
агурдта
бафӕндадтӕй.
’тдор.
И,
ӕригъалафонӕ
ниццурхта
райвӕридӕ
уонебӕл
хӕстбойнонӕй.
ӕрзадӕй
ирдта.
хузӕнӕй
нана
ӕрӕмбурдтӕ
кодтайсӕ,
базинадӕ
бахъӕртдзӕнӕй
исинсуй,
симбӕлай.
исхӕссиуонцӕ;
минкъийдӕр
Уосӕй
цуд?
изол
ӕрласуй,
Уорузмӕги,
ралгъетӕд,
бӕлӕстӕмӕ
дӕр».
римӕхӕсӕнтӕ
’ндзиуаргин
радавӕ,
(Сатана):
уидта,
бабӕтдзӕнӕ
тауӕрӕхътӕ
исӕртасӕ,
бафсаддзӕнӕ?
ниббадтӕй.
загъдӕуй;
Цотӕ,
биллон
бахуӕрӕн!
рабостӕ
бахсиста.
арӕзти,
барцӕ,
уидӕ!».
лӕхъуӕни.
хуртӕбӕл
Нӕма,
басастон!
нитътъӕпитӕ
баздӕхӕ.
Сабат
ӕнтӕсдзӕнӕй.
Арвмӕ
Цицхӕбуда,
лӕсун
исивӕрӕ,
Тогус-ӕлдар
уоййасӕ
кезуӕй
гъӕуи.
Сагъадахъи
лух
«фестон»
(Уойнони
уалӕнгӕ.
миутӕй
Урундухъ-Ӕфсийнӕмӕ,
бакумдта,
«хуарзбон»
багӕлдзетӕ.
ранӕхстӕр
бецъотӕбӕл
бадидӕ,
уӕлбилӕ,
’сбадтайтӕ
рахӕссуни
бауагътон
адӕмбӕл:
адтайнӕ,
Ацӕмӕз;
изӕрдӕмӕ
лӕгтӕн.
берӕгъбал
иссеминӕ,
ӕнӕлӕдзӕг
ниууидтонцӕ.
Хуӕруйнаги
изолтӕбӕл
нади
бӕздзӕнӕ
зонӕ
фӕххудтӕнцӕ:
хуйуй,
синд,
ӕвинста,
дзаумаутӕ
Къантдз!
байраг,
исзӕрдихудт
фӕффицун
уӕрагисӕрти
дести
бафарстон:
исбадтӕнцӕ
рафтудта,
фудкой
Уати
разиндзӕнӕй
фесафта,
Сенгутӕ
Ӕнзор,
фарста
ӕрфӕн.
ниууагъта,
фӕлвунх
фӕммедӕгӕй
тӕрегъӕдгунтӕ
ба?»
хед,
исевтигъта,
ниннихӕстӕнцӕ
рацӕуон,
Марсуги
’уазӕг.
фӕндуй.
фӕййаргъауй,
комӕрдӕмӕ
Бори,
фӕббунӕй
Алмутахъхъ.
уотемӕй
ӕцӕгдзийнадӕй
иссирдтонцӕ,
бадгӕ.
барӕг
Хуарелдари,
байронхӕй.
ӕрбацӕуӕг
Бориатӕй.
фӕллӕууӕ
тӕрхонгонд
бонивайӕн
Еунӕ
уагътӕ,
федауцӕй
райгурци
ниццӕвуй
арцитӕ
бадзурдӕй:
мардтонцӕ.
исцӕуонцӕ
«гӕпгӕнӕнтӕ»
егарти
ӕрбамбалдӕй,
фӕрци
гурдзи.
неций.
иссердтон!
рацауӕн
ӕргӕлста.
бацӕудзӕнӕй
искурдиадӕ,
ардӕмӕ!
Уо,
фехалетӕ,
фӕццӕуй.
сӕрккагӕй
къуӕрей,
ӕрбаласун
Камбада.
ӕзменсӕмӕ
ниххафтонцӕ,
Зиан
бабухстӕй,
фарста:
царми-дзаг
райдӕдтонцӕ.
ӕрифтудтайтӕ».
Зӕгъӕй.
фӕгъгъарӕнгитӕ
фӕлласунцӕ;
корай,
цуппӕрсиуонтӕ
берӕгътӕй
ислӕсӕ
рохсдзийнадӕ
Донмӕ
Ӕргубур
ӕзмесӕмӕ
мӕстӕйдзагӕй
фӕццӕудзӕнӕн!
дзӕхӕрадонӕ
уӕхӕн?
байамондзӕнӕй!
синхонти
ӕмбесӕхсӕвӕмӕ
сурдтай,
Хуӕрзбон
мадӕн,
етӕ,
барохс
ӕвӕрдтонцӕ,
низзӕронд
сирд-ӕмбӕлӕг
хормӕ
медӕггорен
фездӕхуй
ӕмбесхай
Хиринкъа
нивтӕ
Софий
гӕлдзуй.
мегъсӕлфӕг
ӕрхудтайнӕ.
фӕсевӕдмӕ
’гъдау
зонис?
Ахӕри
исхизтӕй.
раластонцӕ:
ӕркӕнуй
Ерӕхцаумӕ
ӕркъуӕрӕ.
кӕнунцӕ».
бацъиридӕ,
цъоппи
худта
некӕми.
бӕхгӕс
калдтайуонцӕ,
Уалӕнгӕ
исуа,
Загъта
исрӕуӕг
нӕмуй
Пеци
ӕгадӕ
Мабал
фӕггубур
цо
ниввардта
мингӕйттӕ.
ӕрбацӕуетӕ!
расдардта
рабадидӕ
кӕнуй!
исхуӕстӕй,
бафӕрсетӕ;
берӕгътӕ
хопъали
адгийнагӕн
сегасӕйдӕр.
кизги
ӕрхаудтӕй
барасуг
силгоймаги
дӕмӕ!»
цардӕй
ссӕнцӕ,
бабӕй:
лӕдӕрттӕй,
«А-а,
кезугай
Дзенети.
байсардта,
енцег,
ӕрбацудӕй?
уафсмӕ,
фӕссурдтонцӕ,
ба,
на,
Сирдони.
низмӕлунцӕ,
ӕрситӕ
уӕрдӕх,
Гъӕйди,
хундтӕй,
хинттӕ
’схустӕнцӕ,
рамӕлай,
Цъӕфсӕй
ӕфсесӕй,
къӕрттитӕгӕнгӕ
цӕргӕстӕ,
Дзордзӕнӕй
«Нӕ,
Гӕр
бӕргӕ
нивгарстайнӕ!
уазал
фӕрсидӕ!
хиринкъай
уалдӕн
уӕрагисӕртӕй
раниуазта,
уаййайтӕ.
кӕндтитӕ
дессагдӕр
балци
ин
бафарста
исбӕттай,
рартасдзӕнӕй.
рагъазӕ-багъазӕ
нивгарстон,
фӕккафтонцӕ,
хӕсдзинан,
уорс
базӕронд
ӕрӕздӕхон,
Уадмеритӕ,
Фӕццудӕй
рохсмӕ.
пурх
ӕрбастъигъдӕй;
искӕнӕ!»;
сӕгтӕ
раздӕр,
бӕлццони
рантӕсӕн
уӕлнихтӕ
рафӕрсидӕ,
расхъиудтӕй,
бавдесӕ
бахӕццӕ
исцӕуӕн
Хуцау.
сивӕрӕн,
фехалуй,
фӕббадӕ;
хӕдзӕуӕраг
исхафта,
рафӕхсун
истонинӕ,
Ех
паддзах
хуарзӕнхӕ!
Саргъ
буцӕу
Исистунцӕ
рацӕуӕн
зуртӕй
тӕрсагӕ
Хузми
бакодтайдӕ
хуаллагӕн
фӕккӕндзӕнӕй.
ӕрвади,
истонинӕ.
скъелтӕ
аси
фӕкодта
хезнӕй
Улинкъӕ.
рагӕлдзӕ,
«уф»
зонӕ!
уӕгӕ
фий
бурӕуӕн
фӕхъӕбӕрдӕр
Ӕвзалутӕ
Уазӕвтауӕмӕ.
бафӕдзахстонцӕ:
ракурдтайдӕ?
ходуй,
раразӕй
тухгиндӕр.
Нартӕбӕл
исхӕсдзӕнӕн;
’схъӕрттӕнцӕ,
хӕтуй
адӕ
ниццавтон
нӕхуӕдтӕ
къӕрӕзгитӕй
фефтиндзун
Коргӕ
фездахтӕнцӕ
’гасемӕдӕр
Уасгерги
Зӕгъун
Фарнӕ
хуӕруйнаг:
ӕрбайсуй
сайд
Орузмӕги
фӕййина,
зӕруӕрдӕмӕ
байвӕруй.
зумӕгон
нинниуазӕд.
сӕнтсурхӕй
’схӕссӕг
бафӕраздзӕнӕй,
фӕййининӕ
балӕвар
есай,
разагъта.
ами.
кодта;
исгузавӕй,
ниххудтӕн
истонидӕ.
урс,
исбӕттетӕ,
хоргон
сӕхуӕдтӕ
фӕразтонцӕ.
стӕгутӕ
’ркодтай,
бакӕнидӕ,
цъететӕ
уӕлӕмӕ,
бадзоридӕ,
рӕдуйгӕ
фездахтӕй,
хӕзна
ниххустӕнцӕ.
рацотӕ
рагъӕни
фӕццӕунцӕ,
«Еунӕг
Неци,
хъӕнзал
Гъолонрехӕ
хъӕмайӕй
разудта
Хъӕбӕрхуарбӕл
дессаг,
Къӕсибадӕг
бӕзтӕй.
Ӕриздахтӕнцӕ
рахаудтӕй.
исцӕуй,
ӕмбалхай
’нгъудмӕ.
ӕндарг
ӕрхадта,
тугулдори
йефстагмӕ
тегъемӕ
Хуасӕ
рацӕуа
уайтӕкки
зӕгъдзӕнӕ,
зелӕни
уормен.
бӕстӕлгъистӕ
«Де
син
сомийӕй
нивгӕрдӕ,
ӕруӕз
дзиппӕ,
амалгун
Хъӕрӕм-Солтани
байагорон
«Зӕрбатуги
Байӕстардта,
Алӕг:
хонхӕй
Къанци
Цалдӕн,
нихъхъуритӕ
рарветунцӕ
фегъуста
ӕрласӕ.
бунмез
искалдайдӕ,
рахуӕринӕ,
иссердзӕнӕ»,
инсадӕй
мет,
хӕссай,
гъӕздуг
фӕххӕссуй!
фембалдтӕн
тузмун.
уинуй!?
фонсгин
Дзорунцӕ
абӕлти
хуннуй,
иннетими
«нӕ»,
ерай!
къохдарӕн?
Тимили
гъӕунгтӕгӕнгӕ
’нгӕсти
ӕхсаргарди
Уӕрей
галтӕбӕл
байесун
сосхъӕдӕмӕ:
исидӕудтӕй
райсӕ
рисхъӕ
гебунтӕ
фӕсевӕдӕн:
Уордиги
’сгъӕр
барцӕбӕл
Гумирити,
курӕт
медӕггойни.
даруйнагӕй,
фӕццудӕй,
уотармӕ;
даруй.
фӕууидӕ.
уӕд»,
Хед
Нартӕн:
рафелау-бафелауӕ
ӕргӕвстӕй
ӕсхуайуй
адтӕн»,
нӕ?!
хондзӕнӕн,
рагӕлдзуй
Исимӕисмуста
гӕрзийӕгтӕ,
ниффедар
«гал»,
финдзбӕл
ӕрсемӕ!
Кӕстӕртӕ
цард
тӕридӕ,
кӕсӕг
фиртонӕй,
’ссирдтай
лиагъӕ
косарт
хинстӕй
зӕрди
ракӕнидӕ
ӕркодта
бацӕудзинан,
тугъдмӕ.
исаразӕ,
зӕнхӕй,
радардта,
Февналдтонцӕ
Аннӕрдӕги
къерей
мегъӕмбал
исзиндтӕнцӕ,
искӕнидӕ
ӕркастӕн,
дзорӕнтӕ,
Фӕсарӕфтӕ
исцагъта,
енцегӕн
адтайдӕ?
ӕвӕццӕгӕн,
Сирдонмӕ:
Адӕнӕй
фӕххонунцӕ,
зӕгъун.
ӕхсидзгӕ
нецӕмӕбал
муртгун
ӕривгарстонцӕ.
«Амӕн
уарийау
дӕлгоммӕ
искурдиадӕ
Хуйӕндаги
Раймарӕн,
раздахинӕ
цӕгъдгӕ
лӕкъундзӕстӕй
ехӕн
цӕгати
ӕрхаста.
исӕвӕрӕн
фендӕдуар
ирайгӕ
федаун,
«Сирдон
’рӕмбурд
бицъойӕй
Исуалдзӕг
байзайӕггаг
фӕстегъӕ
ӕгъзали
багъудӕй,
зудӕй
’гасӕй
уоддӕр
сугъдӕнцӕ,
расордзӕнӕн,
къохтӕбӕл
неке
«Ӕ
фӕттӕрдзӕнӕй.
цӕгъдӕг
гъосемӕ,
дуйнебӕл!
къӕдзӕуӕрагӕй
ниууадзиайтӕ,
кизгӕн:
бауолӕфтайдӕ,
рагъӕн
дзелкъор
нихъхъӕртидӕ,
хуардтонцӕ.
туххӕн,
цӕугӕ,
бастадӕнцӕ.
кӕндзӕнӕй:
исӕмбалдӕй;
Ӕрфӕн,
ӕрласидӕ.
хӕтӕлӕй:
рахор
Гъӕр
Батразӕн,
конд.
дӕлуахъуртӕй
ниццурхта,
Барвӕндӕй
зустӕй
сӕкӕр
ходуйнагӕй,
Ӕмбес
ирӕдӕй.
кирӕмӕ
тӕбӕгъи
биццеутӕн.
тогдадзинӕ
фусӕй,
бийнонтӕмӕ
дзубандитӕ
Амалтӕ
рахадта
рамӕлон,
«Мӕнӕ
айсонккӕй
фӕззилдта
бабӕй
сумахӕн
сивардтон,
Ӕрфӕнбӕл.
исциргъ
кӕнӕ;
сайнӕ
уодбӕл.
зӕгъунцӕ
наргутӕй
замана
рауай.
фӕййинун
багъудӕй!
рацудӕй:
аууон.
дзогти
лӕвар.
ӕркъолӕ
тухагор,
адӕмӕн
Гъуйт,
рауадздзӕнӕн.
Уадӕхезӕ
балӕвардта,
гӕрзтӕбӕл
ӕрӕгвӕззӕг,
будурти
уазӕг,
рамариуонцӕ,
дзедзетӕ
къуӕрегай
нӕфӕццӕун
фӕккомӕги
Арфи
фӕккуста,
фӕддон
ӕрбаздӕхон,
сайтӕнтти
Уиндӕй
баримӕхсӕ.
уӕрццӕ,
Ниббадтӕй
айсахат
арфмӕ
(фӕууидта),
байстонцӕ,
исмедӕгуй
фиййауи,
байзайуй,
ӕвгӕрдӕ,
сӕрфгӕ
ӕхцай
ӕрхуӕстӕнцӕ,
уӕситӕбӕл
ӕркъуӕрдта
гъудгӕнгутӕ
Нихӕси,
Дӕхецӕн
фӕххӕсунцӕ,
бӕдӕлтти
нивӕ?
раттисӕ,
естемӕн
хъоппӕгъи
рамаринӕ,
фӕццардтӕ,
ниллӕсун
цудайдӕ.
равдиста
азгъуст
«Дессаг
дзурд:
’сцӕх-цӕх
агорунмӕ.
астмӕ
(урс),
цӕгӕр,
хӕснӕбӕл
ӕрбандиудта,
рададта.
бафӕраздзӕнӕ,
тӕрси
кодта!
исбадгӕй,
’скастӕй
уӕззаудӕр
хуӕцӕ
синхон
кӕрӕдземӕн,
истӕй
ӕрфестӕг
истудта
хецауӕн
агордзанӕн,
ӕфсонӕй
Цалхӕй.
зустӕй,
ӕркалдӕнцӕ
фӕккӕнидӕ,
федари
тӕрхӕгбӕл
унаффӕ,
зонӕн.
баууӕндон?
Уорӕзмӕгӕн,
косӕгмӕ:
ӕрцӕй
фесафдзӕнӕн,
сор
Саулӕги
Тохгӕ
фӕййининӕ»,
Курдалӕгонмӕ.
Изӕри
фӕффиццаг
бансадта
рафӕрсӕ-бафӕрсӕ
рӕуӕнттӕй
фӕхъан
тегъӕмӕ.
ӕфсийнӕ
барцӕй
Нӕ,
Нартӕн.
фӕммедӕгмӕ
туппурбӕл
хӕл-хӕлгӕнгӕ
фӕууингӕ.
коммӕ
басугътон.
Хорискастӕй
бауинигом
ӕгасӕй
’ризӕр
фӕтътъӕпп
Хизӕ
ӕрӕздахтӕй,
цилле
«Уӕ,
зӕгъунӕй,
ниуазтӕй.
Ӕримӕуадӕй
разагъта
фӕрсаг
дӕлзӕнхи
дзаумау
Ӕрра
фӕлласидӕ
Уасӕнги
Агунди-рӕсугъд
бабадтан,
ӕргъаумӕ
барцӕмӕ
фагустӕ
ниййауигътонцӕ
’нсувӕри
ӕнвӕтӕнӕй
фӕсабӕрцӕмӕ;
Уорӕзмӕг,
исардудта,
бӕхбӕттӕн
идзӕгъдетӕ
ракафӕ.
фембӕлӕн
уотӕрттӕбӕл
цӕгиндзи,
хустӕй
хузӕн!
диссаг
Хуцӕутти
сиутӕй
(Алӕг)
уодзӕнӕн!»
радтай,
уагътонцӕ,
пихситӕ.
дзӕгъӕлхӕтгутӕ
лигъдтӕн,
исбаддзӕнӕй,
радзурдтонцӕ
(хӕнцъу)
хонуй»,
здахӕ!
ӕрзӕ
ниндагъдӕй.
Зевӕг
медгъун
дӕлдӕр-уӕлдӕр
ӕрбакодта
Тӕхгӕлдиатӕ
ниццӕуа,
цӕудзинан.
исӕвардтонцӕ
рӕфти
куройнӕмӕ
коргутӕй
цагътан,
ирайагау
фӕйнӕрдӕмӕ
гъӕргӕнгутӕ
исцӕгъдидӕ,
’уазӕгдонӕмӕ.
схъӕр,
Ӕрбаздахтӕй
банӕлуӕгутӕ
уормегӕй
исхустӕй.
ниттардта.
фӕццо
синдзин
никкалдтонцӕ!
радардта
Сатанайӕн:
баууӕндӕд!»
раковӕ,
берӕгъмӕ:
дзорӕ,
хуӕрӕмӕ
фӕйнердӕмӕ
Ницъцъӕхахст
ратӕруй
теуай.
нардиуарӕггӕгтӕ
исцирен
авдей
бакодта!
дӕ!
цӕнгти
кафуй.
ӕстӕуи
зӕгъисӕ.
Гъолонрехи
коргутӕ
кумдтайнӕ,
ниххуӕстӕй;
тапка
ӕрихалуй,
бадтгитӕ,
гъудӕй!
раздахта
Ӕцӕгӕй,
байамона,
биринкъитӕ
байдӕдтон:
хадтӕнцӕ
ӕрдунгон
исигудзӕг
дзорӕггагӕн!
’лхӕди
ӕрдардзӕнӕн
рандотӕ,
Кӕд
циртӕй,
Цубурфиндзмӕ:
Ӕнсувӕртӕ
ставддӕр
Ӕсхъӕрӕй,
Ӕфси
хирхӕмӕ
фарстмӕ.
бӕрагӕ.
уӕрдуней
разӕвгӕрдӕ
метбӕл
ӕлхӕнайтӕ,
фӕййервазтӕн.
стонгӕй
ӕрвиста:
баниуазтонцӕ,
кизгуттӕй
нийнӕфтӕй,
ухститӕй.
ӕрбацудтӕн.
Бамадӕмӕӕнгъӕл
хуни
Атӕ-атӕ,
мӕстгунӕй
Хӕмицӕн»
райдайӕнӕй.
Бӕгӕни
медӕгмӕ
зиннунцӕ.
агорунцӕ!
ракафдзӕнӕн.
фӕттӕрсгӕй,
хӕстбойнон
уодӕгас
имонау
будурмӕ.
ӕрӕвардта.
’ской
дин!
фӕндаттӕй,
исзиннуй.
нивдулдта
хъӕндзалгун
марис
Медӕгмӕ,
лимӕнти,
ӕруӕдбӕл
дзӕбӕхтӕ.
ӕркалдӕнтцӕ.
кизгуттӕ.
бацавта
фӕрӕт
Ӕвзалу
Исхъурмӕ
Дзӕбӕх
ракӕсетӕ,
ниууадздзӕнӕн.
ракурдтонцӕ,
ниббадуй.
уӕ,
уадзетӕ!
дӕлалай
Уӕрхӕгӕн
Ирӕдӕн
кустӕй
исӕййафдзӕнӕнцӕ!
Тӕхгӕлдиати
адтӕй?!
бадугъдугъ
рӕсугъддзийнадӕй
бацудӕнцӕ
растегъидӕ,
нимбарзта
аккаги
къала
исдзурдта;
силгоймаги)
адӕмтӕ
фӕсхонх
бӕласи
ардӕги
зӕгъетӕ!
рардмӕ
ударнӕ
хъандзалгун
бацуди
иссердтан,
хӕдзари.
’гъосун
Куй,
рагигомау
Ӕхсийни
рауайуй.
цонгигъолӕ
Синх
бӕрагӕ
’лхуйнӕ
денгизмӕ
сӕхседарф
ӕфхуӕрдӕн
дӕн!»,
фӕййервазтӕн
фӕрсӕй
байсарста
хуӕруйнаг,
исбадун,
Ниббадтӕй.
искӕлӕд
бафсаста.
’нбӕлттӕ,
исдзурдтон,
ӕхсӕвӕ-бонмӕ,
Ӕрсагъӕс
цӕуӕн.
царӕбӕл
хъиамӕти
фӕххуӕстӕй!
скурдиадӕй,
тохдзӕнӕн,
ӕрацудӕй
хецӕнӕй
радта
байдӕдтай.
исдзӕбӕх
уа?
ӕстъегъун.
райсуй
’гъосис!».
байзадӕнцӕ
зӕгъунӕн
бӕхтӕй,
Баминӕвар
къелатӕбӕл
сегаси
корис,
Сулбӕлций
скъелӕ
дзиппити
хонсӕрттӕ
Ӕрӕйкӕнунцӕ
цӕхгӕри
Борӕфӕрнугӕй
догъ,
ниййамудтонцӕ,
сӕхемӕ,
исеу
исӕмбалдӕнцӕ,
рар-гъувта
цума?
суодзӕнӕй!
кӕлуй,
фӕллӕууӕ.
бакодтай.
фӕттумбул
ницъцъӕстӕ
хузи
фезонгутӕй.
Ниххатир
радзоретӕ.
(ностӕ).
’рхъан
байсустӕнцӕ
ӕвеллонги
Зӕсхӕбуда
Нийуадзунцӕ
(ӕй)
абузун
хонхрӕбун,
Еуӕрдиги
фӕццӕууон
исуидта,
бафтауон,
кӕса,
Ӕхсини
фӕсонтӕбӕл
кувдгӕнагӕ
ӕфсӕйнӕгтӕ
’ӕриййафта,
къахнадбӕл
бацӕуайтӕ,
ести
ӕризгъалдӕнцӕ,
дӕргъӕмӕ
рагъӕнбӕл,
хӕсдзинан.
цӕсгом
’ндӕрхцӕ,
сирдӕй
гӕстӕ:
Уӕремӕ
гъонгӕстӕмӕ.
Искӕсун
Фӕххабар
медгорен
медбӕстӕмӕ,
сӕййафта
сирейӕй.
лисанӕн
фӕццӕуӕн
рахуардта.
фагусти
хӕтӕл,
хестӕрӕн
тухсӕ,
ракастӕй.
бамбалдӕнцӕ,
ӕвгӕдтонцӕ,
Ӕвзаруй
бухсун.
бадгӕ,
Ниммӕуадзӕ!
ӕруорӕдта.
фалдзос
хъӕравгӕ
ливоргинтӕ,
суагътонцӕ,
хъӕстдаргъ
Ӕрбацудтӕн
Зингау
райдзагуиуонцӕ,
еугай,
Фӕд
райвӕруй.
фӕлласта.
Байгъосетӕ
’схуӕра,
рӕхисбӕлдаргӕ.
исидзаг
фӕццӕуа!»
ӕрӕвардтонцӕ,
раледзонцӕ,
хъазартӕ
нийтигъта,
аргъау
фӕннихуй,
мӕтъӕлгомау
хасбахътӕ
агоруй
ухсти
бакумдтайнӕ,
ӕлгъетай,
ниллӕгун
цардахур
гузаввӕ
байвӕд
’рбацудмӕ
бафтауӕ,
Ауар
гацца-куй
рамардзӕнӕн»,
нивонд
рауадӕй,
«Адӕн
боцикъай
никкӕнӕ.
зӕгъдзӕнӕ
кӕсӕнцӕститӕй
ниввӕретӕ;
бафснайдтонцӕ,
ӕрбафтудтӕн,
«нӕ-нӕ,
ӕрфӕлладӕй
уодзӕнӕй.
сайдт
рахъӕрттӕй,
рамардта,
ӕруидтонцӕ,
Уасгерги,
’хсӕнмӕ
мӕскъитӕ
Гъӕурӕбунти
Исӕстонг
фӕццо-фӕццо
атитӕ
фӕццардӕй,
ракорӕн,
лӕууй,
тӕхӕг
ратӕха,
Адӕкез:
бӕхбӕл.
палауонтӕй
рахизта,
цацӕгдзийнадӕй
бадӕ
фурдзӕрттӕй
низзайдзӕнӕнцӕ?!
хорискӕсӕнмӕ,
байамудтонцӕ:
фудагдзийнӕдтӕ
кӕрдӕг
фергъӕвайтӕ,
фӕууадздзӕнӕ!
сосӕггӕй
хъумац,
хуари
базудта,
адгин
гъӕмпитӕй
галауанти
хуӕстан,
уадзун.
сирдцауӕн
зиндзийнадӕй
банӕлӕг
ӕнӕрлӕугӕ
кӕнис,
будури?
ӕрбатудта
фӕразун,
Айкӕ
гъардтонцӕ
аварӕмӕ
кӕстӕргай
адӕймаг,
разӕй.
фӕззелӕни
уо,
ӕрледзӕд,
ӕмбесмӕ
мӕнгий
На-нӕ-уа
ралгъистон,
уӕдта-еу
Ракувдтон
Ӕнирай
бафӕразтонцӕ.
ниххуссон
анӕн!
хузӕнттӕбӕл
ӕрбайвӕруй.
никкалдтонцӕ,
цӕу
ӕхсинӕ,
некӕми
дӕттис,
«Ӕз
фӕззӕгъетӕ,
байсӕрдун
исцӕудзӕнӕн!
разилдта.
уалдӕнмӕ
Исмедӕг
фурау
Уордӕггӕй
хан,
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕ,
уобӕл!
кустонцӕ:
ӕнтоггин
’хуӕрститӕй,
бафтудӕй:
фӕттарстӕн,
дзурдтӕй
ӕрифтудта,
исӕвӕрӕ,
къуӕре.
базуг,
тунтӕ
Косарт
Иннӕ
фӕййархайдтан,
фӕлтӕр
кизги?
лӕг
уӕйгутӕ
рабада,
фӕрӕзнӕ
бампъозун
медавар
Ӕризадӕй
Ацӕмӕзмӕ
мӕрӕй
фӕдздзорӕн
сауӕдонеми
Кадӕр
финдзти
иннӕ
бонигъӕдӕ
райарфитӕ
зудта;
басодздзӕнӕй.
Сафа
хӕссунцӕ.
Нукаралиййӕн
ниввӕрдзӕнӕнцӕ
ӕрбадтӕнцӕ
ӕсхуститӕ,
майдима
сбадун
рауотӕ!
ӕрбацӕппо-лӕппо
Албӕгӕн
райервӕзинӕ,
ӕрфецудта
кардӕн
сикъо
Ӕз,
исӕфтудӕнцӕ.
фездахтӕй.
радавӕ-бадавӕ
фауи
къох!
устурзӕрдӕй
кодтайуонцӕ,
уордӕг
ӕма
рамардтан,
фидӕн?
цъах
пайда
’фсоргъи
нӕ,
фӕлдист
фӕссиндтонцӕ
синт,
исӕхгӕдта,
нартихуар.
бахудтӕй:
Ӕримӕхицӕ
уӕлвицки
хелаги
надӕй,
кодтайнӕ,
миутӕ
гъудӕй:
басастӕй.
ралгъиста,
уӕлвидӕнтӕ
фӕззиндзӕнӕй
исӕууӕрдӕй!
фӕххастонцӕ.
комахсӕнӕй
уасӕнгӕбӕл
фехалдта,
кала,
мийнаси
кизгӕн,
рацудӕй!
исхонетӕ,
косгӕ,
фӕддарай,
урдугистгутӕ
Ӕзнӕгти
’сковидӕ,
уӕйуги-ӕнсувӕри.
Агундӕ-рӕсугъди,
ӕнцонтӕй.
Гуцмӕз-ӕлдармӕ.
исидӕуӕн
хъӕрабугъа
ниггӕлдзуй
ракӕнай,
лӕхъуӕн
бафӕрсетӕ.
заргӕ,
Хӕдзарӕмӕ
мӕлис
никковай,
«Сӕдӕ
батардта,
сормӕ
бакодтон,
ӕргом
анзи
фусун,
ӕркъиагӕй?
уӕмӕ
дзухӕй:
цӕстӕй
фӕууидӕ:
гъарӕнгӕгӕнгӕ
фӕстӕдӕр,
Елиатӕмӕ,
фӕлорсдӕр
ӕведауцӕй
гъӕуагӕй
бамбӕлидӕ,
уойасӕбӕл
галтӕ
исигъустӕй
ниххӕл-хӕл
бакӕнидӕ»,
даст.
ниббӕттӕ,
бӕхи.
фӕстӕмӕ.
бакалетӕ,
раззаги
фист
дауӕ
исахуадӕ,
рамарӕд,
Айсана!
банимайуй:
астӕути.
исцӕунцӕ!
ратӕра,
’нӕмӕнгӕгӕнагӕ
хӕтӕлцӕгъдгутӕй,
уолӕфгӕ
уаруни
тагъд!
Бодзой
фӕххаттӕнцӕ,
ӕрӕвзурста.
Бориатӕ,
хӕсдзӕнӕй,
исхӕссуй,
унцӕ,
байвӕрдтонцӕ
бахай
Ӕфсатийӕй
Барӕн
ай,
Цӕу-бодзо
сӕмӕ,
тухӕ
фӕттухтӕй,
ниууайинӕ,
кӕсуй
гӕр-гӕрӕй
налатдзийнӕдтӕн
бабӕ
Насиранмӕ:
мӕтъӕлӕй.
Урузмӕг)
бӕрцӕбӕл
байзайунцӕ.
дуарӕй:
ӕрбалӕсунцӕ,
хумӕллӕг
коретӕ,
ниддундтонцӕ
рафада,
тарф
сӕмӕ:
банигӕдтонцӕ
фӕккӕнӕ,
рахупп
фидхуар,
адтайтӕ,
фӕимӕбадтӕй,
мардтай?
адтӕй.)
Ардӕги
Хуйӕндаг,
нимӕт,
болат.
фингити
Гъӕйтт
фӕххонунцӕ.
ӕставд
’сдзора:
сисмуста
уафс,
бабаста
зӕбӕтӕй.
дзӕмбутӕй
Исбадтӕй
’ндиудтонцӕ
уидӕ,
ӕфсадӕн
къуӕрдзӕнӕн»,
дзурд,
кодтай!
бӕрзӕйтӕ
никкидӕр
рахуссон»,
’лласдзӕнӕй?
фӕлласдзӕнӕй.
хӕссидӕ
фехӕлидӕ.
Сатанайӕн
знӕгти
уӕлбӕхӕй.
ӕй?
къӕрах
рагъазун
ӕнӕмастӕй
бакӕндзӕнӕй,
бӕласӕмӕ.
хъадири
стортӕ.
рахъӕртдзинан»,
расайӕ
балӕстӕй
тургъи
уо
нивналдта,
хӕдзарӕмӕ
Аузт
фехгӕдта.
бегендий
расӕрфӕ,
раттетӕ!
искъахун
ласа,
уӕрдун-бурӕу
адӕмихатт
уӕфсӕгтӕ,
Саг
гъолӕ
фусти?
тастӕй,
басугъта
Сурх
фехстонцӕ.
(уӕд)
Хузи-федар,
раййивта.
ерисдзийнадӕ
ӕмбӕлтти
исефтиндзӕн
’хсӕвӕ
иннетӕ,
сбӕрзонд
суйнӕ
систадӕнцӕ,
уӕхӕнбӕл
(ирдта),
бангон
раледзиуонцӕ.
ӕвдесӕнӕн
фӕттарстӕй
Хондзинан
буройнӕ
мӕгур!
фелвӕсидӕ
ратона,
робӕстӕ
ӕрдиггӕй
бӕхгин
Ӕриздӕхдзӕнӕн,
бахуӕрдзӕнӕй,
дзӕгъиндзӕг,
уӕйгутӕн
фӕсабӕрцӕмӕ.
исковон,
тӕрсис,
ӕнӕхуӕргитӕй.
ӕрбахъӕртдзӕнӕй
ӕрхийӕй
Равзурстонцӕ,
уӕлӕбӕл
уомӕй
ихалдӕй
(хабар
кӕрӕй-кӕронмӕ.
’ркъолӕ
сабургомау:
Зиннун
уӕд
кӕнӕ)!
кӕрци
ӕрбалӕвардта.
«Ронгагор
уодзинан,
ӕхседгутӕ
зӕнхӕмӕ,
райсонцӕ
хӕстӕг
Стур
раскъӕрун
гӕстӕ,
ӕхстайдӕ,
рантӕстӕй,
бӕгъдолугӕй
искъахтонцӕ,
нивгӕрдинӕ.
уайагӕдӕр
Сайтӕнттӕ
зӕгъдзӕнӕн.
кӕрдӕнтӕ
«тъа»,
мардмӕ
уодмӕ,
зӕлдӕй
рахсуй,
фӕггӕлста,
кӕстӕрмӕ.
фидбилиз
скодтай
кӕсалгӕ
бафтауетӕ,
нарӕг
Кӕмӕй
ӕздӕгъд.
бавзарон,
фӕццудайдӕ,
цауӕнгӕнгӕй
ӕркъуӕрон,
бавдиста,
’гъдау-еу
Рацудӕнцӕ,
ауӕдзӕй
Тӕрхонмӕ
Ӕрсибунат
кокойний
Тугулдормӕ
разӕгъидӕ,
фӕрстӕбӕл
дзедзе
лӕгъуз
гъӕубӕл
федарӕй,
рамардтайсӕ.
Райсӕ
сайнӕг
ӕлгъистӕй
ӕнамонд
фӕххӕтӕ!»
рараздӕр
Баниуазтонцӕ,
ӕмбурдӕй:
рауадздзӕнӕн!
Терки;
фезонӕг
уоми)
зиннун
муггагӕй!
Болат.
Нихъхъӕрттӕй
гъӕди
бастӕй
исӕфӕн,
Бафедудтонцӕ
цӕу-бодзой
байзадайдӕ.
фӕммардӕй.
ниййауигъта
Уорузмӕг;
бакодтонцӕ;
ниггузавӕ
байамонӕ!
ниууара,
уосӕ,
уӕхӕнтти
ӕзморӕ
уӕфсхуӕрдтӕ
исрӕуигътонцӕ
сластонцӕ,
рауай
ӕрхӕссӕнтӕ!»
Дзурдтон
хестӕрмӕ
бабухса
байзайдзинайтӕ,
адтӕй.
Ратӕрӕн
ӕхседгӕ
хуссӕни,
лӕхъуӕн-мӕ
фунукӕй
уедаги.
ракъуӕрдтайнӕ!
гъӕудзӕнӕй,
исдзорӕд,
туххӕй
Алий
бауӕгӕй,
сӕгтӕй
уӕлдайгунтӕ
Хистгӕнӕн
къелдун
ӕрласдзӕнӕй,
(дзоруй):
Уазай
байагорон».
ӕрбада,
цӕун»,
лӕхъуӕн)
биццеути
Фӕннӕходуйнаг
фӕдздзубанди
исарт
Гъӕуӕн
федарӕн,
ниххаудзӕнӕй,
фӕсабӕрцӕй
ралӕудтӕй,
фӕндараст
кӕсӕ!
иннӕӕрдӕмӕ
изӕдти
исрагъ
рагъбӕл!
уӕн,
Къобосгин
фӕццудӕй.
ӕрбатухта
зиани
исарст
уотӕ,
фӕидта,
ӕрхонун
фӕхъхъаугъа
фелваста.
зонай!
гаузбӕл
фӕккӕнунбӕл
сахати
хъес
’рцӕуидӕ,
афонӕ
суадзӕ!
гъӕутӕбӕл
гӕлдзунцӕ.
исцагъта.
исмедӕгуй,
тиллӕгӕй,
байвӕрӕ,
тохъу-лий
Ниууагъта,
кӕдӕй
байамонианӕ.
бецъобӕл
цӕуон?
кӕнисӕ,
мӕнгӕдтӕ
ниттатхуалитӕ
фӕмбӕлттӕ
Фӕрсуй
къелтӕ
Теувезӕн
дугъдугъгӕнгӕ.
ницийнӕ
байагоретӕ,
рарвистан.
’гадӕ
балцидзауӕй
уодзӕнӕй?
гъосебӕл
Ируӕд
анзӕй
зӕгӕлех
къуӕрдтитӕ.
рӕнгъитӕ
ӕрбайста
ӕгъдаубӕл
Агундӕ-рӕсугъд:
кӕрдуни
рауинонцӕ,
ракодтонцӕ.
ӕрбахӕссуй,
систонцӕ
сагъӕдахъти
минӕвар:
фӕццӕудзинан,
раскъӕрон,
идимӕ
бахарз
фӕдбӕл:
бахуӕра!
хъиамӕтӕй,
ниссалдӕй.
растъигътонцӕ
бахӕссидӕ».
радзӕгъӕл
сумахӕй
ралӕсӕн
къохемӕй
баласта,
ӕнӕбари.
хинцӕ.
ниййарӕсӕн
ракъуӕрӕ!
реутӕбӕл
дагъӕй
ӕстъигъд,
хӕдзарӕбӕл
фӕццӕуон
фӕдесон
фонс,
Ӕ,
хурхӕ
номӕй
бакалӕ,
фунукдон
ахсӕви
’сӕфтмӕ
хусӕ
бӕхгӕстӕбӕл
Цӕрунбӕл
Бакӕнӕ,
Мӕлӕт
никъкъӕрццитӕ
фӕндӕй,
Раймардтон
ӕрдзурдта.
баззуй,
ледзунцӕ,
къудуронбӕл
’нхузон
пъӕсту
гурӕ
кадӕртӕ
исхонуй
нӕхстӕй
фӕббӕгънӕг
уӕхебӕл
фесафтӕн,
бафӕразай
Адӕмӕй
гъӕуӕнзтӕ
догъӕй,
уӕрагеми
агъоммӕ
цъӕпӕра
хъабӕлттӕ
фесӕфон,
бӕласта.
ӕрхонон
агътонцӕ
Дзенетмӕ
ӕхсӕрфӕмбал
хой,
дзӕбӕх
фӕййидта.
Анӕбӕл
финдзи
хуӕрзеуӕги
ниууагътай
ӕвзурста.
мӕнгардӕй
ӕнцӕ;
фиццаг,
арфӕ»
фӕххинста.
Ацахъ-Мацахъ-Гъолонрехӕ
исиуонцӕ,
цуппаремӕн
ниуазӕн,
пост
фӕлуститӕ
’уазӕгдонӕ
цадӕмӕ
фӕттӕ
хингӕнӕг
усхъи
Донбеттиртӕн
ниййидта.
нихӕси
фердтивта.
Ӕримбурд
рех-дзӕрттӕй
галей
фӕйнердигӕй:
Авдей
тохдзӕнӕнцӕ
уӕйугей
гӕнгӕ,
цӕрӕнбон
ракалӕд
басайдта,
марон?
рантӕстӕй
бавзарон;
рамарунбӕл.
зелони
майрӕнбонмӕ
ӕрихсӕвӕ
гурд,
рандӕ
Ӕздӕхӕн,
берӕгъӕн
хъалон,
ӕфсади
ӕхсаргин
исӕздӕхтмӕ
сагдзарӕй.
хъаруӕ
уотӕ:уӕлӕ
нибӕттун
бафсаддзӕнӕн,
ӕрбадавон,
радзубанди
рахаун
Сагъӕстӕ
фӕллӕуеронцӕ,
кенӕба
иссӕнцӕ,
бахуардтонцӕ,
бафсадӕ,
цӕрӕнтӕмӕ
фертасгутӕй
бакомидӕ,
лӕгӕти!
ӕрдзурдтон,
Кӕсгон
исесӕн,
неци.
бӕрзондмӕ
исдзоретӕ;
ӕй!»,
басайдта!
цӕугӕ
ӕнгъӕлкӕсгӕй.
иссерӕн
Тъизмудӕ.
хъабагътӕ,
уесойни
Ардӕмӕ
ниццӕвидӕ,
фӕххатта
дугъосуги
байгъусуй
кӕнӕд»,
бакӕна,
низзӕлланг
фӕттӕрсдзӕнӕн!
истӕрхон
ӕрхауидӕ
хонхмӕ
урундухъ
хезунцӕ
мадирвадтӕлтӕ,
’нцӕ;
Гуйнонмӕ
рахӕццӕ
искӕсуй:
хӕтун
«Хуӕздӕр
саразтайдӕ.
никкалдӕнцӕ
фӕлдесӕн,
Фӕлгӕсӕнӕй
къустелӕ,
Ходгӕ
рараст
минӕвӕрттӕ,
райсдзинан:
арфӕмӕ,
сойнӕ
бӕндти
ес.
салам
райсдзӕнӕй,
Уӕрей.
сӕгутдзӕрттӕй
бӕхдонӕмӕ.
хуӕруй.
тӕнӕгдӕр
кодта,
Лӕгӕтбӕл
ӕрлӕуирдта
ратонуй,
хъаруӕй
исӕвӕрун
Борӕатӕмӕ
райсарстонцӕ
«Раймаретӕ
руймони
согӕйдзаг
бакиндӕ
ӕхцулдӕр
нихӕсмӕ
унцӕ.
исхуӕстӕ,
Донӕй
’взагӕй
фесафтӕй!
сауӕдӕнттӕ
ӕрбанхуӕрсӕ,
ӕмбохгӕй
Асийнӕмӕ
байрайсӕ,
исӕййафтан.
’нцӕ»,
авги
базудтонцӕ:
уалӕнги
фӕссайдзӕнӕ!
ӕрдои
дӕлмагуртӕмӕ
иуонти
байагоретӕ!
банимӕхсай
дзиппитӕй.
цирдигӕй
райамудта:
Сӕттун
цъухмӕ
сагъадахъбӕл
бафӕразӕ.
дзогӕмӕ.
еунӕг,
Рацӕй-рабон
уосӕй,
нонӕй:
фӕуидтонцӕ,
раргъувун
лӕгӕн.
ниххудтӕн,
фӕггурдӕй,
кӕсис,
маке
ратавӕ,
иуарунцӕ,
баййӕфта.
ратӕрдзӕнӕй,
маст
рауӕнбӕл
ниййагайдта
исхабар
барз
Ӕхсийнӕн
ӕхсингӕй
мин:
раргъӕвдзӕнӕй,
гъавтан.
Хъӕрӕу
исӕвардтон
’нбесӕй
ӕлдареуӕг
бафӕразӕ,
китабтӕ?
Гъӕй-гъӕй,
фенӕхъарӕ
ӕрӕрвонг
искодтонцӕ
гириззагӕн
разарун
хӕлттӕ
кӕнӕн!
фӕууидтайтӕ,
«Мӕн
ӕрцӕуидӕ!
кӕла!
садзун,
Алуппи,
ниццудмӕ
загъта?
сидзӕбӕл
ниццӕвдтӕгӕнгӕй,
цагъарахъмӕ
федӕрттӕбӕл
фӕллӕудтӕнцӕ
фӕуунцӕ
багӕлстайтӕ,
робас.
фондзанзон
’ндӕмӕ
цъифӕй
Дор
архъан
иссердтай,
ниллӕудтӕй
кувд
рагъӕр
исӕвӕра,
’мбӕлттӕ
Уасхӕ,
дзорун:
ин,
расӕрфа,
ӕрӕмбурдӕй,
ӕрласун
рӕуӕгдӕр»,
ниууадздзӕнӕй!
исӕнтӕстан
бафӕдес
Алибегмӕ
ба.
исефтиндзун
Бориатӕмӕ
бӕрзонддӕрӕй,
мадирвадтӕлтӕмӕ
исӕфдзӕнӕй.
’гъдауи
фестӕгӕй
искафӕ,
кӕлмӕ,
Фурисӕр.
урсӕн;
ӕрбаласӕ!
гъӕлакӕсӕгӕнгӕ
цӕуӕй,
фӕккалдӕнцӕ
бафснайдтонцӕ.
фӕццӕгъддзӕнӕнцӕ!
фидисӕуми
зиннисӕ,
фесхуста
Цалдӕнмӕ
денгизӕн
ихалунбӕл
гӕллеу-гӕллеу
хастон,
уисӕ,
Бацо
сӕмӕ
дӕргъитӕй.
будуртӕ
цауӕйнонтӕ,
ӕрбацудан,
байсӕрд
(куй)
цӕун?
расугъта
нигъгъазтӕлтӕ
ӕййафдзӕнӕ.
гъазунгъон
Сувӕллонбӕл
бакодтон
Дорин
цъилинӕй
кӕрдзин
’рӕздӕхтмӕ
исгъазун
цӕргӕси
къалеутӕ
ӕрхуссӕ.
ралӕборидӕ.
’рвадемӕй
берӕгътӕмӕ
ӕрдӕмӕ,
курдта.
мӕлӕтӕй.
уорс,
формӕбӕл
уайунахур
цъоз
бабӕй.
алцӕмӕй
кӕронӕй,
Хезунцӕ
уианӕ,
исхед
бадаридӕ,
бӕласӕ.
’сцудӕнцӕ,
’ссердтон!
Ацӕмӕз
ракӕсидӕ;
дӕллӕй
уӕйрауӕй
Кӕдӕй
ӕрбатохӕ,
бонгин
’мбес
Фараст
дӕсни
цъете
Албӕгӕн.
сес
семунмӕ
байгъустӕй:
уӕлбилӕмӕ
гъуддаги
низзуввудт
хуарздзийнадӕй?
урс:
киндзи.
раласунцӕ
фӕллӕгӕй-лӕгмӕ
нимӕт
гъуддаг,
байдӕдтан
гъе,
исӕздагъдтӕй
гъӕзтитӕй.
бӕгънӕгӕй
тъӕпӕнмӕ.
ниууй.
Сенгӕ
афӕйбалци
’нсувӕртӕ
саргъи
фервиста
фӕххинцун,
сивардта
базононцӕ,
кегъог
саг.
Зӕрди
хастонцӕ
иссирдтайуонцӕ?
гъӕуи,
Еунӕгмӕ
фӕххинцӕ,
ракалдта
схъӕр
зайдзӕнӕ,
исардудта
кунӕ
къанаумӕ;
бавзарӕд
зӕнхӕн
аммени
Къӕразгӕй
хъазауати
истонуй
ӕндӕрг?
ӕхсинӕнтӕбӕл
ихуӕрст:
ӕмир
«Ӕхсӕртӕггатӕй
ниууагътӕ?
тагъд
фӕууй?
расоми
хӕдзари
фезнаг
содзгӕ.
уӕйугбӕл
фӕккӕсӕ.
фӕууо!»,
ниффӕлдайӕ,
биццеутӕн
райсдзинан,
уӕззауӕй,
Мети
кесена
Дзӕнӕтмӕ.
басӕтдзӕнӕн.
заддӕр
кувд.
сӕйгитӕ
бауораминӕ,
ӕруайуонцӕ
замантӕ
дзурдтонцӕ:
байамонай,
Цудӕй
къозо
ӕвӕрунцӕ,
фӕллӕбордзӕнӕн?
«Бафедауетӕ!»
хӕтунмӕ
тӕрсбунмӕ
хӕтагӕ
сардзини
куйгор
Акула.
ивадӕй.
уӕйгутӕмӕ
ниххезуй,
Ӕримӕцудӕнцӕ
расхуститӕ
халон!
дӕттӕн
цӕстӕ
равгӕрдӕ.
ахид
фезонгути
цӕлӕмбуд
иссирдта,
адӕнбӕл:
Елӕхсӕрдтонмӕ
рӕубеси
ӕрбадунгӕ
фӕммӕнгӕ
рахӕтон.
’гурд
фестетӕ!
ниннахстӕй,
Фӕццалх
искувтонцӕ,
мӕлун
’сфунхта,
уорсмӕ
Сатана:
рахецӕн
кизгуттӕмӕ:
уонцӕ
Сибека
искӕндзӕнӕнцӕ;
егар!
ӕринцайӕд!
егӕрттӕбӕл
цирагъӕн
’рвади
бадунмӕ
рӕсугъддӕр,
ӕрӕвгарста
дӕлуагис,
ӕвӕццӕгӕн.
сауӕнгӕ
Кӕцирдӕмӕ
хурхи
фесӕфидӕ,
егӕрттӕ,
ӕривардта,
тилефӕн
райсай
гӕлдзун.
дзурдта
анз,
раргъӕвай,
ӕзнагӕн
ниууадздзӕнӕй
бантӕстайдӕ,
нин,
котӕ,
ракоридӕ
ниууагътонцӕ
лӕгӕтмӕ.
ниггузавӕй:
фехалдзӕнӕнцӕ,
игон.
рахӕссӕн
махӕн,
Урдугистгутӕ
райгурун
игъал.
хӕстӕги
ӕрдзорунмӕ
хӕфситӕ
ходуй»,
илӕлӕй
исхӕссуй
билӕмӕ
ӕлдармӕ
исони
рарветуй,
циртитӕбӕл
Тохун
бӕстгӕстӕмӕ:
Цо
фӕххуӕцдзӕнӕй,
Ӕррӕвдзӕнцӕ,
Дзубанди
зелунцӕ,
ӕрбацӕуа,
мӕнгауигъд
фесавдӕй,
нилхъивта
уомӕн
уӕлдӕйттӕ
фестдзӕнӕй
фӕлладӕй.
бафӕразетӕ!
ласун
бадардта.
уодефхӕссӕн
исгӕлста.
е).
ниххуӕцун,
уарзонӕй,
ӕхсист
уобауи
фӕххинцгӕ
тохетӕ,
ирдтайдӕ
«Ӕвӕдзи
ӕрбахудтайнӕ!»
Никкола:
дзордзӕнӕнцӕ.
ӕрифтудӕй,
сӕп-сӕпгӕнгӕ
рамара
тӕрсӕ
ӕрлӕууӕн
Ӕрмӕлӕдӕрттӕй
Мӕцути;
искъуӕрдтон,
ӕстӕрдта
дуар?
лӕвари
сенгӕ
базонай,
къеласидзтӕ
гӕс
иссердзӕнӕн;
исуадӕй,
Бӕласӕмӕ
ниххизтӕй.
’лвасӕни
Дӕхуӕдӕг
даруй,
ӕнвӕрстӕй.
байагорун
Ӕркастӕнцӕ
исунаффӕ
ӕзмӕлӕн,
еусиуонтӕ,
маймаиддӕр.
Денгиз
бӕхарцӕмӕ
уӕраси
ирдта
гъолтӕ,
уадзунцӕ»,
скӕнон,
ӕрӕвгарста.
хузӕнттӕ,
Мӕргъти
исӕмбӕлинӕ».
бадӕн.
Ӕма
кодтайдӕ!
фехсунмӕ
уӕйгутӕй
гъазуй;
хӕдойнаг
хуӕцунцӕ,
ӕносон
исуидта
бауӕззау
баслухъ
Фезонгутӕ
аримӕуадӕй
ӕнсувӕрӕн?
дӕлахъуртӕ
кӕнайтӕ
иссирдта!
ӕнсури
цӕгъдунмӕ.
ӕруӕд,
раттӕн,
’вӕрӕнтӕ
фӕстеггӕй
рахӕлар
рафӕсмардтонцӕ
дуай,
уӕддӕр,
кӕндзинан,
кудтитӕ
ссердта
ӕрӕвнӕлдта
уарзта
’ссердтай
скъелӕй
мардтонцӕ,
уарзгӕ
скӕндзӕнӕй?»
нирдеуагӕ
мӕрдхуссӕ
ниууардта,
дори.
уӕллӕй!
кӕнидӕ
гъизт
атагъай
ивӕретӕ,
рахӕсдзинан.
рамардзинайтӕ
Фӕдздзурдтонцӕ
цурхта.
Нихӕси.
маймайиддӕр
цӕрӕн,
тохи
хуӕнхти
барӕ,
раластонцӕ
дӕндӕгутӕй
бафедауинӕ,
бакумдтайуонцӕ.
баз.
Ӕцӕги
ӕрӕскъидтӕй;
ниццӕвдзӕнӕн
бӕласей
(Барастури
исарӕх
ниффӕндӕ
рагъӕуӕйдтӕ
уӕйугӕй,
лӕппоти
Исхуӕстӕй
к
исцӕудзӕнӕй
нӕугӕй
Батраз?
бафтуйдзӕнӕй?».
сивӕридӕ,
Къантдз;
тонхи
зонӕн,
тӕрсгӕ
дӕу
балигъдӕй
гуп-гуппӕй
уагъта:
бацӕугӕй
рӕгътӕбӕл
лдес
мардта.
ӕнӕдзоргӕ
уодзӕнӕ,
рахъелӕй.
бавналӕн
ӕртайунцӕ
’ркастӕнцӕ.
къахӕй,
Ацӕтӕ
фӕххуаст
бацӕй.
ескӕцӕй
бӕгъатӕр,
исзиан
еуемӕн
ӕрбахуӕцидӕ,
рацӕнцӕ.
никкӕнианӕ.
тугул
Бацудӕй,
«Уоститӕ
Елтагъанмӕ
багӕлдзайтӕ!
искӕнунцӕ,
бафӕраза,
равдзӕ
ӕрхӕссӕ,
Тӕходуй,
дӕллӕй,
хӕстолӕфт
уай;
рахаст
къӕхдтитӕ
медӕгӕ
Ӕхсӕз
фӕдзӕхсуй
бахаста
марун
рамардтонцӕ;
къӕртт,
«Деденӕги
фӕккӕндзӕнӕй,
си,
фӕууиндӕ,
бӕздзӕнӕй!».
бафтудӕй,
нилласта
бафсадонцӕ,
баредзӕ.
хӕрӕгӕн
байрӕгӕмӕй:
уӕнгтӕ
фӕххӕссӕ.
ами,
фӕххӕссунцӕ,
мах,
тонаутӕбӕл
бафсӕдӕнти
лӕса,
муггаг,
ӕрхонуй!
цӕудзӕнӕн,
амонун
тарстан:
ести,
исаразта;
ахӕрӕт
ӕргӕлдзӕ.
«Ра
артӕрдӕмӕ
?
Рахъӕрттӕй
ӕздахгӕ
хъанӕй
ниттухта
бакомдзӕнӕн»,
Уалдӕнги,
зӕгъдзинайтӕ:
ковӕ!
дзагъта:
уодзӕнӕй!
ӕркъуӕрдтонцӕ
бафхуардтонцӕ,
рахуӕрӕ!
’ркалдӕй?
искъахта
исхизтӕй
Дӕумӕ
фесавдайуонцӕ,
зинд
кӕнуй:
Алибегӕн:
зӕнхӕ.
ӕртахтӕй
истӕрдзинайтӕ,
фӕттардӕуй!
целхъ
байгъосианӕ!
къамбец
тулфӕй
Уалдзӕгӕрдӕмӕ
нимпулдӕнцӕ.
зӕронд?
Ӕнхӕст
ӕркодтонцӕ
зулун
сауӕдонӕй
байсӕрун
Гъӕздуггадӕ
байсӕрста,
Кадӕй
ахсгиагидӕр
кувдмӕ,
хӕссетӕ
«хъуахъхъ»,
Раздахтӕй
фӕккӕна,
Кӕугӕ-дзиназгӕ
байамондзӕнӕн!
ниттабедзӕ
бауӕрӕй
рауадзӕ!
унаут
ка?
бакӕнӕн.
тъасхӕ
ласетӕ!
ӕнсувӕремӕн.
ба-еу
сухтӕлтӕ
Тӕтӕрай-фурт,
цъеу
бафарстонцӕ:
«Айкӕ
рауайагӕ
хъел
къамбецӕргъау
ратайуй
бӕлӕстӕ,
Агунда.
Фӕууӕд!
базурти
Марауадзӕ,
исфунхтӕй,
исӕййафинӕ,
урудугмӕ
Ӕнсувӕрти
уӕлгоммӕ
салдӕй
уастонцӕ,
хестӕрти
Фесарӕн
фехсетӕ
ӕууӕндис,
игъал
кафетӕ
Исцӕудзинан,
Гӕрр,
фудӕй
гӕрзитӕ
бауорамӕ!
«Цӕуон,
уӕллаймӕ
бӕстгӕстӕ,
’рбаздахтӕнцӕ,
байуарӕн.
ниввардзӕнӕн.
Хуӕндонӕмӕ
исафта.
хиздартӕ
гъос,
киндзхонтӕ.
ӕрбадарӕ-ӕрбадарӕ
рӕйунцӕ,
хестӕр?
сибул-дзӕ
сихгӕдта.
бӕласӕн:
ӕртиккаги
рӕфтӕй
балӕдӕрдтӕй
къӕдзӕхбӕл
масти
ракӕна,
цӕунвӕндӕ
ӕрхастайдӕ
рагубур
Хонхӕй
райервазтӕй.
гӕрстӕ:
бӕрзмӕ
ӕрластонцӕ,
адтӕй:
ниххуӕцдзӕнӕн.
Фиййауӕн
курдбадзи,
бахъӕрттӕй
фӕздонӕ
ӕнгурдуатон
фӕккампани
бӕхӕрӕгъауӕн
ӕй.
Далӕ
не
дуар,
хастонцӕ:
искодта»,
мӕлӕн!
нимӕхсӕнӕй
авдӕйнон.
къӕхтӕбӕл.
нарӕгмӕ,
Фӕндур
иссердтон
сойнӕй
Цирт
ма
къела,
тухгиндӕр,
будур
фӕххонӕ,
гиауртӕ,
басугъта.
низзелӕнтӕ
мӕлуй;
тӕскъити
ӕзӕнӕг
кӕунӕй
’дзагӕй
ӕнӕбари
тухдтонцӕ,
Ерӕхцау
тухтӕй,
ӕртӕсиуонтӕ,
рамарӕ
ӕрирветидӕ,
нӕййес;
къӕразгӕ.
Маймайддӕр
фестонтӕ
’сӕнхӕст
’нккӕтей
фӕллӕбурдта,
федауӕккаг
тӕмӕстӕ
кӕуни
хъӕматӕ
фӕрсмӕ
хуннис,
«Бодзо»,
ракодтайдӕ,
лӕгъузеуӕг
исефтигъта.
рауозгалдта,
биццеу.
иссерун
’схаста
хӕдзарӕ
Зулукъобӕл
хъуми
рахатта:
федудтонцӕ.
сугъдӕг
райвардта,
коми?
фӕх-хуӕст
фӕххудтӕй!
ниууазал
цӕуй
ранхуӕрсун
ӕфтуйгӕ
разагъидӕ.
лӕхӕ-марг
ӕрбӕттуй,
раздӕхун
гъӕздугдӕр
федармӕ,
ӕргӕлста
гъӕзтитӕй,
бавналиуонцӕ
ӕрвиста.
идзагдӕргӕнгӕ
гъӕртӕй?
Цӕунцӕ
адӕймаг.
Махмӕ
алцӕмӕйдӕр,
хуссӕнтӕ
ниггӕпп
фиййаугудзау
’сцудӕй
’ревгъуйуй,
уати,
Арӕхцау.
Дауид
хӕрнӕгътӕ,
раймарӕн,
ӕфтаугути
хуӕруйнагӕй
сӕргубурӕй,
Минӕвар
фарӕстӕймаг
ӕма,
дор
ӕмбал
ӕстӕг
галдӕрӕг
уӕд-еу
ӕндӕргъцӕ
ниммардтӕ!
«Кӕд
ӕрхицӕ
Фӕххуӕстӕнцӕ,
фӕддардтайдӕ,
кӕсдзинан,
цӕкути
базонон
Номгӕнӕгбӕл
медӕгӕ;
Ӕнзор
Уӕрхӕги
исефтигътонцӕ
райгъосонцӕ,
хъӕппӕлтӕй
исӕййафидӕ,
зугул
Уӕрхӕг,
рацо:
ниллӕудтӕй:
байсгӕ
Бӕхӕргъауи
иуарунбӕл
мудибиндзитау
фӕццӕуон?
халесӕг
хӕйттӕ
байуарӕн!
цар,
цӕфӕй
цагъдбӕл
мӕрӕ
астӕуӕй,
фӕххастӕй
рафсадуй
фӕрстӕ
Зӕнхӕй
адагӕ,
коргӕй
хӕнхитӕ
уонтӕбӕрзонд
ӕнкъайбӕл
дард
адӕргӕй!
ергъӕвкӕнун
нидздзиназидӕ:
хӕссунмӕ!
уасхӕ,
ӕрӕскъардта.
’хси
Уадзӕфтауӕ.
сайуй,
равардтайдӕ.
рехӕ,
бафсастон.
уадзгӕ
нуртӕкки
’рцуд
фонс!»
ирдта:
’нцӕ
уорамун
цетенидзаг
разӕгъидӕ:
фефсардӕй,
дзатмабӕл
исласетӕ!
царий,
гъуддӕгтӕ,
фӕсаууонмӕ
рахаунцӕ.
сӕхецӕн.
дзурдтонцӕ,
Хуйӕндонӕ-ӕлдари
ӕркӕнай
Нӕмттӕ
хонунмӕ!
ниннихӕстӕй,
кӕнунмӕ
Еунӕг
донӕй;
комун.
цӕрунмӕ,
китабтӕ
гӕрахдӕр
хуӕддзойӕй
(Ӕнзорай
исистӕн
кӕуй,
исаразун
ӕрбастигъта.
разилдӕй.
фарсирдигӕй
хездзӕнӕн,
есуни
Хъумайаг
Доцгӕ,
разгилдта.
фӕйнӕгутӕбӕл
Ӕхсӕртӕггатӕмӕ:
тог,
дуаргонд,
ӕрӕскъӕфуй,
ниудтонцӕ:
фурцӕлӕнбудӕй.
бадун,
мӕскъӕй-мӕскъӕмӕ
бахуйун
ӕрцудтӕ
байгудзӕг
федеуӕг,
исдзоридӕ.
къоли
Мах,
раласӕ.
кӕркдонӕй
смаг
нецӕмӕ
сунтӕбӕл
хонон,
ихӕсгин
баком-дзӕнӕн!
Ӕфсӕдти
искӕсуй?
фӕххаттӕнцӕ.
искӕнианӕ,
ӕрсӕрфта,
ниввардта.
бахъӕртгӕй
«Ӕвӕдзи,
сункъӕ
Тогус-ӕлдари
ниууадзон,
некӕмӕбал
Ниууолӕфуй
уадолӕн
фӕццӕйӕвналдта
донӕрдӕмӕ
рацардӕй
мӕлунмӕ
Ӕхе
стъалути
бӕхӕргъаумӕ.
римӕхсун
ӕриздахтӕй
’рбацудайтӕ,
комбӕл
Терки
бӕззунцӕ
ӕрбахезӕ!
дӕлӕмӕ
федогемӕн
фӕттарстӕйдӕ
Берӕгъмӕ
ӕрӕрветуй,
банцайӕн
ӕрхастонцӕ,
цӕлхъе-мӕлхъе
сансӕн
мулдзуг-бӕрзбӕл
райгургау
Рабадтӕй,
фездӕхуй,
скъелти
ронги
идардгомау
ислӕхъуӕн
кӕунтӕ
фӕткъу.
баримахста.
Нартӕ!
райсидӕ
иуазӕгдонӕмӕ.
Хӕлар
ӕгъдауӕй,
фӕххинста,
:
раууӕрдидӕ.
сирдон
исдзордзӕнӕ,
ӕхседуй
уарун
лӕгӕт
ӕртаса.
кӕнӕнтӕ
хӕдзарӕн
кӕнетӕ.
раходуй:
Рацӕуӕн,
уӕргътӕ-уӕргътӕй.
’схеза
Сӕумӕрагиау
Ерӕхцау.
фегъустайуонцӕ.
бакодтон.
Алмутахъмӕ
ӕрласта!
басайдтай.
Ести
ӕрзилдӕй.
разелӕн
Уайдзаг
сойнӕ.
ӕрӕрвистонцӕ
Уацирӕтмӕ
фӕййиндзӕнӕй,
хумӕллӕгӕй
арудтитӕй,
рауадзӕ.
балӕстӕй;
уосӕнгтӕ
Дзанайтӕмӕ
игура
фӕхъхъондз
амонуй:
ӕмбали
’сбаддзӕнӕн
кӕмидӕр
бахуӕруйнаг!
Уорӕзмӕг
рауадзун
хӕццӕ,
исхастонцӕ,
зӕгъуй,
кӕрӕдземӕ
мурӕ
Гъӕдӕмӕ
фӕййамундтитӕ
фесхуайӕ.
ӕрсӕрфӕ,
ӕзмалдӕнцӕ,
къӕбурмӕ.
содзгӕ,
фунӕй
ниццийнӕй:
раппӕлинӕ,
радаудта,
бахуардтайдӕ,
ракӕсон,
фӕйнердиги
ӕнӕгъдау
хъур-хъургӕнгӕ
ӕрӕрветӕ,
рахӕссӕ,
зӕгъуйнаг
истухст
туппур
фатбуни
Дзаумауӕй,
бауадзӕ.
гуртӕбӕл
байдӕдта?
сӕгадӕ
рамардзӕнӕ,
донигъосмӕ
бафтуйдзӕнӕй,
рамарӕ!
уӕд,
ӕхсаргард
райста,
фӕллӕуирдта
фӕсалау
иннетӕмӕ:
рахауй,
искӕндзӕнӕн
цӕгатмӕ
ӕзменси
Ӕримӕцӕуй
Гуйнон
саугин!
бадӕ?
сирдӕй,
хуӕрифурти
Исиста
ӕрхаудтӕй,
зӕрӕндтӕмӕ:
фергъӕвай,
хъантӕ
Дигори
уасуй:
искувта.
Фестадӕнцӕ
бӕх
Загъд
ниццавта.
Теурези
равзурста,
ӕрлӕууй
ӕрӕййафта
Сирдон?
ниуӕзтӕ
сӕмбӕлай,
кӕсун,
ӕрхӕсдзӕнӕн
уӕрмӕ,
ӕрбаййӕфтонцӕ
ӕнгъудӕй
киндзхонтӕмӕ
кӕсдзӕнӕй
синдзӕбӕл
дуарбӕл.
кӕнинӕ
уӕрдунтӕмӕ
дзауматӕй
замани
кӕсӕ
фӕууодзӕнӕй.
Зӕгъетӕ
уастонцӕ.
уадзуй?
Кӕсун,
берӕ:
фӕрсгӕ-фӕрсгӕ,
ӕфсерӕмӕ
фарстонцӕ.
мӕстмарӕн
сӕргӕхцӕ
бакуста,
уӕнгӕ,
фӕууидтонцӕ
бавзардзӕнӕн
налатӕй
Бафедауетӕ,
хӕлайфаг.
гиаурдӕр
Киндзитӕ
Цалх?»
зӕр
ун,
гъолон
кӕнӕйтӕ!
гъӕдӕг
цӕргӕ-хуӕргӕ,
«Изӕд
ӕздахтӕй,
унаффӕ.
кодтонцӕ;
гъӕуайгӕнӕн
медӕггойней
фӕффедауй
Ӕрфӕн
фӕййаууонӕй,
Арӕхцауӕй
баууӕндтӕнцӕ
Тухи
рӕхис
идаугутӕй.
уӕлвидӕнттӕ
Байӕстудтайтӕ
фарси.
ӕдзохдӕр.
ниййауиндзун
байдӕдтонцӕ.
изӕрӕрдӕмӕ
Уӕрхӕгмӕ
Дзӕбодуртӕ
уонӕбӕл,
ракомӕй,
ӕгӕрдӕр
Ниууолӕфтӕй:
Уазӕвтауӕ,
фӕсте
ӕхсӕвӕ
фиййауӕй
уайуй
раталингӕ
Кувди
цӕрунтӕ
сараза
ӕрветун
бафтудӕй!
иннӕрдӕмӕ
ӕразиннун
Донбеттиртӕ
уидӕ;
рахъантӕнцӕ.
фӕрсуй:
ӕмбурдтӕ
’й
Хъайтӕгки
Уӕланги
лӕгигъӕдӕмӕ
уогӕй.
игъусуни
Гъӕй,
дагъи
бавналуй,
нихъхъӕрттӕнцӕ
адӕн.
райардудта;
кӕнонцӕ!
Сӕууаййи
Райластонцӕ
Фехсун
Ралигъдӕй.
ӕййафта,
дзалгъоммӕ,
ӕнӕфидӕ
ӕндӕденгизти!
(ӕнгъуд
искъӕр-къӕр
дустӕ
нӕуа,
гъӕдти
ӕруӕзтӕй.
рарвистай,
исуидӕ,
фӕндаг
Телбердий
амонд,
хӕтунмӕ,
гӕни
арахъи
Сосмӕрӕмӕ.
фӕккастӕй
сӕхе
рауадзуй
нисмотуй:
фехалдтон,
’схуӕстӕй
зӕрондӕй
тӕрхон
Улинкъӕмӕ:
сегасемӕн
зиннуй!
фӕммӕрдтӕ
ӕй?!
ӕмлигъз
байзайдзӕнӕй?
синдбӕл
арфмӕ.
зур-зурӕй
хӕтӕлтӕ
ниффӕдзахста
ракалуй.
Ӕнӕзинг
Рахуссӕ,
ӕн.
загъдӕ
фӕххецӕни
кадӕнгӕ
фӕразидӕ
фӕццӕрун
Нартӕмӕ;
(Урузмӕг)
бандзарста
хуссӕни
кӕндзӕнӕй.
ӕрхайис?
бакайдта,
къубарӕ
исбӕх
мӕскъи
ӕруайдзӕнӕн,
нихъхъӕртуй
игурд,
боней
ӕртиккагӕн
бӕрӕггӕнӕн
бауӕри,
ӕрбацӕудзӕнӕй.
балцийӕй.
фӕггӕлста
тӕрсӕмӕ.
фезмӕлдӕй,
иххуӕрст.
(уомӕн
сӕхебӕл
равдистонцӕ.
Хуйӕндонмӕ
ӕртаста,
Сайнӕгмӕ
хестӕртӕн
зӕгъ!
ӕруорӕдта
фӕррӕдудтӕн!
уадӕндзо,
рауадзӕ,
муггӕгтӕ-муггӕгтӕ.
бахаста;
нихъуӕрун
рагъавта
арф
рохс,
байвардтон
зӕнхитӕмӕ
басугътайтӕ,
цӕуӕд,
рӕбунтӕбӕл
рамардзӕнӕй
дордони
(уӕйуги).
’рбацудӕй.
раййивта,
Дзаханӕй
амонӕ.
кӕсунцӕ,
кӕрда,
ниххизтан,
Сӕууай:
бӕхбӕл,
’рбахъӕрттӕй,
рамардтайтӕ,
февзурстонцӕ
фӕрримахста.
ракодтайуонцӕ,
Тотразӕн
дарунцӕ.
Табка-уосонгӕ
бӕстӕн
фастихадзимӕ:
сувӕллон!
исӕфт».
фӕууинӕ,
Исхъӕрттӕй,
ӕрцӕудзӕнӕн.
ниццавта
исдзурдтон.
Фӕццӕудзӕнӕн
бафедудтан.
уӕд;
киндзхонтӕ
Фӕммин
Адӕдзей
басастон,
мегъӕнцо
Уоци
ӕрхӕссинӕ,
райсетӕ,
бафтудтӕн!
астӕу»,
фӕдгӕнгӕ
гаццамӕ:
ӕвналун
’ркъуӕридӕ,
ралӕстӕн.
Уобӕл
цӕунмӕ.
Фесгун,
сабати
ӕрхонӕн,
фӕйнердигӕй
Урундухъ,
дзӕгъисӕ,
бацӕудзӕнӕй,
разагъта:
батулдта,
фагусӕй
дууӕдӕсей
ӕрзайа,
фӕлӕ
фесафунбӕл.
Бабухстӕн,
ӕхснӕнгӕ
донхӕссӕни
цӕгӕрсӕрӕй
ракодтай!
цӕуидӕ,
къулумпи
Ниннӕбӕл
исардта
нивӕрзӕни,
бавналдзӕнӕн,
исхилӕ
хуардта,
Ракӕсӕ,
сек
хуссунмӕ
Цади
нӕлӕстӕг
фейафуй.
ӕхсарӕ
дзой-дзой
мадзали
ниуазунцӕ,
ӕрбацӕуиуонцӕ,
Фӕрсгӕ
думӕггӕгтӕй
нийзазунцӕ.
ӕрӕрветуни
хъумуздӕй
къохей
Айгез
ӕрбамардта,
фӕууиндзинан,
дзора,
дзабур
фӕндараст,
фиййаги
ӕрдиги
голлӕгтӕй
хуйунмӕ,
мардайуонцӕ
цӕуй!».
комун,
кӕрцхуармӕ
цӕрунцӕ,
фӕттарстӕн
Ледзун
дзуггитӕ
дзалан
’рвадӕмӕ.
Идардбӕл
къӕбури
бӕзудта,
мадзалгин
рауадзай,
фаллаг
тъӕрӕ
ӕгъдинцойнӕ
нивӕй.
бауадздзӕнӕн.
арцӕй
исбадон,
исдзорай,
ӕнӕйеугъӕуаггин,
ӕркодтонцӕ,
Соги
хӕдзари!
никкарста,
хӕлаф-хӕдойнаг
кафтонцӕ
Муггагӕн
хъӕзи
испӕр-пӕр
нистауӕн.
ниллӕудтӕй,
ӕвӕстеуатӕй
ранӕуадзӕ!
Сатанай
ниввӕрӕн
ӕмбеси
уин
Бахуардтонцӕ
Церхъ
исхӕссӕ!
бацагъта:
(Уацамонги
хатирӕй
цӕйтӕ,
фӕххуӕцдзӕнӕнцӕ!
хӕрсӕнтӕ
уосӕй:
дӕхецӕй
ӕрхондзӕнӕн.
’гаси
’вналуй,
зӕлдӕбӕл,
байагорай,
дзурдтӕ
фарстабӕл
ӕрдзоргӕ
фӕссабур
Исимӕхъӕрттӕй
фӕххаттӕй.
Уорӕзмӕгетӕмӕ
Ацӕн
кастӕнцӕ,
ниндзарстонцӕ.
фӕццудтӕ.
бӕхуӕрдун
хъӕрццигъа!
талингити
есгӕрдӕгау
фудӕбӕнттӕ
бабӕттуй.
гъӕуидӕ!
рахуссун
фӕсдзӕуинӕ
иуонӕхсарти
раласуй,
еу:
Телӕхсӕнӕн:
цӕттӕй
гъонгӕсмӕ.
исцӕйцудӕй
уинис?
бахуардтай,
фӕррахуӕцӕ-бахуӕцӕ
думӕгбӕл
Хуӕрунбӕл
цӕбӕлдӕр!
амити
Ӕхсӕртӕг
Биццеу
зарунцӕ,
тикисау
фӕггӕдзӕ
изайун
хъӕрттӕй.
а
Уацамонги
фездахтӕнцӕ,
тӕрсетӕ
байзайӕн
ниууорӕдта
нецӕмӕн
медӕггойни,
фӕххусдзӕнӕй.
ӕстайронемӕй
ра-йарфӕ
ницъцъӕл
ӕрбайвардтонцӕ,
фӕндурӕй
(агорун)
ӕхуӕдӕгга
хоргони
цъис-цъисгӕнгӕ
муггаг.
рахаудзӕнӕй
рауо.
дзӕбӕх!
(Сослан)
рахъӕртдзинан.
рӕбун
бонау
уоцирдӕмӕ
Адӕмлимӕн
разиндтӕнцӕ.
фӕфедар
сауӕдонӕбӕл,
скӕна,
ниввӕрайтӕ
баримахстон.
ӕвдуодон
ӕрбакодтон.
уӕфстӕ
курд
исигон
уӕргутӕй.
давта,
иурстонцӕ,
ности.
хедбӕл
ӕрӕфсастӕй,
нивгӕрдгӕй,
халӕнтти
синӕкӕй
разӕгъуй,
Хуйӕндагмӕ,
уалинмӕ.
нӕуӕгӕй:
дзӕппази
Сосланмӕ
ревӕд
ӕдкъуала
ӕривӕруй,
исирайӕд,
гъӕртӕмӕ
тӕккӕдӕр
рагӕлдзетӕ
судӕй
Ӕрорамунцӕ
гъазайтӕ,
Сӕздахтӕй,
гъосини
’сцудӕй;
фӕлласуй!
фӕлдистонцӕ.
мулкгин,
рабадӕ,
синхмӕ
раздахтӕй!
берӕгъти
’сдзӕбӕх
кафгӕ,
етӕ?
фустӕ,
ӕрфӕн
ӕрбахуӕстӕй
фӕннӕхстӕр
Уорузмӕг
рарвистон:
раййивтонцӕ,
скъели
(исӕфтихдта)
Нокара:
раниуазидӕ
Исцӕудзӕнӕ
зонгутӕбӕл
кӕлдӕ;
нӕлфус,
истардта.
ралӕуирдта,
Рауай-ра,
улинкъӕ
Гъенур
Хъурмӕмӕ
исцавта,
хугӕс
мегъӕ
фӕрстӕмӕ
балӕборунмӕ
фӕххуӕстӕй,
доги,
фӕцъцъасӕ
тӕхуй,
ӕрхугондӕй
бацудӕнцӕ:
рафелауӕ-бафелауӕ
фӕххустӕн.
ӕнгомгомау
бӕндӕнтӕ
’фхуӕрдтитӕ
низзардта,
ракӕнинӕ!
фӕккодта:
’гъустонцӕ
дудагъи
бахуӕрдзинан
’ркӕнон
исесай,
’схъан
ӕрзайуонцӕ,
аузтмӕ
байервазтӕй
гъӕстгӕнӕги:
Гъӕуи
фелвӕстӕй
цардӕнцӕ,
Донбеттир
ӕлваси
фагуси
ниххезон,
лӕуун,
ӕрластон
раскъӕфидӕ,
ходис,
кӕрдзинӕй
ӕй!
галтӕ.
къалеубӕл
ӕрдӕмӕ
Нихӕсмӕ,
хонхрӕбун
бадӕни
хӕтдзӕ
бӕлӕсти
фӕсабӕрцӕ.
си-еу
уотитӕ
рацӕудзӕнӕнцӕ,
истохӕн!
Ӕхуӕдӕг,
рӕнгъӕбӕл!
фауд
разелунцӕ.
рахаудтӕй;
баримӕхсай,
исӕмбурд
къохӕй
хуртӕ
иссӕй.
неци:
ковӕггаг
састонцӕ
фӕууиндзӕнӕ.
ниццӕфтӕ
кодтан;
кувта,
разилди
хуӕрзгӕнӕг,
ниссагътонцӕ
цӕвӕй!
ниууадздзӕнӕнцӕ.
’мбӕлтти
сеси
никъӕркъӕр
ампъези
цӕхӕртӕ
циртбӕл
Нартихуар.
хъаугъатӕ
ӕхсӕрӕ,
бӕхтӕмӕ,
корун:
уацӕгӕй
зӕгъдзӕнӕн,
ӕцӕгӕй
тогцӕуни
Адмерити,
исгъӕуаггин
рахезӕ,
балӕудтӕн.
Ӕнгъӕл
хуӕрифуртмӕ
къуаре
рамаретӕ!
ӕрлакъунтӕ
ӕнбеси
гъӕумӕ!
Тухгин
дзурдбӕл,
бацӕуӕни
рауагътонцӕ.
рахустӕнцӕ,
ӕркӕндзӕнӕн.
синдзитӕбӕл
калӕ
«Нуртӕккӕ
Къандз.
цавтонцӕ,
айнӕгмӕ.
гъазунцӕ,
цӕубӕл
фӕссӕрфунмӕ
кӕнунцӕ»,
бакумдтонцӕ,
Ласгӕ
ралӕуерӕ
радзӕбӕх
ӕрхудтонцӕ,
уодзӕнӕнцӕ.
хъури,
минӕвӕрттӕн:
тонун
фезонӕггаг
ӕрласӕ!
цагъта,
рӕзӕ
саусауид
фӕрстӕмӕ,
Дӕттун
Теуа
Хӕмицмӕ.
фунуки
байзайдӕ
басаста.
’зӕди
ехӕй
Ракӕсетӕ
рӕфтад
равгӕрдинӕ
«Толетӕ
къотӕртӕбӕл
хумӕн
фездахтӕй
бадардзӕнӕн,
афӕйсӕйгӕ
Уадмеритӕ
’уазӕг!–
базудтон
Фӕйнӕ
ӕркалуй
ӕлгъиститӕ
Арази.
багъӕуай
хестӕрӕн.
табу
сӕйгӕ
фӕлмӕн
ӕлдар
кӕнайтӕ,
цӕппозур
исӕнтӕстӕй
рамӕлуй,
фӕнсгӕстӕ,
рӕнгӕма
(аласа)
уафсӕй
Уосиат
цар.
Искувта
бафӕразта
сайӕнӕн.
багъӕуаги
ӕрхъӕртун
кӕндзӕнӕн»;
’фтаугути
ӕруарӕ
фӕимӕцӕуй,
загътон
рацӕуиуонцӕ,
зинггор.
низмалдӕнцӕ,
уодесӕг
Борӕфӕрнуг.
ранимадта.
тохуй,
хӕрӕгнаси
фатхъӕдбунбӕл
хуарзӕн
иннердӕмӕй
ниццӕфстӕй
фиййӕутӕмӕ
’рцудайуонцӕ,
Тохунцӕ
Ӕхсийнӕ-Ӕфсийнӕмӕ
бафсаддзӕнӕ,
(исаггаг
басугъдӕнцӕ.
фӕрсагхуайӕ
никкувта
бахудта:
иссерӕ,
ӕстӕвдтӕ
Исимӕхъӕрттӕй,
дӕттунмӕ
ӕрацауӕйтӕ,
иуарис
сувӕллон-кизгӕ
рамӕлун
аразуй
ӕрбадарай,
скӕндзӕнӕй?
никкалдӕй.
сӕнафонӕй,
равардтан,
Гъи-гъӕ,
уайун,
бакодтонцӕ:
кизгӕй.
лӕгӕтӕй
базуртӕбӕл
кӕндзӕнӕ.
етӕ
мадта,
кӕстӕртӕн,
цӕнхӕ,
бамбарзтонцӕ.
фатмӕ
исбадун!
адӕмтӕ,
байамудтон
райгуруни
хунӕ
ӕркъуӕхтӕ
Дигорӕбӕл
цӕунцӕ.
’сесинӕ?».
пахампар
кӕрон
’рцӕун
бавзарон
ӕвдесӕн
ӕхемеднимӕр:
Хуӕрз
хуӕцун
борӕмӕз
ниммӕлӕг
изӕр
дӕлӕрмттӕ
сефтиндзон,
ӕнгъезуй.
цӕгӕй
гъостӕ,
исарӕзта,
рахизтӕй,
уалӕнгӕ!
уинӕн,
’хсӕвӕр!
зӕгъдзӕнӕй
Ӕхсӕзӕймаг
Бацудӕй
гӕлдзунӕй,
ӕндеуй
стугау
бӕрцитӕ
ӕндӕргъцӕ,
рӕнгъӕбӕл.
ӕрбафсаста.
Арӕби,
тӕрдзӕнӕн.
нӕ.
ӕгасӕйдӕр,
дзиггой
фӕллӕудтӕй,
адӕмти,
бахӕссон,
денгизи
ӕруӕди
ӕрхуӕцдзӕнӕй.
ӕхсирӕй.
’сӕмбалдӕй
нийтъигъта,
исхаста.
аргъмӕ
цудӕнцӕ;
цуппӕргъосон,
Бодзо
мулдзугути
хузтӕ
ӕррӕстӕмӕ
фӕттардӕй,
къелтӕрдӕмӕ
никкӕнӕд,
Согтӕй
фӕрстӕбӕл,
Изӕдтӕ
нивӕ,
Фуд
Деденӕг!
дзорун
алкӕмӕндӕр
бӕззуй
ӕфтудӕй?
’ргон
Донластӕй
кӕфтӕ
галӕргъӕуттӕ
багъаст
ӕнӕкъӕхтӕ
низзадтӕн,
фӕууӕгъдӕ
Хӕмицмӕ,
Хуӕруй
байамудта,
гъӕлӕсмӕ.
ниллӕстӕй.
Уадзӕфтауӕн.
сунтгъӕргӕнӕг
исистай!»
бакӕсетӕ,
Нуртӕкки,
фӕххауун
фӕууинай,
исаггаг
исцӕунцӕ,
фӕццӕретӕ
гъӕуайгӕс.
дӕуӕн.
Уодӕгасӕй
фӕххаттӕй,
Къеласидзтӕ
Кӕбӕл
ӕгириддӕр.
фӕттахтӕй.
’рбон
уарзун,
Уӕйугӕн
ӕрвадтӕлтӕ
фескъудта,
дзӕгъӕлзад
фехсон,
ӕриздӕха,
цох
исесдзӕнӕ
Нихӕсмӕ
Епӕрей
рабада
разагътонцӕ.
уобаййи
ӕрбахаста;
раниуазӕн.
аразӕг
ӕрбацӕуй
зӕгъгӕ!
Лӕхъуӕни
фӕххизтӕнцӕ.
раййафуни
хинст
ӕрбацӕудзӕнӕн,
ӕхстонцӕ
райсӕрфтитӕ
анзмӕ
Дзорунмӕ
фӕййидтон,
кӕнетӕ:
адаги
иснӕуӕг
Сӕхемӕ
фӕлласуй.
хуарздзийнади
ӕууӕрдгӕ
хуссӕнтӕмӕ
кӕфи
гъӕуӕлдар
федаунбӕл,
калуй,
ӕрбайгон
На
нигъгъавта.
Бӕхбадӕг
Ӕрбаздӕхдзӕнӕй
бафснайдта,
устурдӕртӕ
Ӕвддӕс
нигтӕлстонцӕ;
ӕрцудтӕн
байуӕрста,
къагъд
цӕрдтӕ
фӕууинуй:
кӕлгӕ-уӕлгӕй;
барветун
ӕнӕдумӕг,
ӕризайдзӕнӕй.
киндзарӕзт
фӕйнун
фӕццардтӕн
къуӕре
хъур
дзордзӕнӕй,
Дзаханамӕ
бадунцӕ,
гӕлдзӕнӕнцӕ
гъунтӕй
Хъӕзин
бафӕразианӕ
уорс-уорсид,
комдзӕфӕй,
равгӕдта,
цӕу-бодзойӕн
ӕримӕхъӕрттӕнцӕ
лӕууй.
фӕййидтан,
Сагъӕдахъи
синон
’руидта
хунгай
гъасти
топпитӕй
лӕгмӕ
иссердзӕнӕ:
Расорӕ-басорӕй
зингитӕ
искодтон:
зилд
зелӕнтӕ
кизгӕ,
дӕлзӕнхӕ
Соппари
(балци)
кӕнӕн.
ӕрбахъӕрттӕй.
гъезӕмарӕй.
Къантдзӕн
’хсаргард
фенамондгун
фӕккампайни
фӕццӕудзинан»,
топп,
байгъуста,
хезуни
къилдунӕрдигӕй
базугбӕл
мелтӕ
ӕрбайвардта,
исхъӕбӕрдӕр
истонидӕ,
сахӕтти,
фезонӕгбӕл
бунӕн
уӕхӕни
исхӕсдзинан!
Скурдиадӕ
къахыр.)
’скӕса!
Исцудӕй
Уасгергимӕ
хъӕзӕлдтӕ
хуссуй
фӕххаудтӕй
нивгарста
цид
’взагӕй,
уӕд:
ӕризгъалдӕй.
фӕфестӕг
кизгӕ
гъӕугӕ
фестадтӕ,
метгун
мӕлӕтмӕ
кӕртӕ-кӕртӕ
кари
тӕнти
иссерон,
Ногъай.
Кауӕбӕл
гӕлстӕй
уӕлӕфтау
«Ха-ха,
цӕкутӕ.
Хуцаумӕ
исарф
«нартихуар».
фестадӕнцӕ!»,
бадетӕ!
фестӕнцӕ!
ӕнӕцӕугӕ
халтъамадон
фӕрсагӕй
ӕрбатухта.
фӕлгӕсӕнӕй
Ӕрихсӕвӕ
ранихъулиуонцӕ,
фӕлуст
Цалх,
ракодтонцӕ,
бауолӕфӕн,
Адӕмӕн
дугӕрдуг,
ӕфсесӕй
нистауӕн,
тахъина,
Уалдӕнги
хуӕздӕр»
багъигӕ
скъелтӕй
дуарӕн
Ӕставдбӕрзӕй
ӕхстонцӕ,
Нӕртон
фӕццудайуонцӕ,
маргъӕй
зонуй,
хорӕфтуйӕн
ӕригъуста,
цард?
бонтӕ.
корунцӕ,
никкӕнӕ,
ӕрбахӕссунцӕ
Фӕццо
мардӕгасгӕнӕг
райгурундзийнадӕ
фӕсабӕрций
некӕмӕй
Дон
истгӕ?
дортӕй.
гъазунмӕ.
дӕ
федеугутӕн
байдайдзӕнӕнцӕ.
Батразӕн:
санс
цауӕнгӕнгӕ,
маретӕ?
ниуазӕнтӕ.
исбӕздзӕнӕй,
ӕндеггӕй
Ацӕмӕзӕн:
ӕрӕм-бурд
стъалуй
рафӕлдиста.
февналдта.
ӕрхъӕртидӕ,
егарӕй
Фӕдес
Борӕфӕрнугӕн
Уӕрхӕгбӕл
Зонгӕ-зонгӕй
Стонг
адтӕнцӕ:
Гъуйдт,
Аккаг
хуарз
фӕндадтӕй
«Фӕдес
рӕуони
ниууадӕй
ниццӕветӕ
ӕрахӕссӕн,
Ауӕхӕн
сиахс.
хед
ратӕхидӕ,
авартӕ
гъазунцӕ!
никкодтай.
Рамбурд
исӕфтмӕ
«О
рабадӕд
исӕзмалдӕй
иссайдӕ,
разиндтӕй,
Сосланбӕл:
искӕнгӕй,
дзӕхӕрадони,
фӕнсгӕстӕмӕ
ӕхсуй.
ӕмгъуд
какола
хуӕруйнӕгтӕ.
пихсӕбӕл,
ругӕ
бӕмпӕги
цъетети
ӕмуӕз
кӕрдӕнӕй
кӕцирдӕмӕ
ниххуфинттӕ
Еуцӕстон
Исхъӕрттӕй
уадзӕ!
фиййауӕн
ӕрбаскъардтон
ӕнгъалдтай,
скъауйнагӕй
хъауари
уадзунцӕ,
ӕфсорхъей
хъурмӕбӕл.
хуӕрзигурд
раздӕхӕ,
ӕрифтудта
цауӕйнон
хаста.
ӕстӕри
кизгуттӕбӕл
фӕххуӕцӕд!
диргъ
рарветуни
есунмӕ.
райахӕссай?
сакъех
ӕрбандиудтайтӕ,
уӕлдай,
ӕрхизтӕнцӕ.
’ривзалуйӕй,
байгом
Ӕдонуг
кӕрӕдзебӕл
уӕрдунти
адтайдӕ.
ӕнсувӕри,
къӕйтӕ
кӕндзӕнӕн,–
’нцӕ,
дарис?
ӕрахӕста.
Барӕн!
Урундухъ-Ӕфсийнӕн
фӕххудтонцӕ
райнайӕ
ӕрбахъӕртдзӕнӕй,
сумахмӕ
байдӕдтон.
исдзоруй.
хафгӕ
ниссагъӕс
зӕгӕлтӕ
фӕхходуйнаг
хай,
ракорун
Ӕризӕр
тъӕнгтӕй
ниууагъта:
сахат,
февгӕрдун
ӕхсӕвӕ-бонмӕ.
низзилдтонцӕ
ӕрцауиндзуй.
бацавта,
судӕн:
скъот
фӕккӕнуй.
целхъӕй
семун
ӕнафони,
Уайгӕ,
Айдагъ
цонгой
Хундтӕй
фӕггӕллеу
нӕдӕр
исцӕнцӕ.
дӕларв.
бафӕразта:
медӕги
хуарласӕнти
банимӕхсдзӕнӕн,
ӕрдозӕ.
раздахтӕй
рамардзӕнӕн!
ду.
сӕгти
Дзорӕгмӕ
бафедудтан,
тӕппӕзтӕ
бакастӕнцӕ,
маретӕ?»
сувӕллонмӕ
зӕнхӕй.
Лизӕхан
багӕлдзӕн,
кӕрцӕй
барветӕ,
цифӕнди
дӕлдӕр.
буйнаг
готдза,
реу
искастӕй,
алӕмӕттӕ
бадт.
ӕрахӕста,
уӕлсӕргъӕ
бакӕндзинан?
гъӕуамӕ
халонуасӕг
ухст,
уоми,
фермитӕ
(урс)
цъозмӕ
хъалонӕн
бафӕрсон:
Тарстӕй,
фӕккеуон
ниррӕхуста
балимӕн
хийнӕ
зӕгъуй.
(Cӕууай)
фӕрсунмӕ;
райсарста,
фӕххода,
Уосӕ
готонемӕй
ӕрбацо,
иснӕрун
къубулойнӕ
Албӕг,
Ӕртемӕй
хонис,
райзадӕй.
Ӕфӕни
къохи,
Сибека,
мадӕй
Еумингий
кафунцӕ,
къахдзӕфи
фӕцӕй?
Ӕркодтонцӕ
ӕвгӕрдӕнбӕл
цӕуагӕ
хъӕзалӕ
ӕрбаййӕфтонцӕ,
Гиаур,
равдесӕ,
кафт
фӕццудайнӕ
фӕййнӕн
’ндиудта.
бафӕразтон,
кӕнтӕ,
’сӕхсӕвӕр
гӕлдзгӕ
Хъара-денгиз
разиндтӕй
неке.
саулохи
хизтӕй
ӕрбацӕудзӕнӕнцӕ;
Киндзӕ
райгурдӕй!
ӕрдӕг
Цӕуӕн
тугултӕ
исбаста.
’рдиги
Къохдарӕн
нисмаг
дзӕбӕхтӕ
файтон
архайис,
уодзинан?
ниххӕлар
Тоггин
скъауйнагмӕ
бакӕнон?
нӕртон
развӕндаг
ӕвгитӕ
цалдӕн
хъурӕй;
агорун,
изӕдтӕбӕл
ӕрӕфтудӕй,
фӕрсунмӕ
рацӕвидӕ,
дзурдтонцӕ.
Деденӕгӕн:
идаугутӕ.
басастонцӕ
ниххуӕцӕ,
ностӕ,
ӕркалдта
бадӕ!
ӕвддӕс
лӕгӕти.
цидӕриддӕр
банцойни
дор»
базуртау;
тайгӕ
бацудтӕн,
дзорӕн
низзилдтонцӕ,
Хуӕрдӕ
лӕхӕ
уӕйгути
фӕнсиуарӕни
калунцӕ.
ӕрӕздӕхӕд,
раластонцӕ,
тухтӕнцӕ
Се
«Мӕнӕй
галтебӕл
комкоммӕ
Матарайӕн
кӕнон,
Тӕтӕратӕмӕ
ӕрхизтӕй.
ратдзинан
ӕмбурдӕй.
ӕрбабӕттӕ.
уадӕй,
цацӕгӕй
фӕккӕсдзӕнӕн,
цӕу-бодзо,
ардауй
астӕуистӕги
усми
зонунцӕ,
хуайуй:
егур
курдтӕ,
Нокарамӕ
хъаурагиндзийнадӕй
’нсувӕрти.
Хӕмиц,
равардтон:
гъӕргӕнӕг
ниммардтон.
рарветдзӕнӕн,
’рфӕсмон
дӕлбилӕмӕ
Анӕмӕ
ӕрифсаста.
бафарста,
Курдалӕгон),
ӕмбохгӕ
уӕледарӕсӕй
кард?
бахуардтайуонцӕ,
баййафуй,
бӕсти,
рауагъта.
ӕралӕуирдта
мӕскъӕмӕ
ӕфсӕннцъух
уӕззауи
ласун.
уомӕй.
Тӕходуйтӕ,
кӕни,
Ниууадзӕ
байсуй,
рарӕуигъта
Бӕгӕнигӕнӕг,
уодӕгасӕй
дунгутӕ
исхъӕрттӕй;
Надмӕ
унӕфтӕ
Лӕгъуз
цӕрдзӕнӕн,
бӕх?
ратӕрхон
цийни
здӕхӕ,
кӕсӕнцӕститӕ
ӕрихӕлдтитӕ
хъантӕй.
цӕуниау
низзардта
бахъӕрттӕнцӕ
мӕрддзогойнӕ,
ӕнафони
исхуӕцӕ!
рамардзӕнӕнцӕ.
Бӕхгӕстӕмӕ
ӕрцардӕй
’фсӕдтӕмӕ:
раттисӕ.
рарасуг
дӕдӕй-бӕдӕйгӕнгӕ,
нарӕгдӕр
искъуӕрдта
бадетӕ,
Уартӕ
рауадзгӕй
галауонтӕ
нӕуӕгдӕр
исхауонцӕ,
ракодтан,
хаттӕнцӕ,
фӕлгӕсӕнмӕ
Субӕлцимӕ:
Ӕхсинун
Гали
исӕвди
хъӕдабӕ
хуӕцӕг
«Ци
синдзитӕбӕл,
корунтӕ
Сувӕллӕнтти
Алкедӕр
Райфӕхсун
тухгиндӕртӕ
ниййаразӕ;
калмӕн
Зонун
зонинӕ,
рацӕуа!»
рарвиста,
калун
Федиссаги
ӕрбатахтӕй.
тӕруй,
Къӕл-къӕлӕй
Бафарста
кондгин
рахуӕстӕй
уӕрмӕмӕ
Багъодза,
ӕрхондзӕнӕ,
кӕниуонцӕ:
Листитӕй
бацӕун
фӕразтон
ӕздӕхун.
ӕстъалутӕ
сӕйуй?
байамонисӕ,
хонхӕбӕл
бахизтонцӕ
ӕнгъӕлунцӕ,
цӕрон?
’схастай!
Ахъуз,
ӕрбаскъардтай
байвардта
фӕсхъостӕй
Хуцау
Исцӕудзӕнӕй
хуайгӕ,
искӕсуй,
фастонцӕ
ракоринӕ,
ходӕ,
’хсӕнмӕ.
хизӕ
исӕзмӕлун
билтӕмӕ
лӕхӕбӕл
кезуй
сегасей
бафистайтӕ,
кӕрӕдзебӕл,
гъазӕн,
Хуйӕндагмӕ
ӕрбацудӕнцӕ;
уӕрдунбӕл
Дуйней
иссирдтан;
ӕриййафта.
никкодтай,
къӕбули!
сӕдсӕрон
ласуй.
бӕдолӕ.
мӕнӕн
тъӕрӕбӕл
’й»,
ракӕнунцӕ.
нихгӕдта.
багъузтӕн
Гъар
исласӕ
дагъӕй.
нирхуӕстӕй,
студта.
ей-ей,
никкидӕр,
райтудта
бафхуардтайтӕ,
Хъӕрӕм-Саухали
ӕфцӕгмӕ
иуони
банимайун
дӕттис
баустуртӕ
фӕццотӕ
банимахста,
хатир!
Цибӕлцийӕн
ракӕнетӕ:
ӕрхуӕстӕй,
бӕрзонд,
никкарстонцӕ,
Исӕрун
корунцӕ:
федаун?
фелауӕнтӕ
Даут,
Ӕхсийнӕ:
губуннез
ниллӕстӕй
февгарстонцӕ.
уосӕмӕ:
кӕнунцӕ.
’сбӕлвурдӕй,
’гъзӕлдбӕд
бафӕрсгӕй?!
зудтон!
рацӕудзӕнӕй,
гъосой
(дзуапп)
медбунати
ӕртисугон
райстонцӕ.
никкӕнуй
Раздахтӕнцӕ,
фӕццӕуй:
байсусун
нӕмуги
цӕуӕги
уӕууӕй!
Бонвӕрнӕ
кӕнунцӕ?!
къудур
дардтай,
кувдмӕ
тӕрун,
ес?
уӕлфадбӕл
фехалдтонцӕ,
роси
кӕфойни
хуссӕнӕй:
бӕхгӕстӕ
Ӕрдзурдтонцӕ
бабадтӕй.
Ӕвӕдзи
Сӕгутдзӕрттӕй
барагӕ
Исфунх
зӕнӕги
ди,
ӕндургин
нӕхемӕ
фӕууай
агӕ
фӕттухтӕ
никкодта,
цадӕн
Цъух
ластай,
фӕттӕрӕ,
фембалдӕй
сӕгъи
хӕссунмӕ.
хӕфсӕ
хафӕ
никкодтонцӕ.
нонбӕл
фӕллӕуирдта,
(Сирдонӕн)
Хузи-федари
Еугурӕй
наууагътонцӕ.
скодтайуонцӕ.
фӕххуӕцдзӕнӕн,
рахауй.
ниссагъта;
ниййауигътон,
’фхуӕрд
Саугъӕдӕй
’рвадӕ
байсарста,
фӕццудайнӕ,
алкедӕр
Фӕндзӕймаг
Нихӕсӕнгӕрон
уад
фехалдта.
ӕхсирфӕфтауӕн
хецауи
адӕн!
хуӕрӕ
бавналдзӕнӕ,
дзиндзӕгъун,
батилдта
фунук.
хастонцӕ.
ӕрсурдтай?
искӕнун,
йа
Ниффинста
синдтонцӕ.
ӕвдуст
нигъгъазта,
«Фӕндуй
«Арӕбий,
исуон.
ӕрбацо.
цъӕхӕй
галауантӕбӕл.
уонӕмӕ
’ссердтан:
гъосемӕ
Сатанайӕн,
фендзаридӕ.
фӕрсӕн
ирдта;
бакодта;
тохӕнгӕнгӕ
кӕвдӕсард.
реубӕл
фастихадзимӕ
ӕрзелӕн
батухта.
ниххастӕнцӕ.
Бонӕнгъуд
ӕрдугъта
раймардта;
Сосланетӕ
уӕд!».
ниссалдӕй,
Фӕцӕнцӕ
Нокара,
зинадӕй
О
Дӕуӕй
ӕрбарӕуигъта,
’ннемӕн
ӕнсувӕрти
ӕхсӕн.
мадӕн
Уӕ,
фехстӕй
Гъӕу
сегӕцбӕл
уоститӕмӕ
Ӕнсувӕрӕн
сагъадахъӕй
низзадӕнцӕ,
Ӕрӕгиау
зумӕг,
скодтонцӕ
ӕрдунӕ
ратӕхӕ-батӕхӕ
калдӕй
аллирдӕмӕ
алай-булаййӕй
рауӕнмӕ;
’фсорхъей
кӕнтӕ;
райдӕдта!
лухгӕнӕн
рауинуй,
хузи:
Фудибойнаг,
уордӕмӕ!
Лӕгӕти
мардӕвӕргутӕ
гӕнӕн,
’мбал
исцӕуй
мулк.
фонс?
Лигъзмӕ
исбадӕ,
цӕкуйӕй
фӕккалдта
зӕрӕндтӕ.
догъ
цӕститӕй.
гъӕууаггин
ӕрхудтайтӕ,
бахъӕрта,
хинцдзӕнӕй,
некӕбӕл
Нартбӕл
заруй.
искодтай,
уоййӕстӕй
Болат,
папулӕнттӕй
расӕрфидӕ
рацӕвӕн,
Сиребӕл
ӕфсӕйнӕгутӕ
никкидӕр:
Райсӕ,
косуй,
рацӕуй,
зононцӕ,
Хайир
бахснадта
ӕстӕн
федауцӕдзийнадӕ
Рамардӕй,
хуӕд-зелгӕ
сабурӕй
бахастонцӕ,
зӕгъӕн
корӕн
зӕнгити
дуггаг
ӕрбамедӕг
уордиггӕй
Гъо,
ӕфсӕддон
исхаудтӕнцӕ,
ӕркъуӕрӕ,
кӕндзӕнӕнцӕ,
басуййун
ӕрсагъта.
калдзӕнӕнцӕ
фӕххинстонцӕ.
нийӕмбарзтонцӕ.
хицӕ
исхаудтӕй!
иссеринӕ,
лӕдӕрун.
фӕууидтан
искӕнӕ.
ӕнодӕй
согфадӕни,
бафтуйунӕй
Кӕдмӕ
Бафӕлладӕнцӕ
фембалдӕй,
кӕрӕнтти
ӕсгӕлладӕ
ӕрбадунгитӕ
мардемӕ
ӕрдзӕбӕх
Барастурмӕ
Исхуӕцӕ-ма!
игъосис,
бафхуӕрон!
фӕдзахста:
раниуазта
фӕттардӕй!
фуддӕр
ӕдгӕрзтӕ
ӕхснуни
уобӕлти,
ӕгъдӕуттӕ.
исӕвӕруй,
байстонцӕ.
биццеуи
хуӕруйнаг.
ӕфсерӕ
кодтонцӕ:
хӕлори
дӕргъӕ
тъӕрӕй
фат.
федауй
ӕвеппайди
Къуӕре
ниццийнӕй
никкӕнуй.
царв
уӕрагисӕрӕй
бӕхӕргъаутӕ,
хуссуй,
ӕнбесбонмӕ
Еске
номбӕл
’срӕуӕг
ракӕсиайтӕ
истухгин
еунӕгей
ерӕн
нӕййес!».
егар,
Къагъдмӕ
Нартӕй-еу
фӕззиннун
бафедауӕн,
туххӕй!
раскъардтонцӕ.
Агундай
тасуй
дӕллагонтӕй
уадмеритӕ
исӕнтӕсун
Ӕркъиаг
кесенамӕ
амал,
фӕййидтон:
хонуй
ӕдта
бӕх-арцӕ
муггагӕй,
Сирдонбӕл,
раскъот
агурдтонцӕ.
Насиран.
астӕути
исӕвӕрдта.
имӕ,
ӕнӕкурд
Ерӕхцауӕй
’сцӕуа,
къӕлӕутӕ
кӕнгӕ,
фӕллухӕй.
минӕвӕрттӕ
уалдӕнгӕ
хъӕлбеститӕ
фертайуинагӕй.
ӕфтудмӕ
мӕнӕн,
корӕ.
нххудтӕнцӕ
астӕу-бӕл
фӕрсуй
агурдтайдӕ
рарветун
ӕркъиаг
еу-фондз
тӕрфӕмӕ
раттунмӕ,
уинуй,
амӕнтӕн
ӕруара!
Ӕхсӕвӕмӕ
сосӕггӕй,
тӕрӕ
кӕндзӕнӕй
Еугай-дугаййӕй
ниуазта,
ракӕсунмӕ,
Тухӕй,
сискъи
сурхзинг
фӕллӕбурдтонцӕ
рафаста
еунӕг
лӕугӕй
бацагъта,
бахуӕруйнаг,
фӕлласай,
бӕлӕгъти
къохмӕрзӕни
исуодзӕнӕн,
’ймӕ
фӕдеси.
Ӕхсийнӕн,
ӕрхастонцӕ
ӕрбахъӕрттӕн.
сагӕй.
зиндзӕнӕн.
сӕттис?
дон
бади?
исӕлгъиста:
фӕрсис,
тӕгӕр
о
Фӕххаттӕнцӕ,
алке
хатт:
Фӕццудӕнцӕ
цӕуидӕ
хъӕппӕлти
ӕрдӕгмӕ
Уомӕй
ухститӕбӕл
фембурд
нилхъевайтӕ,
Уе
Уациамонгӕй
къелати
калдта,
бауагътӕ!
фӕззелунцӕ
бафтудӕй;
ниггунццитӕ
уагътонцӕ:
(финкӕ)
ӕрхъӕрттӕй.
«Рахаудтӕнцӕ
райвазта,
Идардӕй
ракӕнӕггаги
уо!
базона,
удзестӕ
нецӕбӕл.
фастихадзимӕ,
ӕндахдӕр.
къӕбурбӕл.
рабадтӕй
рамардта»,
фӕццӕуон,
рамӕстгун
Догъ
гъаздӕ,
Уӕйугмӕ
ирӕдӕй
гъастмӕ;
рарвиста:
ӕмбалебӕл
’гъосуй.
ӕвардта
баста;
бӕхтӕ.
ӕрфӕдзахста
ниххизтӕй,
уадзӕн,
уалинмӕ!
хуӕрдӕбӕл,
хӕсса,
(Уӕдта)
фӕттӕруй.
Байгъустӕй
раргом
иуоней
макӕмӕн
къудурмӕ
ракӕнидӕ,
Райсуй
нихходуй:
рауай,
Ӕнзорай
Басӕ
бӕхбӕттӕни
Сослан:
дзиглойи
ӕрдиккӕй
Фестӕ
минӕвӕрттӕ.
ӕхстӕн
сӕвардта.
рафсардӕй,
дзаумаутӕбӕл,
уо.
фӕууон.
дауди
цадӕ.
балӕууон,
ракӕсетӕ!
Бориатӕ
бадес
Ӕримӕцудӕй
дӕркъи
хуасӕн
авдӕнӕмӕ
никкӕнуй,
Агунда-рӕсугъди
Алибег
скӕна!
ракалидӕ.
сугъдӕй
’сӕвди
уӕрдигӕй
Ацах-Мацахбӕл
ӕууӕрдунмӕ,
фӕххӕтӕн,
фембалдӕнцӕ
бӕлдтӕй,
Ра
Хуасӕй
фӕййидтонцӕ
дзармадзани
Хонгутӕ
фидтӕй.
амонун,
рафӕндараст
уӕлӕфтауӕй,
багӕлста,
тохъули.
искӕсуй
буллийгӕ,
исдӕн,
бӕхӕрӕгъауи
бакӕсуй,
дортӕ,
есгӕ.
гъунӕй
дондзаутӕн
ахӕссонцӕ!
рауагътан,
цӕгатфарс
ралӕстӕнцӕ
Хорискасти
риндзӕ?»
’хцатӕмӕ
киндзӕн
синдмӕ,
Раттӕ
гъӕуайгӕс,
фегъустайдӕ,
астӕу!»
Уӕууау,
фӕххуррутт
ӕфтуйдзӕнӕнцӕ.
бунмӕ
зудтайдӕ,
хуанхдортӕ
кирӕ
листӕн,
къохӕфсой
(дон).
басӕттунмӕ
гӕппитӕгӕнгӕ
рахъӕрттӕй.
Бӕхтӕргутӕн
Асӕхъ-Масӕхъ-Гъолонрехӕ
кизгӕбӕл
ракафисӕ.
адӕнбӕл
мӕрдтӕн
фесарӕн
разиннуй,
’ррӕстӕмӕ
федун
ард
хузӕнӕн
’систадӕй
фегом
исесун,
«Май-май,
фӕттахтӕнцӕ
ӕхе,
фиййау,
сӕттуй.
скӕнун
монди
зӕгъгӕй,
фӕллигъдӕй.
никъкъуӕхтӕ
фӕгъгъӕр
«Хъӕбӕр
фӕббадидӕ,
федауи,
Рамӕстгун
уестӕ
Байрайӕ,
раласта
къохбӕлхуӕцӕг
ӕризадӕнцӕ
фӕдзӕхст
рауон-циуон.
Хори
райервӕза,
бавналӕ
разеу
истайдӕ.
ӕнцӕ?»
уарунмӕ
ӕгасӕуодӕй
ниййахӕссуй.
кувдтитӕн
фӕззелӕн
ходетӕ,
Курдалӕгонмӕ,
ӕруагътонцӕ
Сафаралий
нисан.
ӕрбабадтӕй,
исӕййафта
зелӕн
тауӕрӕхътӕ,
Бӕх
райсӕ-байсӕ
ауигъд.
бацо,
уонӕй
суд
гъӕлӕсидзаг
фӕгъгъонбӕл
кӕнунгъон
базудтайуонцӕ,
лӕппо
рацудӕй.
гъавтай?
Фӕццӕудзӕнӕн,
церхъ;
идардмӕ,
байесӕн,
семгӕй
хортӕ!
Тохунгъӕрмӕ
иуонӕхсӕрттӕ.
рацӕуӕн,
фесафдзӕнӕн!
маргъи
гъестӕй
цъинати
рафецаунмӕ
исзариуонцӕ?
байсидӕ,
гъонгӕс
Фӕббадуй,
бӕтмани
Ниннӕбӕлцийнӕй
(дӕр)
равардта»,
рамӕлдзӕнӕй.
бахъӕртон,
иссерӕ.
урундухъи
дзигит,
разиндтайтӕ,
ранихъуардта.
ӕрсагъӕс
райаразтонцӕ;
задӕй
ирдтон,
нимӕхсдзӕнӕ,
хӕстӕгутӕ
ӕскъӕндгӕ
’фсӕдтӕмӕ,
гъости
ӕрбахъӕрттӕнцӕ,
Биццеу!
исрӕуигъта,
зӕгъдзӕнӕнцӕ:
Райдзаг
искодта)
ниффӕдзӕхсиуонцӕ
гъӕрӕй,
хаттеми
дӕбӕл
ниццӕй,
Хедӕй
ӕрвӕнсис,
кӕна
Дзурдта
дзиндзӕбарцӕ,
фӕрсуй,
низзадӕй!
равгарстон
рамардӕнцӕ.
робасмӕ
ниццӕвон,
фӕллӕудтӕй:
фӕууингӕй
скъелеми
бадтӕй?
Уоми
ниллӕудтӕй.
зӕнхӕмӕ.
ӕууӕрдунцӕ,
ӕрбарветӕ!
’рбандиудта,
ӕрхӕссуй
’гъуста.
Алӕгмӕ
тӕрӕн.
Ӕстун
багъзалдӕй.
ӕмбалӕй
хорӕй
кунна
’взагемӕй
’рцудтӕ,
райсон.
уӕхӕн;
«Мегъӕ
Ӕгӕнон
бафӕразтонцӕ
лухдзаги
хӕццӕ:
хедбӕл:
мӕрдзӕстӕмӕ
лӕгигъӕдтӕ
ниххуррутт
фӕлладӕй
уонӕй.
цонгебӕл
бахаттайдӕ,
Нартихуари
бавналун
кӕнунцӕ,
фӕййервӕзиуонцӕ
калгӕй,
фурттӕ):
ӕркӕсон.
рамарон,
багъӕудзӕнӕй».
хурдзинӕй
бӕрзӕйтӕбӕл
исафетӕ,
бецъо
хинцӕг
бауагътай,
базуги
фехса»),
Сӕхе
фӕффонс
ӕрлӕудзӕнӕй,
лӕудзӕнӕн!
рагӕлдзӕ-багӕлдзӕ
ниццафстӕнцӕ.
кафуй:
уадзуй,
бадгӕй.
фӕтагъддӕр
’сбадтайтӕ,
кизги:
агорун:
фурӕстонгӕй,
иссӕбор
дзоргъа
Ӕхсӕртӕггатӕ
кӕбӕлти
Февналуй
ӕндегӕй,
ейӕ,
’нӕниййергӕ
искувдиадӕ
ӕртифадуг
Изӕд
алцидӕр
сӕди
цъеуи,
тохъули,
бӕхбӕттӕнмӕ
ӕртардта,
Саулӕг,
фӕккастӕй!
зӕгъӕд,
агорунцӕ,
рӕстӕг,
сгӕпп
къахта
мадзалгун,
хестӕртӕмӕ
уоцирдӕгӕй
Ӕхсӕ-Будаййи
рацӕудзӕнӕн,
ӕрцо
гӕнгӕ.
рамарӕ»,
зменси,
Дзебраил
армӕй
бунуатмӕ
Алибегӕн.
ӕмбоха,
ӕрбацудтӕ?».
фондз
ба-хуардтон
бауадзӕ,
цавддор
игъосун
игъустонцӕ,
ӕруӕдесӕг
рауагътӕ,
фӕццӕуӕд,
Курдалагон
бафӕразисӕ
кӕндзинан;
Уадзӕфтауи,
мардӕнцӕ.
Бодзомӕ
лухи
хезон,
гӕбӕти
фӕббадуй,
фурттӕ;
ӕнсувӕртӕ
донигъосмӕ,
фӕллӕборуй,
хъурмӕ,
кӕрӕдземӕн
сайӕнӕн
уайсӕ,
ӕлдардзийнадӕй,
бакӕнӕ.
гъӕуайгӕстӕ:
байдӕдта;
гъоли.
ходӕзмолтӕй
фӕххезӕ
Сугъдӕг
топпӕргъувдӕй
исцудӕнцӕ.
нӕуарзон
фӕггурусхӕ
ӕзмесӕ
фӕдтӕн.
ӕхемӕ,
къамбеци;
ӕрбатулдта.
Уӕлтъӕрӕ
райевгъуйдзинан!
ӕй»,
бакӕндзинайтӕ,
семунцӕ
ниндзарӕн,
уодзӕнӕ
уӕйуги.
фӕууайинӕ.
бахуардта;
рауадӕнцӕ.
’сӕнхӕстӕ
фӕууи
Нинцадӕй
нихӕстӕй
нимӕттӕ,
ӕзмесӕбӕл
мӕнӕуӕ
фӕссиндтонцӕ,
Мукара,
халӕнттау
цӕститӕ.
къембуртӕ
Хабар
дӕлвӕндагӕй
уӕдмӕ.
’рлӕудтӕй,
Халонуасӕг
баримахста
цъеутӕ,
Ехи
исуагъдӕй
Аййепгун
кизгӕбӕл:
фӕстаг
хӕссиан.
ӕнвӕрстӕ,
рахудтӕй
ервазтӕй,
гъарӕй.
ӕцӕг
сирдей
фӕтталингӕ
ӕрӕфтудтӕ,
’хуӕрст
ӕнгъӕлдзауӕй,
кондгинӕн
ӕндзарунмӕ
Нокар-ӕлдар,
Къандзи
табу,
бӕнттӕ-мӕйтӕ
исарунбӕл
зарунгъӕр.
Райарфӕ
исивазидӕ,
цетенӕ,
кафгутӕй,
ӕрбатӕхидӕ
«Сӕумӕ
Бориатӕмӕ.
мӕнгӕйдӕр
Хонхбӕсти
ӕргъондӕр
змесӕй
байраг.
хезни
Айӕ,
рамаргӕй,
ӕнхӕстӕй
ӕнӕисард
китабмӕ
бантӕстӕй.
мардта,
Хуӕруйнаг
мегъӕ.
ӕставддӕр
ӕхсӕн:
ниххизтӕн
думгутӕй
Еугай-дугай
Ӕлдимӕ:
Уомӕн
ӕнӕзунддӕр
дзилли
хусгӕ-хусгӕ
еуафони
ӕнкъардгомау
еске
зӕгъа,
лимӕнӕй
Истгӕ
хах-идонӕ,
ласетӕ
сорунцӕ,
фездӕхианӕ
дзиппӕй
мӕнӕуӕн
’гъосуй,
фӕммардӕнцӕ.
кизгау
идаугутӕ,
ниххусидӕ,
фӕразун
Фӕззилдӕй
дзоруй,
рахизтӕнцӕ
истохдзинан,
фӕццо,
ӕрбакодта,
равзарӕ.
сосӕггаги
уобӕл.
фестадайдӕ.
хӕйттӕбӕл
зӕйуӕттӕбӕл
фонсбӕл
исзинна,
(Айсана)
фӕццӕуинӕ,
фарстонцӕ
лӕдзгутӕн
искӕнӕд,
уодзӕнӕнцӕ?
фидӕмӕ:
сивардта.
хестӕртӕ.
уайунтӕ,
бакодтонцӕ,
исӕхста.
уосонгӕмӕ
мийнасӕбӕл
бафӕрсӕ,
ӕрбайтауй
ӕвзагӕй:
соргӕ,
«мӕхе
ходӕбӕл
уордиккӕй
исфезонӕг
бафхуӕрдӕ
согмӕ
ба-йервазтӕй
’ркодтонцӕ
Тӕразон
исфардӕг
Бӕхуӕрдуни
игъосуй,
исиздахтӕй,
райурста:
’хсарӕ
бамбурд
ехау
хурфӕмӕ
исӕрха!
бӕрзӕй.
уадмеритӕ.
цӕуни
раскъафта
Цуппар
бакастӕнцӕ
дзумӕргъти
уой!
ӕвналдта
усхъити,
хестӕр:
Ниххизтӕй.
фондземӕй
формӕ
галеуӕй
федаунцӕ?
афонтӕ
зӕронди
Хабармӕ
рацӕй.
мехъ-мехъ
Циртӕн
рацо-бацо
тургъӕмӕ,
ниууат
согтӕй
фӕллӕуирдтон
фӕцӕй:
каурӕбун
раздахтӕнцӕ,
аууонӕй
дарӕсти.
сосхъӕди.
ӕрцӕуӕнтӕ.
«Гӕр,
иуаруй
ӕривӕрунцӕ,
судтӕмӕ
тугъд
фӕббадуй;
райахӕста,
сиргъувидӕ
уесӕй
хӕрдмӕ,
райвулуй,
расугӕй
(сӕр)
ниндзарӕн.
дзиппӕмӕ,
фӕууо.
сугъдон
медӕгӕ.
агъонмӕ
Телӕхсӕни
киндзитӕ
расехуар
Дори
приска
исхуӕстӕнцӕ.
райрӕсугъдтӕ
фӕххастӕ
байурстонцӕ
банимахстонцӕ.
исхезун
’нсувӕрти
ес?»
ӕрбӕцӕудзӕнӕй,
хуӕздӕрӕй».
ходтӕ
Дзурди
Федаунгӕнгутӕ
Амӕн
ӕрбауадзун,
талингӕ
кӕддӕра
фӕййинетӕ.
разилдӕнцӕ,
фӕссагъта
нигъгъазидӕ,
ратардтан;
рамардтӕн!
бахуӕридӕ
Нартӕмӕ
исуӕд,
фӕццӕуис?
Ацал-ауал
мудадзӕй
низзуввутт
хуарифурт.
рӕбунӕрдӕмӕ
змӕлунгъӕрмӕ
уомӕн,
Алмуталхъи:
ӕрхъӕрттӕй,
ервӕзгӕ
уӕхӕнӕн;
фӕддузӕрдуг
хъабагъӕй,
ӕрбахъӕрттӕй
уалӕнми
бийнонтӕй
лигъзи
Алӕгатӕй
мулкӕй
искӕндзӕнӕн».
Хуйӕндони-ӕлдарӕн
биццеутӕн,
ратеголӕ
фӕллӕбориуонцӕ,
уордигӕй
кокойни
къӕрӕхтӕ
бауорӕдтонцӕ
цӕхуарӕ
Адӕдзей-рӕсугъди
уонӕхсар
ӕзмӕнтун
къахӕн
гъӕдӕ.
ӕрбарвиста:
ӕрбахъӕртонцӕ,
Сатанай.
Мӕнгӕй
ниссистӕй.
фӕххастон,
гъӕститӕ
исфардӕгӕй.
тӕпподӕй:
ронӕмӕ
’нцеги
рахата
дзарбӕл.
рартасетӕ
хатти:
ӕрхуӕстӕй
Уӕй,
ӕууӕндтӕй
фӕннинцо,
«Мӕрдти
дӕн
уӕладзгути
ӕртагъта
уӕрдӕхтӕ
Куддӕр
’рхъӕрттӕй,
Цалхи
Хорискӕсӕнмӕ
рамарунмӕ
бастудтонцӕ
ӕрвадтӕлтӕй
ӕрбацудтӕн!
хестӕртӕмӕ,
ӕрлӕдӕрдтӕй,
кӕрдхуӕрттӕ
гъазтонцӕ.
Фидӕй-фуртмӕ
фӕддӕттӕн.
гъенур,
ходау
ласӕ
Уӕлӕрвон
басор
Уорӕзмӕгетӕ
бийис?»
мӕйтӕ
федӕрттӕй
фӕххездзӕнӕн!
Уацамонгӕбӕл,
рауадзон,
хускъӕ.
корӕг.
цъарӕй
фӕббадуй
Хӕмицмӕ
раттиуонцӕ
ниггӕлдздзӕнӕ,
цотӕ!
Фӕммӕӕгадӕ
(адгин)
рахъантӕ
фуртӕн
искӕсгӕй
суйнӕ,
ӕрдӕги
фӕдздзурдта
фӕлхас
хъурбӕл
тауӕрӕхъ
хъаймӕти
къуми
хорискӕсӕнмӕ
феммедӕг
ниццудӕй
фиййаумӕ
Сатанамӕ,
исбилдогъ
хурдзинбӕл
архайӕ!
хъабахъ
фенагъаз
ниццудӕнцӕ.
Дӕркъӕ
бандеудзинан
фулигӕс
ходуйнаги
кесенай
нитътъӕпп
ӕсмагӕй.
рабаста,
Фӕразон,
сӕрӕй,
искӕлмитӕ
ӕвдесӕнтӕ!
уосӕн:
(е
хъӕбеси
сагъд
сӕрдасӕн
рацӕвидӕ.
иуаргӕ
гъӕуайгӕнгӕ
ӕрбацудтӕн
рахуӕрисӕ.
ракъуӕрон,
«Куй
кӕнай
еукъах-дукъахугӕй
рандиудтонцӕ,
Елиайау
лӕбӕз
игуӕрдӕнтӕ
Маст
загъдӕуй,
ӕрбахъӕрттӕн,
расӕрфта:
кай
удзеснӕ,
ниууорӕдта,
фехсун,
бахаста,
Лигъз
ӕрагурдта.
хуйунмӕ
рӕсугъддзийнадӕбӕл.
адӕм
фӕтътъӕпӕн
’рлӕудтӕй
уотӕ
Тогус-ӕлдарӕн
адӕмихатт?
ниууа,
’мбуйдзӕнӕй,
Ӕрцо,
ерӕн,
фӕйнӕ
кувдтитӕбӕл
Исцӕуидӕ
тӕрсӕн,
хаййемӕй
фесӕфдзӕнӕй
иуӕнгтӕй
кафунбӕл
рауӕн.
Дӕлгъӕу
фӕццагъта,
ӕнхуӕрсун
фесафтайтӕ,
рамардтон.
цауӕйнондӕр.
кӕди
гага!
Цотӕ
фӕууидӕ
ӕхсидта.
бӕрзӕндтӕмӕ
рахъӕртдзинан
никкӕуидӕ,
ӕруа,
загътонцӕ,
фӕттардӕуй.
Есенӕн
ӕрхӕсдзӕнӕнцӕ,
Фӕццӕгъдуни
ӕрӕздахтӕй.
бауидта
ӕууӕндай,
Тӕрхондони
ниуазунбӕл.
бавналдта
адтӕ
раскъӕрӕнтӕ,
’нгъуди
Циртдзӕвӕн
Сосланмӕ,
Нуртӕккӕ,
Райрӕвдзӕ
ӕдгӕс
дӕргъцӕ
фӕгъгъезӕмарӕ
лӕгӕн
сапонӕвдулд
кувд-мӕ
фиййаумӕ.
ӕрбацудӕнцӕ,
ӕртӕхун
раййафта.
фӕдзӕхсис?
зайа!
Маргӕ
рунтӕ
макӕдбал
ӕрбахонунмӕ
кайуй,
рацудӕй?
раздахетӕ,
исцӕудзӕнӕн,
бацӕун.
ӕрӕмбарзтонцӕ.
арӕзт
къӕразгӕмӕ
ниввӕрнумӕ
биццеутӕ,
бавзарӕ!
хузӕни
бавналдтонцӕ,
Ниццудӕнцӕ
алкӕмӕн
еунӕгемӕ
’нсувӕрти,
байдӕдтай?
бадзурдта
цӕведдонгӕ
ӕрбадзурдтон:
хӕццӕ?
ӕфтаугӕ
къуӕцӕлтӕ
’гуӕрдӕн
галдзар
Хӕмиц:
Къантдз:
бавналуй
дӕллагон
кизгӕмӕ:
ӕсмаг
фидмӕ
ӕсгӕрнӕг
ӕнтӕстӕй.
ниллистухъ
Уонӕй
игурунмӕ,
ӕнӕбазонунгӕнгӕй
’ууӕндтӕнцӕ,
хузон
ӕстъоппӕлати
Ӕрдӕг
ӕскъелеми
ӕрбацӕй.
бакуста!
ниуазгӕ,
фингтӕбӕл
ирдтонцӕ.
тӕссӕй.
Уомарӕй
фесафдзӕнӕн.
Асанати
иссерӕн.
фӕдесони
гъусуй)
’cфӕразтон.
фелхискъӕ
мадӕй!»
ратонисӕ.
ниууадзис
ӕртигай
фӕккафӕ;
фидӕ
хизтӕй.
фӕххонай,
ӕргъауемӕй
цъетей
ӕрдигӕй,
ӕрцӕунцӕ,
рауайуй;
фӕууонцӕ,
Уасгергий:
бамӕтъӕл
рафарстон:
бафсадӕй,
ракӕнтӕ,
уомӕн:
ӕрхӕссон
Фӕибал
хундтӕй.
есгӕд
дӕлдӕр
Цалхи.
хезетӕ,
биццеутӕ.
скъотгӕнгӕ
Ӕнӕбун
ниррохсӕй:
ӕрбахӕссидӕ.
хусгӕмӕ
кустан.
тӕдзунӕгмӕ
берӕгъ,
ӕнгарӕ
фуртмӕ,
исиздахтӕй.
исцӕуа,
бафӕскъох
идзагӕй,
низзелунцӕ,
бакалӕ.
’фсӕрмӕй
Хестӕр
бадӕнти
байрӕгӕмӕ
изӕдтӕмӕ
бакъуӕрдтон.
уоцирдӕмӕ;
хъумӕцтӕ
цӕргӕй
скӕнунцӕ
ӕртохунцӕ,
нихасгӕрон
къембурӕй
кизгуттӕ,
Исковӕ,
«Фӕдес!».
пъӕстутау,
боздӕр
бандзаруй,
рауӕнбӕл.
’схездӕнӕн
тохунцӕ.
еумадӕр:
ӕфснайунӕй
фӕккӕсӕд,
рамардтайдӕ,
байесӕ,
бахудтӕнцӕ:
ӕркастӕй.
фӕрсун
раттетӕ!»
маруни
зиндзинӕдти
фӕууидтон
муггагӕн
хунди
фесӕфон
аурстон,
никъуӕхтӕ
ӕлвасӕнти
майрӕнбон,
ракомӕ
бацудӕй?
бахуардта.
рабадтӕнцӕ,
фазон
исцӕветӕ
федауис!
къуӕ-рей
хъаурӕгин
бийнонтӕн.
фонсмӕ;
ӕрбаста.
Нурмӕ
райсун
Бӕнттӕ
Хӕдзаронтӕ,
ӕстонгӕй
кӕстӕртӕ,
радавта;
игуӕрдӕни
аварӕй.
ниррауигъта,
мӕйрохс
«цӕй,
сирекъелабӕл
рахуӕридӕ,
гӕсгӕ,
бахезиуонцӕ,
фӕсхонхи
Ӕрхи
ӕгъзалдӕй,
Сослан
ӕндурӕбӕл
сабат
зудтонцӕ
иннетӕн
сӕрдӕ,
дууей
райсетӕ
ӕлгъистдзийнадӕ
мардзӕнӕй.
нигъгъӕртӕ
ӕрвист
зингӕн,
даргӕ
гӕнӕг
рахуӕруй.
Мӕрдтивӕндагӕй
Сӕлих-пахампар
Дӕвдӕг
исбадтӕй.
ихӕс
ратолуни
ӕфсӕддӕнтӕ.
райста
цирагъ
ӕркӕнӕд.
инӕфис,
исуадзинӕ,
Тамани
адтӕ!
есӕ,
бӕнттӕ.
сӕри
ракӕндзӕнӕн,
ӕркодтонцӕ.
хурӕ
ӕрраздӕр
фӕххаун
фӕццӕуй
кӕни?
сауӕнгебӕл
зундгиндӕр
уадӕнцӕ;
хаугӕ
ӕрбабӕтдзӕнӕн.
рауадӕнцӕ:
фӕсахсӕн
(Ауар):
исистон,
гъавта,
къудургуйтӕ
ра-кӕса.
знагӕй.
Кизги
сӕхердӕмӕ,
сӕндтадӕ
ниддестӕ
фарст
донхӕссӕни;
дондзау,
бастъалдта»,
Къахуй
адтӕй),
къохбӕл
ӕролӕфтӕй.
карз
ӕрбакӕнун
исбадун
(киндзи)
фӕййидтонцӕ,
Хуӕнхти
лӕборун
Ох-хай!
Уарппи
бабӕттун
ранимахста
ӕмбесӕхсӕви
цӕуонцӕ,
ракъуӕрдзӕнӕн,
селлӕг
(лӕхъуӕнмӕ)
Ухстбӕл
рацӕвун,
туххӕй».
нихъхъӕрттӕй,
сикъити
фид
хулфи,
Нихаси
райгъуса,
еумӕ!
нинниуазта
лӕдзӕгдзӕфтӕй
теуа
равгарстонцӕ
Алий,
басмухъи
’руагъта.
идонбӕл
бӕхдзар
гъизти
ниффунӕй
нигъгъизт
Субалцимӕ:
фуси
цъӕх.
естӕмӕй.
фелваст
ракувта,
хауд.
хуӕрдзӕнӕ,
уасхау
Хуӕрзгӕнгутӕ
Ӕрӕйӕвардта
Цӕветтонгӕ,
уойбӕсти
нахӕтбӕстӕ
бӕхмӕ
еугур-ӕндонӕй
хӕпполӕй
силгоймӕгтӕ
бакалдта
Руймони
цӕун,
Дзанти
фӕрсахуайӕ
Сайтанханӕн,
хуссӕн
ӕрхӕссай,
бафарстонцӕ.
мӕхемӕ
исфӕлустай
раттӕккагӕй
фӕнсти
кӕнуй;
раскъӕрӕ,
бавзарӕн.
евгед
ӕрорӕдта
ӕскъуӕхтдӕр
гъӕумӕ.
еуӕрдигӕй
багъазтон
дзуаппӕн
фӕххатидӕ,
нӕтгӕ
дзуапп
ӕндӕрг,
систун
исгъизуй,
уӕлдӕр
ӕрхустӕнцӕ.
ниххӕфтитӕ
хуӕрзконд
расӕрфтитӕ
Цалхӕн
некуцӕй
Батраз:
агор,
Раздӕр
ниууагътонцӕ:
ӕрдӕгсугъд,
ниххуӕцетӕ,
’ркодта,
гъуддӕгутӕ.
фиййау.
фӕууиндзӕнӕй,
арахъӕй
ӕрбакӕнон,
рацудӕй;
искъахта,
фӕссемуй.
хатиагау
искодтай?
ӕрдозӕ
федудта
цъопп
Уацирохс-Зӕрдирохси
ӕрдзӕф
усхъитӕбӕл
биццеуӕй
Алупп:
фӕррохсдӕр
исӕфунмӕ
Тӕторси
равгӕрдунмӕ
берӕгъи
аллирдиггӕй
Бафедудтонцӕ.
бафсӕдетӕ.
фӕккурдтон,
Дуарбӕл
къостӕ
зиндӕр
ракъуӕрдта!
Ардиги
кӕронебӕл
Агундӕ-рӕсугъдӕн
исфӕлдиста,
зин!
Раймардтонцӕ.
дзӕгъгӕ.
ӕфсӕ.
рауадзонцӕ,
бакӕндзинан.
базуртӕй
фиййаг-лӕдзӕгбӕл
хӕнхти
ӕхца
кӕнунмӕ.
фӕййидтон
фӕрсинсад
райгъустӕй,
Хузӕдзӕгати,
ниввардтайтӕ.
къелабӕл.
размӕ
хӕтӕлгондӕй,
ӕрбаласта
цъухтӕ
ервазтӕй
кастӕй
ӕвӕрӕг,
’рхонон,
Хузӕдзӕгати
Неци!
сувӕллӕндти
арази
фиццагидӕр
Хъӕстаргъ
(конд)
балӕстӕй.
дзигкой
Деденӕгмӕ
бакӕнӕд!
мӕргътӕ,
бауӕззауӕй.
меркъитӕ
рацавтон.
фӕнниванстон,
Уацамонгӕ.
Елдимӕ
<...>.
рӕуеси
Едонӕбӕл
фелвасуй,
хуӕстӕй;
цӕуинӕ,
байамонидӕ»,
мардӕй.
руагӕс
бафӕллойнӕ
бӕхгӕл-дзӕнбӕл
мӕсугӕн
расайунмӕ
файностӕ
ниссӕрфӕ,
исӕфгӕ
мӕнкъи
исӕнцъулуй,
Кокойнӕ
Уацирохс-Зӕрдирохс
къохдарӕнӕн
къудургӕлмӕ
хинсти
лӕхъуӕни;
хъиамӕтӕй
хестӕрбӕл
ескуцӕй
(и
балӕдӕрдзӕнӕн,
ратонун
Фӕммийнасӕ
басудӕй,
уӕлмӕрдтӕ
ратӕргай
саугъӕди
сӕргинӕй
кӕуетӕ?
кӕлмӕ
донбанайӕнтӕ
ледзӕггаг.
хуӕцдзӕнӕн.
бӕхгини,
Аварӕй
ӕнӕзонгӕй
ӕрдо
Йарӕби!
ӕрбацӕуӕн
уобӕл»,
кизгӕ-адӕймаг
мӕрдӕгъдау-гӕнгӕ
еумӕ,
хуӕрунахур
ковгӕ
Ӕздӕхгӕ
уосонгӕмӕ.
ледзуни
уайинӕ?!
ниуазгӕ
бахъӕрттӕй.
къарттитӕ
гъӕуихецау
ходдуйнаг
исраздӕр
цӕмаузтитӕ
исцудӕй.
рӕвдзӕ.
Айсана-рӕсугъди,
над
лӕудт
расугъд
радугай.
кодта?
кизги!»
нимбурдтӕ
сконди
медзӕрдӕ:
фиййау-биццеу
еумӕнкъӕй!
ратардта,
рӕвдзӕ;
бӕласӕй
уӕлдзар
кӕсуй.
«Абонӕй
кизгӕн
бабун
нивгӕрдун,
Нукаралий.
бакалай,
рауӕнти;
адтӕн,
бакафта:
ниббадуй
ралӕуерунӕй
’фсади
Сӕдсӕрон
ӕрбахатта
иуазӕг,
алцӕмӕ
багӕлдздзӕнӕй
гъогбӕл
исамадта
нифтуйуй,
Хумӕллӕгӕн
ехӕнӕй
Саурӕсугъд-Агундай
цади
къагъдмӕ
рауадзӕ»
багъонпал
ӕрнадтонцӕ.
дзурдта,
«Ӕдта
Хузи-федармӕ.
кондӕй
базондзӕнӕ,
Некӕд
ракурдта:
сӕрфунцӕ
Бахъӕрттӕй
Афӕдзи-афӕймӕ
раскъуна,
хатир
зевӕг
ӕнсувӕр
кафуй,
батӕхидӕ,
уӕйгутӕн,
киунуги
къумти
фӕллӕууӕ!
искалдӕй.
фӕххондзӕнӕн
сӕрниллӕг
бацӕйистонцӕ,
Уордигги
хуӕстӕй.
рауадздзӕнӕ,
мӕлӕтӕмбес
рахӕссетӕ
хӕрнӕгъ,
фесгунӕй
уалӕнми.
ӕфсери,
Дада,
фидӕйдзаг
истухта,
Соми
ӕмӕвӕрд,
хъӕсдарӕгӕй,
Дӕлӕфцӕг
фӕкъкъода
хумӕмӕ.
ӕхсӕд
муггаги:
нез,
ниуурста.
гъӕдӕн
ӕвзалуӕн,
рацо,
Ракӕсӕн
гъос
лӕуӕрдун,
лӕхъуӕн.
фӕрсмӕй
додой
закъӕтӕбӕл
ӕййевӕн
(кӕрцӕ)
ӕдасдӕр
бакалдтонцӕ,
бӕрзӕййӕй
Лӕг
уобӕл
лимӕн,
есгӕй.
(Хӕмиц),
хур-хур
бадардтон,
ракорӕн;
Мартъий
ниуазуйнаг.
семунцӕ.
ссирдтон!
фӕттохиуонцӕ,
кӕрдӕг,
фӕрнуггин.
радзурдтонцӕ.
раскъардтон.
ниххуӕстӕнцӕ.
хонуй.
ракъуӕрдтон.
кӕрцӕ.
фӕххӕссӕн,
Уӕу,
райевгъудӕнцӕ,
Ӕнӕсаст
хумӕбӕл
Исони
фӕлвардта.
Лӕги
ракӕндзӕнӕй,
Гъе,
рахастӕй
бафхуардтонцӕ.
фуддӕри
’рбасайдта
фӕццагъта.
бафсадидӕ,
рауадӕй?
рафецаудта
бахатуй.
амалӕй,
бастъигъта.
Зонун:
дзурдта.
исцӕттӕ
косгутӕ
уодзӕнӕнцӕ?!
Ӕрцудӕй
ралигъдӕнцӕ.
кури
Гуцмӕз-ӕлдар:
садзгӕй,
ӕрдзурдта,
бакастӕй
цудӕй;
дугай
цудан
кастӕй,
залти
фустӕ.
ӕвгарст
ӕмбарзт,
фӕттахтӕй
райвазӕ-байвазӕ
ранимахстайдӕ,
рахуӕцунмӕ
Рӕуеси
ӕрхастай,
корун,ӕма
къахунцӕ
(кӕрцӕбӕл)
нифтудӕй,
бахезӕ.
каркӕй,
рехӕй
«бон-хуарз»
гудун
ӕрхондзинан.
кӕнунцӕ?
’рхӕссӕ!
ракӕнинӕ.
’схудтонцӕ.
ӕдосӕ,
дзӕгъӕл
’рхауиуонцӕ,
ниввӕрай,
Цибалци
карста,
Сирдтӕ
фӕккӕнӕн,
багъардта,
фӕххабар
басӕтдзӕнӕн,
кӕнти
баласунцӕ,
калдӕнцӕ
гъавунцӕ
бафӕраздзӕнӕ
арт
Кӕрӕдзебӕл
ӕрбахӕсдзӕнӕн,
Фӕццӕрдӕг
фӕххуӕздӕр
’скъахтон!
рафӕлладӕй.
нӕ-ма
ниууадзон!
(кӕстӕреуӕггӕнӕг
ӕдкъуа-
бафеддзӕнӕнцӕ.
фесафдзӕнӕн!».
радавта
раст
соггор
Ратолӕ-батолӕ
цӕттӕ
фӕддӕн.
уӕхе
марӕн,
ракастӕнцӕ
ихалӕн?
нӕрӕмондӕр
ӕрбакодтонцӕ
хуӕздӕр
хъаурӕй
мӕрддаг
ракастайдӕ,
майрӕнбонӕй
искатай
иссирдтон,
хондзӕнӕй».
ракалдӕнцӕ.
дӕхеуон
Дӕхуӕдӕгга
фӕййингӕ,
ди.
фунуккуз
маци
бафтудтӕн!»
рагӕппӕй
ивӕргӕ
циргъзунд
’рцудайдӕ,
ауӕхӕн
Мӕхуӕдӕг
иссугъдӕй
Уацеллай
мӕстӕй
бацагъта
курдта,
Сосланӕн;
силӕ,
цӕрттӕ
марӕгӕн
Уациамонги
раздахидӕ.
хуарздзийнӕдтӕ
нӕхемӕ.
ӕриудта,
айӕ.
Ӕхсӕрфӕмбӕлттӕ
гъай-гъой
разфӕндаг
Фӕсхонх
басугътон,
хонхей
Аллон
рахӕснӕ
ӕргӕлста:
уадӕ
ӕрбахизтӕй,
тохӕн
бакъуӕрдта,
фӕрсцар
бундоребӕл
егарбӕл
хӕсгӕ
ӕфхуӕргӕ
Адӕкези
Ӕхсийнӕ,
азуймаги
сайдтай,
бӕласӕ,
ихуӕрститӕн
рабӕттай,
дзаумауи
бавналдзӕнӕнцӕ.
кодтон!
ести».
Кӕрзӕлгъист
губуни
иссурдта,
аллихузон
анней
цъӕхмӕ
гъуддӕгтӕ.
цӕветтон
сӕ.
дортӕбӕл
иснимахста.
басугъдӕй;
Бауорамӕ
уомӕ
бафӕрсгӕ
гъавта.
кӕугӕ:
фезмӕла,
Уӕхуӕдтӕ
искъӕтӕй
базонуни
ӕрвонг:
мин,
Байрайай,
кӕхцӕ
бакафта,
цӕудзинайтӕ!
ӕскъӕрун,
багӕлдздзӕнӕнцӕ,
дзӕхӕрадони
бакӕнтӕ.
ӕлдар,
балӕудтӕй.
бонивайӕни
Росе
Махбӕл
улдугъ
цӕбӕл
дзингай
тӕнзӕрдӕ.
цирдиги
гузавӕ,
Е,
Корӕг
хуасӕ.
бонти
аллирдигӕй
гупп-гуппӕй
байвӕрдзинан,
Орузмӕгӕн
Уоййадӕбӕл
ӕндӕрмӕ,
ӕнсувӕри.
’нней,
фембӕлун
ӕнгом.
Хӕмицӕн.
ӕрдӕмӕ.
рафицидӕ,
Хуӕруйнагӕй
комӕй,
Уоххӕй,
Бӕхбадгутӕ
кӕнуй
уӕле,
иссердзӕнӕй.
ӕрбаскъӕрон,
ӕхца,
Фӕууадӕй
фӕкковӕ,
лӕгигъӕдӕй
дзогтӕ-дзогтӕй
евгъуйун
ралӕуердзӕнӕ,
нимӕтӕй
разудта:
ӕвваст
зобати
Медӕгмӕ
хӕссунмӕ
Мӕнӕй
бадӕридӕ
рахауидӕ,
раласӕ-баласӕ
еуемӕ
исдавӕ!
кӕнгӕй?».
зин
Сатана
синхонӕй
фурхъалӕй
ниллӕууӕн?
ӕхгӕд
райдӕдта.
ӕрфӕнбӕл
Фӕдеси
дустӕй
Бориатӕн
кӕронӕрдӕмӕ
губун
бӕлӕгъмӕ,
(Мӕрдтӕмӕ).
ӕфсӕдтӕ
Алли
кустӕлтӕ
«Дӕхе
ӕрвететӕ?
бӕхӕн:
нӕхстӕр
исӕстонг
фӕзихъхъир
Камбӕдатӕй
Сайнӕг;
сиахси,
равардтон;
ӕзмӕлдайдӕ
Азуймаг
цӕргӕс
къозой
раскъардта,
домбай
сосӕккӕй
фесафӕ,
’ндурӕ
уалдӕн.
хуӕрзеуӕг
дзоретӕ
лӕуунӕй
фелхъивта.
фестун
ракъуӕхтӕ
ӕнсургин
кӕсун.
денгиз
ӕрбакодта.
уӕладзугӕй
равгӕрдӕ!
хъабахти
федаунцӕ
баздахтӕнцӕ,
уӕхӕнмӕ,
хаста
кӕрдуй,
мурти
бес.
раморӕй.
Синдтонцӕ,
адтӕй!
ниййерӕги
стури
макъармӕ
байгон
кӕугӕ
Къохбӕлхуӕцӕг
Борӕатӕ
зудта
уазгути
зӕнхӕбӕл.
исӕлдар
Ахкемаййи
дзӕбодури
уалдӕнги
’рдӕг
фӕккастӕнцӕ,
ниввӕридӕ,
мелӕ
Сикъити
уагътонцӕ
дӕндӕгтӕбӕл
тоггинӕй.
хъоппӕгътӕй,
морӕгӕнгӕ
Фондз
’нтӕстӕй,
зудтон
бабадунмӕ
кӕнӕ».
фӕууодзӕнӕн
цӕ,
хорискӕсӕни
рацӕхъал-бацӕхъал
фӕлтау,
къахӕй-къохмӕ
зӕгъдзӕнӕнцӕ?
фӕдзӕхсун:
ӕхсунтӕ
гъуддаг!
мегъӕндзо.
робас
Рацо,
курон
киндӕуа,
райсунбӕл
фӕццардӕй.
ласта:
ниннадтонцӕ,
рафтудта
ниннӕмӕ!
ӕрвадтӕлтӕмӕ
ӕр
бафӕсмардтонцӕ
цауӕн
синдзӕмӕ
низзадӕй,
фӕцӕй»,
согтӕмӕ.
гӕндзӕхгини
Фӕстегӕй
уӕрми
Ацирдигӕй,
мулдзугутӕ
’уазӕгдонмӕ
уиндӕ,
Ацӕмӕзӕн
фус,
«Абони
ратдзинан;
уадзуй
фехалдзӕнӕн.
фиди
Къӕбури
хъозгъи
канпани
’ссирдтан
марунмӕ,
зондзӕнӕ!
цормӕ.
гъӕдбун
дзиуиттӕ
хезунбӕл
ӕфсӕдтӕн:
бадтӕй,
Фал,
Берӕгъи
рауагътонцӕ,
ӕвгӕрдун
фӕсонти
кӕниуонцӕ,
майрӕнбони
гъулӕг
Ӕстӕй-астмӕ
рацӕфтитӕ
тӕрнихбӕл
фӕцайдӕ!
Къантдзити
сатӕги,
фӕндараст?
уорӕдта,
хуссунцӕ,
фӕдеси
исуадздзинан.
дӕхе?
рахастон!
баримахста,
бацо!
уоми
дӕ?
Бавзурста
фӕйервазтӕнцӕ,
’рбахилдӕнцӕ,
ӕхсӕвеуат
исаразтонцӕ.
уидӕ.
медӕмӕ,
цӕститӕй!
’носи
байдайуй;
гӕбӕттӕ
ӕхсӕукъитӕ
ӕфсадӕй
бӕласӕбӕл,
равзарисӕ
еунӕгӕй.
хан.
раргъуфтон,
ӕнсувӕртӕн,
хуӕрзӕнгорӕг.
агурдта:
соги
рацӕудзӕнӕ.
нецӕмӕй
кардбӕл,
фӕккӕнайтӕ;
рагӕй
цъамара
фӕййардӕг
медӕстойнӕмӕ
марун.
«Цидӕр
бӕрцаг
бӕхбадӕги
тӕходуй
фидтӕмӕ
мӕлуй.
ниххуӕстӕй,
лӕги?»
ӕрбайвардтонцӕ
байдайетӕ.
исхӕсдзӕнӕн,
нилхъивта:
нистъигъта.
фӕцӕнцӕ.
уӕд.
исбаста
цотӕ;
ӕмбали.
дзурд
Кӕугӕ,
цӕрӕнӕй
Лӕгмӕ
Сослни
ӕрбацӕуонцӕ,
знаги
фингӕмӕ
фехалдта
худта,
хъуӕцӕй
байамондзӕнӕй.
ӕрцӕуӕд
ӕвзарӕй,
гъӕуагӕдӕрӕй
хъуритӕ
кӕун
Фӕстӕмӕ,
рӕвдзӕй
хонӕ
фӕттарстӕнцӕ,
нуртӕккӕ.
раскъардта;
фӕййидтон.
фӕййевгъудӕнцӕ,
ракӕнтӕ!
гӕдийӕй
фӕйистайтӕ,
рамардтайдӕ.
рарвистонцӕ:
уйст,
ӕнгарти
бабадтӕй
гъӕдӕй,
Бахуардтонцӕ,
бафӕраздзинайтӕ,
ӕривардта;
цола
фехсӕлӕд!
исцайуонцӕ.
«Йа
райхалдта.
рабадуй,
ракурдтайдӕ
цӕфдӕр
фӕттарстайдӕ
цӕку
фестин
бӕрӕг
галдзарӕй
рауадзон.
ниллӕгдӕр,
искъулух
дуаргӕс)
дудагъӕй
ӕртудта,
ностӕлти
бафӕрӕзтонцӕ
райсаудор
бауорӕдтай?
хунгӕ
фӕууагъта,
дӕлагистӕмӕ
Сосланӕй.
байдӕдтайтӕ.
райстан
тикиси
ӕнӕтӕрегъӕддӕр
дзиндзӕ
рӕнгъбӕл
комис
байдзагӕй:
искӕндзинан,
фезмалдӕй.
Мукарайӕн
хабарбӕл
Барӕн,
саттун
байхуӕрста
хуай-гӕ
фӕййервазтӕнцӕ.
сӕумон
баурӕй
Исонмӕ
дзурдтонцӕ
бафӕрсдзӕнӕн.
фӕдзӕхсун
уадзис
цӕуӕнӕй
бецъойӕй,
ӕрцӕуидӕ
бахуӕрун
фӕххуӕстӕй;
уоми;хатиаг
’хсӕз
Ду,
хъӕппӕлтӕ,
куронфид
’ннемӕ
ӕркъиаги
изазтонцӕ,
Даргъ
дзӕбодурти
базуртӕ.
байзайӕггагӕн
«Тагъд,
искъодт
загътайдӕ
дӕндӕгутӕбӕл
ӕрлимӕн
ӕркодта!
хуӕрдагор
сирдтӕ
исбон
байдӕдтон,
нӕлфуси
зӕгъгӕ
ӕркӕнуй.
сойнифунх
игъауги
хуӕрунмӕ
хуӕрзгӕнгутӕ;
боз
фӕхсун
ракъомбохтӕ
урух
Ӕндонгонд
Байрайетӕ!
кӕлӕнтӕ.
кумӕдӕр
рацӕва,
агорунмӕ
хода,
Рацо-бацо
рацудӕнцӕ
лӕхъуӕнбӕл
хонун?!
билӕбӕл
дӕн,
басӕтдзинан,
бафӕсмӕрун
райзайуонцӕ.
ӕмбохунцӕ,
уонӕ
слӕсӕн
кӕндзӕнан.
«цӕй
уӕд?
иссерӕ!
фервиста.
(Агундӕ)
ӕрзилдтӕнцӕ
исримахстон.
фӕббон
фӕццӕуидӕ
игуӕрци
дарӕси
Баздахтӕнцӕ
рахастонцӕ;
кизгӕ.
Бун
уингӕ,
къахгутӕ
фарсемӕ
анӕй
фӕхъхъел
искувта
ӕфсӕдти
«Хъуахъхъ»,
бӕхарцӕ
фурцийнӕй
Хуарз,
зӕнгитӕ
нивзудӕй,
тауӕрӕхъӕй
зустӕй:
фӕссурдта
Маймаиддӕр
идӕудтӕй,
амменӕ
байнадӕй.
рахуйуй,
бадаргъ
фӕййинон,
Хуаллаг
ӕхсетӕ,
исдавон!
ӕмбохта.
бафарстонцӕ,
ласта
дзоруй!
ӕвгъайуаг
низзайӕни
растъигътон,
ӕфтуйун
нитту
ӕруорамун
хуӕрдзӕнӕнцӕ;
Ӕхсарӕмӕ
Ацӕмӕзбӕл
искалдӕй
фездӕхуй.
Алцидӕр
ӕрхъӕрттӕнцӕ.
цъинкгӕнӕн,
рацудӕнцӕ:
тӕвдӕгомау
февардтонцӕ
райдайуонцӕ.
загъдмӕ
исӕздахтӕй,
рарветӕн»,
сӕнтӕсун
нихъхъантӕй,
фалӕнбулай,
тухӕгӕнӕг
Дӕлӕ
цавд,
ниггӕлста
уӕлмӕрдти
нихъхъури
ӕнӕуод
дӕттунцӕ,
дзоги
дӕндаг!
хуӕрӕрифурт
зилдайуонцӕ,
Загъта:
тухӕн,
берӕгъдзар
исӕмгон
барӕй
бавдесдзӕнӕн,
’взалутӕ
дарунмӕ
рӕвдзӕдӕр
халӕнтӕ
Уойбӕрцӕ
(фат)
рауӕнмӕ
лисхъин
Ӕнамонд
над.
’схастонцӕ,
уӕрхӕн
Бонсауӕйизӕрмӕ
рацӕттӕ
налат
бафтудӕнцӕ,
нӕбал!
уобӕл:
’мбесий
исафгӕ
мастмӕ.
бӕхтӕ,
исбадтӕн,
хъаурӕ
маргъ)
уоститӕ
содзгӕ
унаффи
бауадздзинан,
Исефтигътонцӕ
низзилдӕй
ласта,
тухӕ,
мӕхецӕй
ӕрвадӕн,
къодатӕ
нӕуӕг
Ниййахӕста
хъӕмабӕл
фурт:
рӕбунти
Унаффӕ
бӕлӕстӕй
Ӕргъӕуттӕ
гъонгӕсмӕ,
«айкӕ
’фсӕйнаг
хуарӕй
ундуги
рацӕунцӕ!
Рафестӕг
хъаурӕгун
Гъӕуӕй
кӕндзӕнӕн».
хуалласӕни
исфецудта.
Цӕууон
ниттолӕ,
фездахдӕй
Ӕртиккаг
синхгай
Теркбӕл
фӕттарстан,
зудта,
ӕхцӕуӕн.
хӕдойнаг,
Алцӕбӕлдӕр
ниуӕзтӕбӕл;
кӕрдӕгбӕл.
сискъӕрӕн
лигъдӕй
исхаста
фӕндур
«Уагӕр
тугурӕн.
бацӕудзӕнӕнцӕ
мадзал
байдайа
изайдзӕнӕй,
«Уӕларв
кӕд?!
рӕвдзитӕ
ести.
уӕхӕн!
исаккаг
ӕгасӕйдӕр
гебена
сӕумӕмӕ?
тонгӕ
Мӕнӕн,
дардта
исласуй
бафтудтай,
дор!
ӕрбагъазтон
мӕгурбӕл
исхъаурӕгин
медбунатӕй
алкӕми
исӕскъардта
е,
фӕббадӕ,
зонӕнгон
фӕццӕудзинайтӕ,
ӕримбарзта,
агоруй.
«Зӕрдӕ
«ракӕнӕ»
’сӕнтӕстӕй,
рахустӕй.
къелӕбӕл
раласгӕ
кизгӕ:
ихалд
хуӕздӕргай
Ракӕсуй
Фӕнинӕйуинун
цӕуӕн!
нӕмун
хорискастӕй
гъӕлӕсмӕ
кӕндзӕнӕн.
уӕсхъӕбӕл
уӕлӕвдустӕн
Батрази,
бӕнттӕ,
кӕнуй».
гъунтӕ
хӕссис.
тогтӕмӕ
Будурмӕ
фӕххӕтӕд!»
мадиард
исивӕра
Ӕви
кодтайтӕ!
гъӕудзӕнӕй.
разгилдта,
кӕронмӕ,
лӕгӕтти.
гъуддагмӕ
’ууӕндунцӕ,
хӕзголтӕ
’рбахудтон,
надта,
къустелӕ
борӕмӕзӕй
фегъустӕй.
Рахизтӕй
иругъдгомау
халонмӕ
дзумӕргъитӕ
Раги
буларӕ
ӕфсорхъбӕл
уӕййаг
сабатизӕри
бахуӕра.
ниххезун
дзӕппазмӕ.
ниххӕлбинцитӕ
зӕруӕ
фӕззиниуонцӕ.
бавнала,
уорамай,
ӕркӕсгӕй,
ӕримиста,
фӕццӕуидӕ,
кӕрӕдзӕй
кӕнӕ:
мадӕ)
цӕстӕ,
исӕздахтӕй.
кӕндзӕнӕ,
гас
ниссигъта
’нгулдзӕ,
ратдзӕнӕнцӕ
Елиатӕмӕ
римӕхсетӕ,
’рхастонцӕ
куд?!
ӕвард.
’фсӕнцъух
Бориатӕ.
Абӕл
уотит
саугъӕдти,
хабарӕй
хӕдзарӕрдӕмӕ
фӕццӕун
Батразмӕ
ӕппӕтей
ралгъиста:
бафтудайдӕ.
Гъеууотӕ,
фездӕхӕ,
уодибӕсти
фусунмӕ
ма.
байрӕгутӕ
ба
раййева,
цалинмӕ
уодӕн
ра
ниттумбултӕ
содздзӕнӕн.
уобӕлти
бахастонцӕ:
исидӕун
рӕзти
ниууадзӕ,
фӕббадуй!
уодгоймаг
райгурӕн
систадӕй
хуӕнхтӕй
сумах,
Гуппурсар
Уайуй
кӕндзӕнӕн
’суодзӕнӕй,
хустӕй,
къуӕ-хтӕ
лӕхъуӕни:
фӕстагӕрдӕмӕ
бӕстӕ.
лӕхъуӕнемӕн
цӕу.
тӕрегъӕдгунти
устурдӕр
Уӕрхӕг
’вдиста
зӕгъдзӕнӕн?
дзогӕ
халӕ
уӕлзӕнхӕ.
мадзалгундӕр
дин.
нур
фӕразунцӕ,
нихтӕбӕл
ниввардтонцӕ,
сосӕг
Алӕгбӕл,
Тотрази
лӕхлӕбӕз,
хуӕрис!
алӕмӕт
иуазгути.
искалдтонцӕ.
уосӕмӕ,
нинниудта:
ӕхседгутӕн
Кӕрдӕг
раттуниау
хецауиуагӕн?
ралӕсӕ-балӕсӕ
искъахон,
изгӕхуӕрд
лӕг:
цъилобибӕл
ракӕндзӕнӕ?
ӕхгӕнӕни
басагъта.
нӕуӕгӕй
Ӕрцӕунцӕ,
(гъома:
Нихъхъӕрттӕнцӕ.
рацавтон
фӕххӕссидӕ
фӕззилдта,
арви
зӕгъидӕ,
цийнӕ
Ниххуссӕ
зӕрдӕ,
нур,
искӕнон?
дарий
стӕрхон
денгиз,
зӕрдиуаг
бауадзӕ»,
байесон,
цӕгатмӕ,
«налат
хъурмӕдӕртӕ
фидбилизи
хабӕрттӕ:
изӕрмӕ
ниххустӕнцӕ,
ракорун,
(ба)
метӕй
фӕххӕлар
агурдта.
цъӕстӕ,
хӕрамӕй,
бӕхбадӕг
амӕнтӕнти
бахуӕрон?
бӕлдтӕй
арвбӕл,
къабазӕ
искӕндзӕнӕй
«Цалинмӕ
ниххустӕй
ниббал
гъӕутӕ
цудайдӕ,
Гӕмеритӕй
фӕццӕунцӕ.
баскъӕрӕ.
уати
Цалх
нивгарста,
сӕйдтитӕ
Албӕг
Райӕвардта,
фӕстемӕ
хъалмӕ
Цӕттӕ
лӕвард
Орузмӕгмӕ:
ӕнӕзунд
арци,
курдтон!
куйтӕ,
кадӕр
хестаг,
галмуги
ӕнсувӕри
исхонетӕ.
бузурти
Фӕимӕфӕлмӕндӕр
фӕккодтонцӕ
тегътӕй
исӕмбӕлон!
марунмӕ.
уогӕ
дзӕвгарӕ
’дтайдӕ,
рауадзетӕ!
астъонӕмӕ
уорӕд
балата
кӕнон?
Донбеттиртӕмӕ
хъабагъей
Ӕхецӕн
’ндиудта
ниххаудтӕй.
фӕххондзӕнӕй.
гъӕлӕсидзаг:
кӕсалгау
фӕддардзӕнӕй?
уодзӕнӕй»,
ӕруардта
Тӕрсӕ
Фӕдес,
Нуртӕккӕ
раскъӕрӕн
исфӕлуста
саувонсӕй
исӕвардтонцӕ:
рохсмӕ,
сакъадах,
бафснайӕ,
устурдӕри,
ӕркъуӕрдта,
багӕлдзӕ,
гъӕздуги
Косӕрттаг
тохунмӕ
«Царви
Тауӕрӕхътӕ
сардзини.
исзиннун
уасунцӕ:
бӕдӕлттӕ.
ӕрцавта.
нифс
лӕууонцӕ,
Уоститӕ
фӕззулун
кӕнис?!
гал,
фиди,
дзоргӕй
идарддӕр.
Кизгуттӕ
рауадзунцӕ.
хъаурӕгиндӕр.
Сосланӕй:
иссирдта.
«Нурмӕ
хуарз.
исивӕрдта.
сӕргъи
Мӕртӕни
истулдта;
агорун
’нсувӕри.
адӕнмӕ
ранбурд
бампурстонцӕ
ӕй-еу
бахудтонцӕ;
бӕрзондбӕл,
бауадздзӕнӕн,
алтармӕ,
ӕрфӕмӕ
нӕлсӕгъӕ
Рауадӕй
дӕндагӕй
ниффӕдзӕхсӕ,
«Хуцауи
зингмӕ
рӕстӕг
ном
«ку
ратардтон.
амонунцӕ:
ӕрбахӕццӕ
ралигътӕн,
Ӕцӕгдзийнадӕй
баластонцӕ,
фӕццуди
ӕмбурд
хӕссун.
ӕруидта,
(Алӕгатӕй)
Ӕхецӕнау
ӕфтауӕ,
Райбӕлбадтӕй
ӕхсицгӕ
ниррӕуигътон
бон
церхъ
нивӕ.
маруй.
ӕрбадӕттетӕ.
симд
исхӕссайтӕ,
ниццотӕ
фӕууайуй
багӕдзӕ
фӕдзӕхсуй,
фатемӕй
фӕккӕнун
фӕууинон,
бафӕразайтӕ,
исфедар
Хонӕг
тухгин
цийнӕй
къохи
марун,
тӕрхъос,
исдзоридӕ,
Уорӕзмӕгмӕ:
фарстонцӕ,
денгизи!»
кӕрӕдзей.
ледзӕг
гъӕу
хийлаг
алцӕмӕйдӕр
ӕндзӕри
Айсанай,
Хусгӕ
ӕруардта.
уонӕхсӕрттӕ!
исхауа,
цӕстисуг,
кутемӕй?
сласетӕ,
ауигътитӕй
дуйней
’рбабӕттай,
кӕндзӕнӕ?
фӕккастӕй:
дзоли
идарддӕр;
бафтудта
ӕринкалдӕнцӕ.
багӕлдзон,
ӕууӕндун
фӕммедӕгуидӕ,
хъаурӕ!
къабазӕ-еу
дзухълӕудт
хъаугъа
ӕргӕпп
исфӕлдистай,
райахӕста
ниххӕлеу
дӕн»–
Хъизлари
бӕхей
батардта
уӕлцагъд
гъӕуӕн
Албӕги
бафхуӕруй,
нӕхецӕй
«Къандзи
дзухтӕ
равзедидӕ,
дунгӕй
Расалантӕ
рахъӕбӕрдӕр
къумтӕй,
тохуй
бандзарстай?
уӕрагисӕртӕ
илункъӕ,
фӕккоргӕй,
бауорамдзӕнӕй,
хуссидӕ,
Ци
’нгӕрон.
ӕнӕ,
Рацотӕ,
фӕдздзордзӕнӕн,
фӕззиндтӕнцӕ.
ӕнхузӕнӕй
байгъоса,
Фӕррӕдудтӕн,
Исхуӕцай
рацардтӕн,
хирхи
Корӕн
Хӕлӕф
кӕунгъӕлӕсӕй
ходдагӕн
ӕрцудан
байвардтонцӕ,
ӕрхудтонцӕ
етӕ.
фарсмӕ
исахустон,
зӕфци
рахезуй
дзиппи.
ӕриздахтӕй,
Зинггор
федауис,
лиагъи
исцурхетӕ
кӕрдунбӕл
уордӕмӕ
ниццавтон,
ӕрхуӕстӕн
Рӕхгитӕ,
йеуӕрдӕмӕ
фӕккастӕй;
адтӕй)
сӕрфт
фӕййервӕздзинан,
байуарӕн,
цӕудзӕнӕнцӕ,
зиан
хӕцъӕфтӕй
исидӕуетӕ
Сосӕг-ӕлдар
ӕрӕууӕнкӕ
уӕхӕнттӕ
фӕууодзӕнӕй,
хуӕрунтӕ
кӕддӕр-уӕддӕр
фидти
ӕрдавта
бафтуйдзӕнӕй?»
ӕрӕфтудта,
фонс
хӕтон
».
стохдзӕнӕн.
силгоймӕгти
исаразӕд»,
фӕлтӕр,
алӕмӕттӕ.
(сӕ)
ӕхстонцӕ.
ӕрсагътон,
Насирани
ӕртухстӕй.
Сӕумӕ
фонсрадӕ
ухстӕй
къумеми
Адӕми
ӕфсӕдтӕй
багъудӕй.
Борӕти
(кӕстӕр
’рӕфтудӕй
рамбӕрза,
хъиамӕтгун
лигъздӕр
фесхъиудтӕнцӕ.
ма’
Сатанамӕ
цирдӕмӕ,
рахатунмӕ
иуазӕг.
бӕгъдауонди
радауидӕ
ракоридӕ,
ниххуӕцетӕ.
къудурвицӕн
Циуавӕр
ацал-ауал
фӕццӕудзӕнӕ,
’хсӕвеуат
уӕладзуги
базмалдӕй.
афӕдзи-афӕймӕ
бахезӕд,
рацо!
авар
зӕнгтӕ
кӕсӕн,
лӕгтӕй
’схъал
цудӕнцӕ:
гъӕунгти,
фӕййеуварс
равардтайайтӕ,
Ӕрӕгмӕ
фидӕй.
цӕргӕс.
царӕй).
ӕнгъизтӕй,
бахӕсдзӕнӕй.
гъазтӕй
дзорӕг
Ниммӕуагътӕ!
фонсамондгун.
сиздахтӕй,
фӕттӕ,
Дугъд
идарддӕр
сидзи
ниллӕг
байзӕр
Раковӕ,
бадзоретӕ,
бунти.
разӕгъӕ,
ӕрцудтӕн:
фесхъиудтӕй,
ниууадздзинайтӕ,
’ркъетӕн
миутӕй,
цӕттӕ,
фегъосун
фехалдтонцӕ:
ӕрхъӕрта,
Рафӕрсӕ-бафӕрсӕ
лӕварӕй
фӕххуаста,
Багъодзайӕн
ӕзмалдӕй
бахӕстӕг
Урузмӕг!».
ниууадзунмӕ
фӕккӕнӕ
ракодтон.
сӕртӕмӕ,
исуодзӕнӕй?
хезуй.
фӕххаудтӕй,
атӕ
ӕрфӕсмон
ерун
байраги,
алихузон.
рабастайдӕ,
къохӕй,
цӕститӕй
бакӕнӕд,
Уайун
Уӕйгутӕн
фидтӕлтӕ
гӕсти
ниххӕстӕг
багӕлста;
ниццӕфстӕнцӕ.
халаууон
Ӕваст
Уацамонгӕбӕл
ниссагътон,
сӕхемӕй
карки
кӕндзинайтӕ.
Анзи
Ранӕхстӕр
равзура,
рахуӕрӕ
ӕгтӕмӕ
рарветуй
бауӕрӕн
рауадздзӕнӕй
кадӕмӕ
фӕллӕудтӕн
фӕууидтонцӕ.
ӕмбалхай!
хӕс
рамбурд
кӕнтӕ.
фӕггириз
уобаймӕ,
федауӕггаг
Залихани-рӕсугъд.
думетонг
дуйнейбӕл
ӕмбалдӕнцӕ,
ласидӕ,
фӕййервӕздзӕнӕй.
дӕлзӕнхӕмӕ
тиллӕгмӕ.
хонхбӕл
Урузмӕгӕй,
фездӕхдзӕнӕй,
ка,
Дзалгъӕдӕй
зуртӕ-зуртӕ
деси
Фехста,
бадарисӕ,
’рфӕн
кӕндтитӕмӕ
бӕхӕргъау
хӕдзарӕ.
хъӕлхъосмӕ,
ниввардтонцӕ.
басӕдта
ӕндеуй,
’гъосон,
уӕрас.
цалӕнми
’рбауайун.
хиздартӕ*
кумдта.
бадзурдта.
уанӕбӕрӕг
фӕййиндзӕнӕ!
ӕрбар-гъавтонцӕ,
рахуардта,
ӕййафдзӕнӕн.
хъӕндтӕ
(Сослан):
(Ӕхсӕртӕггатӕбӕл)!
Ниххизтӕй
Адӕн
ӕнагъомӕй
састӕлтӕ,
фӕццӕуай,
иуазӕги
рахгӕндзӕнӕ,
бакоммӕ
уод.
исехӕн
бафтауетӕ
сбӕх
ӕрбадзурдта,
бафедаунцӕ,
кӕрӕнттӕмӕ
ӕркӕсдзӕнӕй!
синдзитӕ
фӕххустӕй.
ӕрттивта
арази,
фӕрститӕ
Ауари
бауайтӕ!
бадӕнӕй
кафунцӕ
адӕмӕй?
сомий
еретӕ,
бададтай,
Байгъӕлдзӕг
фесавдӕнцӕ
’схезуй
гуппургинтӕ
ӕривгӕрдуй
ӕрбавгӕрста.
Кӕсуй:
Рагӕпп
ӕхсинуй,
ӕрлӕдӕрдтӕй
тохӕг,
хъазайраг,
дивилтӕ
тангъа
Байзадӕй
фӕтътъӕбӕртт
Еугур
дзангъа-мунгъуртӕ
бадӕг
фӕххустӕй
ниццагътан
цума
лӕги-гъӕдгун,
фунхта
туппурӕй
’монау
Нарти
Гъеууоми
ӕравӕрдзӕнӕй.
барӕвдзӕ
ӕрӕфтудта:
бӕрзӕйбӕл.
райгурдайнӕ!
«карк
Хедбӕл
Кизгӕн
фӕккалдтайтӕ,
бауидта,
зинӕй
думӕгӕй
къӕлӕтсӕр
кизгей,
гъома
тъинккӕй
исиста.
ӕрорӕдтай?
закъӕбӕл
гасей
уадза,
Рабостӕ
рахезӕн
’рӕздаха
исхудтӕнцӕ.
фӕуинун
уӕргутӕ.
бадардтонцӕ,
галтӕн
цо»
Бафони
фӕууина,
дзоргъагӕнгӕ
ирӕзун
Бадун
лӕкъун
хурдзинтӕмӕ
Елӕхсӕрдтонӕн
бастонцӕ,
хӕтдзӕнӕ
фӕсмардта
фӕлтӕрӕй,
рахӕссӕд!
фарни
тохдзӕнӕнцӕ.
ӕзнаги
фервистонцӕ
Бадӕг
фестидӕ!»
зудтайнӕ,
исхъӕртидӕ,
хъонцгун
исӕвардта,
Субӕлцимӕ
’ллӕудтӕй,
аллирдигӕй,
адӕми:
исӕфгӕгӕнгӕй;
рехдзӕрдтӕй
ӕгӕнон
багӕлдзетӕ,
фегъустон
фӕххуӕцдзӕнӕн!
уинетӕ?
ӕвналис,
мет!
ӕривналдта,
Исзилдтонцӕ
тӕрхъоси
нийзаста.
Сафай
гъӕуӕлдар.
фурхуарзӕй
хуӕцунмӕ
хортӕй
сирдтӕн,
билӕбӕл.
Хуацути
мехтӕбӕл
Зӕгъуйнаг
рахгӕдта.
хӕрам
идаугути
дзурдӕфтудӕй
райвардта
хуӕрзӕнгорӕггаги,
агурдтон,
cӕ
бауайунцӕ,
цӕведтонги
минутти
дарун,
атагъамӕ.
дорӕй,
Ӕфсӕ
еуей,
сӕударӕй
гъӕбесӕй
уиуонцӕ,
гъардта.
сӕхердӕмӕ
балердзаутӕ
Ӕхсӕн
«мӕнмӕ
Нартмӕ
уой?
Мӕсуги
«а
йахӕй
рауагътон
фӕххонон,
уӕдтай
фӕууотӕ,
ахӕста,
Рохсӕй
рахӕтианӕ,
бӕрзӕй
райсдзӕнӕй
ӕрмидзагӕй
сосдори
айтӕ,
сауӕндарг.
Ахсахъ-Темури
дзубанди
тегъ-тегъӕй
рабардзӕнӕ,
’хсӕ
Исистадӕй
фидӕ.
идӕрдти.
иссердтонцӕ,
нивгӕдта
дарӕс
ӕвналетӕ,
цӕхгун
фӕууина
«Додой
нибберихтитӕ
Ӕрбахудтонцӕ
састдӕр
лӕг,
Мийагуртӕмӕ.
исхӕсдзӕнӕй,
исгӕпп
Кӕлдибадӕг
нӕлху,
бауорӕдта;
ӕхсаргин.
исзелӕн,
фудӕгӕнӕги
барвистонцӕ
цӕрттӕй
уагътӕ?
баслӕхъ
ниууидтонцӕ,
ӕнӕдзаума
нуртӕккӕ
никкалон,
бацӕуа,
ниууайӕ,
хӕрам.
бӕхъӕбӕл
’нхус
ӕрбацудӕй;
урдугмӕ,
мӕхӕлӕстъигъд
Елиати
ӕргӕлдзӕ,
фиййӕй
Донбеттирмӕ,
цъеу-маргъ
тухсис!
ӕрцавта
мадирвадӕбӕл
ралигъдӕй?
цӕуӕнтӕ
уидӕ».
Уӕдта:
саргъбӕл
ӕрветиуонцӕ,
арфитӕ
фазӕнттӕ,
ниррӕмӕн
хъӕзӕмӕ
мӕн-къӕйтӕ
сувӕллӕнтти
А-а,
мадзал,
дон.
иуарунцӕ.
рахинцӕ,
раскъардтайтӕ,
дзӕнгал-мунгул
бафтуйа!
«Аци
тъӕригъос.
исбӕззай,
къӕреди
лӕууӕ!
Бацӕунмӕ
байервӕзӕ,
бафснайдта;
ӕриййафта
бандеуӕн
цӕуй;
баниуазтонцӕ
цӕсти
здӕхӕ!
сойнӕй,
фесафтай!
лӕдзӕгӕн
кӕнунбӕл
лӕуунцӕ
февӕруй;
ӕркӕнетӕ
бафсастӕнцӕ
сӕрмӕ,
цӕудзӕнӕй.
нигъгъуди
Радеголӕ
айтӕ!
исцавта
корӕг:
нахъхъӕртун
ударнӕбӕл
бакӕндзӕнӕй;
хортӕ?
хонун
Ӕрдавӕ
хъамилтӕ
хӕстӕгдзийнадӕ
хъӕстӕн
ковдзӕнӕнцӕ,
цӕретӕ
хӕстӕгдзийнади
уӕнгмӕрдтӕгӕнгӕ
батухстӕй
къахунцӕ.
Фӕттӕ
исаразетӕ,
ӕхснадта.
уӕллӕй
Ракастӕй
думӕггӕгти
ӕрхӕлӕф
исдӕн
ниййахӕссун
ракӕсӕд,
тъуппитӕ
дониуордӕг
бафхуӕ-райтӕ,
Фийаути
ӕрбауазалтӕ
«Хуцау!
куста.
Биаслӕнтӕмӕ
Сӕумӕрдӕмӕ
хурдзинти
Ӕрсабур
гебенатӕ,
ранӕхстӕн,
сӕрӕй.
сабургай
хуӕрзтӕ
низзелун
ирдтонцӕ,
цӕудзӕнӕнцӕ.
сагъадахъи
ӕруагъта,
калгӕ.
никкодта.
рахудтонцӕ.
хаййӕй
сагъӕдахъӕй,
ан,
маргӕ
цӕумӕ
уоххай,
цӕхуӕн
ниххуаста,
феббарзбӕл
рахуӕрдзӕнӕ?
Сайнӕги
ратахтӕй,
бакустонцӕ.
уафсхуӕрттӕ.
цардтӕн,
’фсадмӕ.
дӕн)
ислӕудтӕн.
’ркодта.
биццеути,
дӕттунӕй
далис
фарсбӕл
бафӕсмардтонцӕ:
Бориатӕбӕл
ӕзмеси
еунӕгӕй,
райирдта,
хуӕздӕр.
хатт
фӕййагурдтон
райагурдтонцӕ,
Залихан-рӕсугъди
хинста
Ниммӕуадзӕ,
хъесхъесмӕ
бахаудтӕй
цо!
’суагътонцӕ,
гъӕдӕ,
ледздзӕнӕ,
фудмиутӕ
фидау
ӕстӕ
батӕрдзӕнӕн
лӕвардтонцӕ,
(Урузмӕг).
ракӕсай.
ӕвардтонцӕ
хӕтис?
бахаудтӕй.
адтайсӕ?
Елисой
мӕтӕй
ниссагъта
кӕрдӕгбӕл,
мӕнгӕй
хадтӕй?».
авдемӕн
цудтӕ?
уӕлхонх
хъурмӕдӕр
слӕугӕй:
бацӕй,
истойни
фӕррӕдудтӕн,
цӕуон
Мукарай
ардиги
цогӕ
баласуй;
никъкъӕс-къӕс
бахуардтонцӕ
Батраз
фӕццӕуинӕ
зӕгъиуонцӕ,
кӕндзӕнӕй!
фӕлласӕд!
раниуазта.
Зӕнхӕбӕл
бафхуӕрон.
Менгитаубӕл.
бӕстгӕстӕ
Нӕуӕг
судзийнӕ
ӕнгъӕл
ӕривӕрдзӕнӕ
хабархӕссӕг
ниттилдта,
фӕгъгъӕбесӕй
«сӕр
исесон
къохмӕ
зир-зиргӕнгӕ
фицунцӕ.
бакъӕрт
ледзи?
Цӕстӕй
базудтон!
калунмӕ.
цӕуон,
фонсӕйдзагӕй
Фӕссагъӕс
еугур
хасбахъи
рафӕсмардта
къӕбӕрӕй
бартӕстӕ,
бахуӕрон
уордӕмӕ,
дзиппи
фелхъивта
ӕрсадзетӕ.
лӕууетӕ.
Залихани-рӕсугъди
зингмӕ,
къӕбур
ӕруадзӕ,ӕма,
сӕргун
гъӕуа,
загъд.
федаунмӕ
саудзуд
нарӕгӕрдӕмӕ
Зулукъо,
макумӕ
Тарӕ
ниррӕуигътон,
ӕхсидта,
’сгъазтон,
ӕрмитӕй
райдӕдта
размӕ.
’скумдта.
Ӕд
фӕдес!».
урсмӕ,
’нӕсайд
бафардӕг
дзубандитӕмӕ,
райсай,
бийнойнаги
тауӕрӕхъ!
хонон
дӕлӕмӕ,
ирӕдбӕл
исцӕйлӕстӕй
фӕззиниуонцӕ,
хъадир!
ралӕуирдта
гӕппитӕ-гӕппитӕгӕнгӕ
фехалӕ
рацӕунцӕ
хӕстӕгутӕй,
исӕскъардта;
бунбули
ӕрбалух
бӕхӕргъаумӕ
ракӕнун,
уайтагъд
хизӕй,
рӕубес,
бахаста:
гъӕдӕрдӕмӕ
рамардтон
рахудтонцӕ,
ниххатир
Рагуалдзӕги
Ӕмбони
нистъигътонцӕ;
байзайа
Фӕйӕрвиста,
исуадздзӕнӕн.
фӕстӕмӕ?
ӕрхъӕртуй
хой
ӕстурдӕр
байраги
гъӕлӕстӕй
кодтон?
Биццеумӕ
медӕгмӕ:
Лизӕхан-рӕсугъд,
уадмеритӕ,
раги
туппурӕй,
зӕнхагон
гъӕдӕ?
зилдтонцӕ
архайета
ӕрбадзурдта:
фӕууидта!
искодтонцӕ;
дуйнейтӕ
бацӕунбӕл
зумӕг
пазбунтӕй
иуонтӕбӕрзонд
худтӕй.
Елди,
къела.
Хъал
Еухатт,
кӕстау
исбадтӕн.
фӕразтон,
рамаруни
кардӕй,
ниййауазунцӕ,
налхъутӕ-налмасӕй
рахауй
сӕрбӕлтау
саргъикъохти
Тӕхгӕлдиатӕмӕ:
бафхуӕрдзинан.
дзаумауӕй
бацудан
Ӕхецӕй
еса;
бийнонтӕ!
хафта,
Алмутахъхъи,
неййафта;
нӕхердӕмӕ
ниххускъӕ
«уӕлӕ
рӕстӕгмӕ.
гурусхӕ
ревӕддӕр
кодтон,
фезонгутӕй
ростӕ
фӕццӕрунмӕ
ӕхсаргардӕй
Уӕрдунӕй
базудтайдӕ,
Бадзурдта
бавзарӕ
’ринцадтӕн!»
Зевӕг.
бафтудтаги
рауидта
рарӕуигъта,
хахурӕй
уотӕмӕй
тонаутӕ
хумтӕмӕ
цӕстей
ӕрцӕудзӕнӕй.
фехстонцӕ,
ӕрхаста?
састӕй,
’фсертӕ
зӕнхи
хъаугъамӕ
Сослан?!
фӕббӕзгин
Ӕнсувӕр
кӕндзӕнӕ:
фӕййидтай,
рахатта,
никкастӕй,
къулдун,
Ходуйнагдзийнадӕ
тог
исцъӕх
ханӕн
дууердӕмӕ
раунаффӕ
ӕривардтонцӕ.
равдесӕ.
робасдзар?!
Бафӕраздзӕнӕн,
фиййӕутӕмӕ,
фӕууонбӕл
коруй.
фӕххудта
фӕразта.
сомимӕ
нинниуазуй
бадаруй,
Хӕмици:
фӕззелдзӕнӕй
бунмӕ,
(ниййизӕститӕ)
фӕнниваста,
рагъӕй
ӕрбахуӕстӕй,
фӕццӕйцудӕй.
иуазгути
никкодтон,
сог
цӕудзинайтӕ,
фӕгъгъӕуӕйттӕ
фурти
ӕцӕги
’сӕвд
лӕгигъӕди
ӕруагъта
къимбуси
цӕуӕн,
ӕнӕзианӕй
тадтӕн
бацудтӕ!
ӕзиниккон
Уазӕвтауи
исфезонгутӕ
иуазӕгӕн
аллихузи
ковӕ,
скастӕй
игъустӕй,
хуссигъӕлдзӕгутӕй
Цӕргӕс
«нӕ»
Нокармӕ
лӕууӕд!
сивардтонцӕ.
авд,
худтӕнцӕ.
салдзабури
цъӕррӕмухститӕй
фустӕн
гъоцитӕ
ахе
Ӕстдӕс
байагора,
некӕд
ралгъиста
муггагмӕ
кесенамӕ.
кӕрдгӕ
исцӕветӕ!
изӕдтӕн:
Ехӕн
ракӕниуонцӕ:
бафтуйун
Гобати
райдайдзинан.
ӕрфиццаг
гъӕумӕ,
фестдзӕнӕнцӕ,
къембурбӕл
игъустан:
артбӕл
радавай?
Еунӕгбӕл
рагириз
цирен
фӕстеуат
исхезӕд.
гъӕунцӕ.
даст
мегъсӕлфунӕг
рафӕдидӕ,
гъун,
раскъардта
фӕуиндӕ
уӕсити
раталингӕй,
Сӕйун
Кастӕнцӕ
нӕмуг
Цо,
ниртадта.
ӕрра,
иссурдта
Къахахӕссӕн
ниххӕфт
Мадта
рахӕсдзӕнӕн
(хӕдзарӕ)
ӕрхуаста:
мадзалӕн
’хӕс
ӕрхустӕй,
ердзӕнӕн,
фӕлледзис,
бӕззуй!
баминӕвар
фестадӕй.
къӕйбӕл
ӕрцӕруй.
Хорӕн
кӕнгӕй,
скодтайтӕ,
ӕрсастӕй.
Нӕбал
листухъи
бауарзӕд,
Ӕрбадуй
ниггӕлдзунбӕл.
зӕрдӕ
рахӕтӕн.
фидӕн,
исхупп
ӕрӕвдуста.
байвӕретӕ!
Саргъӕй,
Сайтанхан
(Ӕхснарт):
рафсаста,
неци,
фехӕлонцӕ,
«Сослан
ӕхемеднимӕр
’вваст
телӕд,
мӕсугмӕ,
талингитӕ
Ахсахъ-Темур
хаттӕй,
хӕтӕн,
тухгиндӕр
Цӕуй
фӕккалдтонцӕ.
бахуидӕ.
даргӕй
Мӕйӕн
ӕрӕхгӕдтонцӕ
